سلام وقتت بخیر
با توجه به شرایطی که توضیح دادید، پیگیری این موضوع و اطمینان از صحت ادعای مطرح شده اهمیت زیادی دارد. در ادامه، روش‌هایی که میتوانید برای بررسی این موضوع اقدام کنید، ارائه شده است:
گام‌های پیگیری ادعای فروش قولنامه‌ای ملک موروثی
۱. درخواست ارائه قولنامه از شخص مدعی:
اولین و مهم‌ترین اقدام این است که از شخصی که ادعای خرید ملک را دارد، بخواهید اصل قولنامه را به شما نشان دهد. تا زمانی که قولنامه‌ای ارائه نشده، ادعای ایشان مستند نیست. در صورت ارائه قولنامه، به دقت مندرجات آن، امضاها، تاریخ، مشخصات ملک و شهود را بررسی کنید.
۲. استعلام از سامانه‌های رسمی:
چندین سامانه برای استعلام وضعیت ملک و معاملات احتمالی وجود دارد:
سامانه "ثبت من" :
شما به عنوان یکی از وراث میتوانید با کد ملی خود در این سامانه متعلق به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ثبت‌نام کنید .
پس از ورود، به بخش «املاک من» مراجعه کنید تا لیست املاکی که به نام شما ثبت شده و اطلاعات آن‌ها در سامانه جامع املاک داده‌آمایی شده است را مشاهده نمایید .
همچنین، بخش «اسناد رسمی من» را بررسی کنید. این بخش کلیه اسناد رسمی که از سال ۱۳۹۲ به نام شما در دفاتر اسناد رسمی ثبت شده را نمایش می‌دهد . این بررسی می‌تواند نشان دهد آیا هرگونه سند رسمی مرتبط با این ملک (احتمالا پس از قولنامه ادعایی) به نام شما یا سایر وراث تنظیم شده است یا خیر.
مراجعه حضوری به اداره ثبت اسناد و املاک:
با در دست داشتن مدارک شناسایی خود، گواهی انحصار وراثت، تقسیم‌نامه، سند مادر ملک (که به نام پدرتان است) و پلاک ثبتی ملک، به اداره ثبت اسناد و املاک منطقه‌ای که ملک در آن واقع شده است، مراجعه کنید .
در آنجا میتوانید در مورد آخرین وضعیت ثبتی ملک، مالکیت قانونی، و اینکه آیا ملک در رهن، وثیقه، بازداشت یا دارای سند معارض است، استعلام نمایید . این استعلام مشخص می‌کند که آیا تغییری در وضعیت رسمی ملک ایجاد شده است یا خیر.
سامانه ایران املاک :
قولنامه‌هایی که از طریق بنگاه‌های املاک معتبر تنظیم می‌شوند، باید در این سامانه ثبت شده و کد رهگیری دریافت کنند .
اگر شخص مدعی قولنامه‌ای با کد رهگیری ارائه داد، میتوانید با استفاده از کد ملی طرفین قرارداد (از جمله پسرتان اگر به عنوان فروشنده معرفی شده) و کد رهگیری ۱۳ رقمی، صحت قولنامه را در این سامانه استعلام کنید . بدون داشتن کد رهگیری، امکان جستجوی مستقیم در این سامانه برای شما وجود ندارد.
۳. بررسی وضعیت زمین‌های قولنامه‌ای:
باید توجه داشت که بسیاری از زمین‌های قولنامه‌ای، به ویژه اگر معامله به صورت دستی و بدون دخالت بنگاه رسمی انجام شده باشد، در هیچ یک از بانک‌های اطلاعاتی کشور ثبت نمی‌شوند و استعلام آن‌ها دشوار است . اگر ملک قولنامه‌ای دارای سابقه ثبتی (سند مادر) باشد، مراجعه حضوری به اداره ثبت و شهرداری می‌تواند کمک‌کننده باشد .
نکات مهم:
صرف داشتن کپی سند مادر توسط پسرتان به معنای امکان فروش قانونی سهم شما یا سایر وراث بدون رضایت و امضای آن‌ها نیست، مگر اینکه وکالت رسمی از طرف شما داشته باشد.
تقسیم‌نامه مشخص می‌کند که هر یک از وراث چه سهمی از ماترک دارند. هرگونه فروش باید با رعایت حقوق سایر وراث انجام شود.
تا زمانی که قولنامه‌ای مشاهده نکرده‌اید، نمیتوانید از انجام قطعی معامله مطمئن شوید. پیگیری‌های شما از طریق سامانه‌ها و اداره ثبت بیشتر برای بررسی وضعیت رسمی ملک و جلوگیری از اقدامات غیرقانونی احتمالی است.
