با سلام و احترام.
در پاسخ به پرسش‌های شما در خصوص مطالبه سهم‌الارث و درآمدهای حاصل از اجاره املاک موروثی، موارد زیر را به استحضار می‌رسانم:
مطالبه سهم‌الارث در صورت عدم توافق وراث
چنانچه در خصوص تقسیم سهم‌الارث، از جمله درآمدهای حاصل از اجاره املاک طی چهار سال گذشته و سایر اموال منقول و غیرمنقول، بین شما و سایر وراث (مادر، برادران و خواهرتان) توافقی حاصل نشود، برای احقاق حق خود ناگزیر به طرح دعوا و تقدیم دادخواست به مراجع قضایی خواهید بود.
مراحل قانونی که معمولا در این شرایط طی می‌شود عبارت است از:
اخذ گواهی انحصار وراثت: شما اشاره کرده‌اید که کلیه مراحل اداری و مالی انجام شده است. این گواهی اولین قدم قانونی است و اسامی وراث و میزان سهم هر یک را مشخص می‌کند. هر یک از وراث می‌توانند به صورت جداگانه برای دریافت آن اقدام کنند.
تقدیم دادخواست تقسیم ترکه: پس از اخذ گواهی انحصار وراثت، هر یک از وراث که خواهان دریافت سهم خود هستند، می‌توانند دادخواست تقسیم ترکه را به دادگاه یا شورای حل اختلاف (بسته به ارزش ماترک و رویه‌های قضایی) ارائه دهند. با ثبت این دادخواست، تمامی وراث به دادگاه دعوت می‌شوند.
رسیدگی دادگاه: دادگاه پس از بررسی مدارک و در صورت لزوم با ارجاع امر به کارشناس برای ارزیابی اموال، حکم به تقسیم ترکه صادر می‌کند. اگر مالی قابل تقسیم نباشد، ممکن است دستور فروش مال از طریق مزایده و تقسیم وجوه حاصله بین وراث صادر شود.
مطالبه درآمدهای حاصل از اجاره: درآمدهای حاصل از اجاره املاک متوفی نیز جزو ماترک محسوب شده و باید بین وراث مطابق با سهم‌الارث هر یک تقسیم شود. شما میتوانید این درآمدها را نیز در دادخواست تقسیم ترکه خود مطالبه نمایید.
لازم به ذکر است که حتی اگر یکی از وراث همکاری نکند یا حاضر به تقسیم نباشد، سایر وراث می‌توانند از طریق دادگاه اقدام کنند. همچنین، حضور تمامی وراث در دادگاه الزامی نیست و می‌توانند وکیل یا نماینده قانونی داشته باشند.
تقسیم ارث در صورت توافق و رضایت وراث
اگر تمامی وراث (شما، مادر، برادران و خواهرتان) در خصوص نحوه تقسیم کلیه اموال منقول و غیرمنقول و همچنین درآمدهای حاصل از اجاره‌ها به توافق کامل برسید، نیازی به تقدیم دادخواست و مراجعه به دادگاه برای تقسیم ترکه نیست.
در این حالت، وراث می‌توانند:
تنظیم تقسیم‌نامه: یک سند عادی یا رسمی به نام «تقسیم‌نامه» تنظیم کرده و سهم‌الارث هر یک را به طور دقیق مشخص نمایند. این سند باید به امضای تمامی وراث برسد. توصیه می‌شود برای جلوگیری از اختلافات بعدی و رسمیت بخشیدن به توافق، تقسیم‌نامه به صورت رسمی در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شود.
پس از تنظیم تقسیم‌نامه و مشخص شدن سهم هر فرد، وراث می‌توانند نسبت به انتقال مالکیت و دریافت سهم خود اقدام کنند.
بنابراین، در صورت حصول توافق و رضایت کامل بین همه وراث، مسیر تقسیم ارث بسیار ساده‌تر و سریع‌تر خواهد بود و نیازی به طرح دعوا در دادگاه نیست.
در هر دو حالت، توصیه می‌شود برای اطمینان از صحت مراحل قانونی و حفظ حقوق خود، با یک وکیل متخصص در امور ارث مشورت نمایید.
