با سلام و احترام،
با توجه به اطلاعاتی که ارائه فرمودید، پاسخ سوالات شما و راهکار حقوقی پیشنهادی به شرح زیر است:
الف- آیا می‌توان از شعبه صادرکننده درخواست اصلاح دادنامه گزارش اصلاحی را نمود؟
خیر، امکان اصلاح ماهوی گزارش اصلاحی پس از گذشت یک سال وجود ندارد. دلایل این موضوع به شرح زیر است:
ماهیت گزارش اصلاحی: گزارش اصلاحی در واقع یک قرارداد و صلح‌نامه میان طرفین دعوا است که دادگاه آن را تایید و صورت‌جلسه می‌کند. این گزارش، حکم یا رای قضایی به معنای مصطلح نیست که بتوان آن را به سادگی اصلاح کرد.
محدودیت اصلاح رای: طبق ماده ۳۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی، تصحیح رای دادگاه صرفا محدود به اشتباهات قلمی (سهو قلم) مانند اشتباه در محاسبه، تایپ یا از قلم افتادن کلمه‌ای است که در اصل رای و توافق طرفین تاثیری ندارد. درخواست شما برای افزودن قید "رایگان" تغییر در ماهیت توافق است و جزو اشتباهات قلمی محسوب نمیشود.
قطعیت گزارش اصلاحی: گزارش اصلاحی پس از صدور، قطعی و لازم‌الاجرا است و نمی‌توان به آن اعتراض کرد یا درخواست تجدیدنظر نمود.
بنابراین، درخواست اصلاح گزارش اصلاحی برای افزودن شرطی که قبلا به صراحت ذکر نشده، از طریق شعبه صادرکننده آن امکان‌پذیر نیست.
ب- آیا می‌توان تقاضای ارسال پرونده به همان دادگاه صادر کننده گزارش اصلاحی را نمود؟
خیر، چنین درخواستی نیز به طور معمول پذیرفته نمیشود. هر دادگاه بر اساس قوانینی که صلاحیت آن را مشخص می‌کند به دعاوی رسیدگی می‌نماید. دعوای جدید "خلع ید و اجرت‌المثل" یک دعوای مستقل است که به شعبه‌ای با صلاحیت رسیدگی ارجاع شده است.
راهکار درست، انتقال پرونده نیست، بلکه ارائه دفاعیات مؤثر در همین شعبه جدید است.
راهکار چیست؟
راهکار اصلی شما این است که از گزارش اصلاحی صادر شده به عنوان یک سند قطعی و لازم‌الاجرا در دادگاه جدید استفاده کنید. مراحل زیر را دنبال نمایید:
۱. ارائه گزارش اصلاحی به دادگاه جدید: در اولین فرصت، یک لایحه دفاعیه تنظیم کرده و گزارش اصلاحی را به عنوان مستند اصلی ضمیمه آن نمایید و به دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای خلع ید ارائه دهید.
۲. استدلال حقوقی در لایحه: در لایحه خود به موارد زیر استناد کنید:
* توافق قبلی و لازم‌الاجرا بودن آن: تاکید کنید که بر اساس گزارش اصلاحی (که در حکم سند رسمی و لازم‌الاجرا است)، تمامی وراث از جمله خواهان پرونده جدید، توافق کرده‌اند که همسر مورث تا پایان عمر خود حق استفاده (حق انتفاع) از ملک را داشته باشد.
* مغایرت دعوای جدید با توافق: استدلال کنید که طرح دعوای خلع ید و مطالبه اجرت‌المثل، کاملا در تضاد با توافقی است که خود خواهان آن را امضا کرده و پذیرفته است. در واقع، خواهان با امضای گزارش اصلاحی، حق خود برای مطالبه اجرت‌المثل و خلع ید در زمان حیات همسر مورث را اسقاط کرده است.
* بی‌اساس بودن ادعای اجرت‌المثل: با توجه به اینکه استفاده همسر مورث از ملک بر پایه توافق همه وراث بوده، تصرف ایشان قانونی است و مبنایی برای دریافت "اجرت‌المثل ایام تصرف" وجود ندارد. اجرت‌المثل زمانی مصداق پیدا می‌کند که تصرف بدون رضایت مالک باشد.
۳. اعتراض به قرار کارشناسی: با توجه به اینکه اصل استحقاق خواهان برای دریافت اجاره‌بها به دلیل وجود گزارش اصلاحی زیر سوال است، میتوانید به قرار کارشناسی صادر شده اعتراض کرده و از قاضی بخواهید که پیش از ارجاع به کارشناسی، ابتدا به اعتبار و مفاد گزارش اصلاحی به عنوان یک دفاع ماهوی رسیدگی کند.
به طور خلاصه، شما نیازی به اصلاح یا تغییر گزارش اصلاحی ندارید. بلکه باید از همان گزارش به عنوان یک سند دفاعی محکم در پرونده جدید استفاده کنید تا دعوای خواهان را بی‌اعتبار سازید.
