سلام و وقت بخیر. بسیار متاسفم که در چنین شرایطی قرار گرفته‌اید. رفتار صاحبخانه شما نه تنها غیراخلاقی، بلکه در بسیاری موارد غیرقانونی است و شما میتوانید از طریق مراجع قانونی پیگیری کنید. در ادامه، راهکارهایی که میتوانید در پیش بگیرید را توضیح می‌دهم:
حقوق شما به عنوان مستاجر
قبل از هر چیز، بدانید که قانون از حقوق مستاجر در برابر چنین رفتارهایی حمایت می‌کند:
قرارداد اجاره: حتی اگر قرارداد شما شفاهی باشد (که البته بهتر است کتبی باشد)، توافق اولیه‌تان مبنی بر مدت اجاره (معمولا یک ساله) و مبلغ رهن و اجاره معتبر است. تغییر شرایط (کاهش رهن و افزایش اجاره) که با توافق طرفین صورت گرفته نیز بخشی از قرارداد محسوب میشود. صاحبخانه نمی‌تواند یک‌طرفه قرارداد را فسخ کند یا شما را مجبور به تخلیه پیش از موعد کند، مگر تحت شرایط خاص قانونی که در مورد شما صدق نمی‌کند.
حق استفاده از ملک (حق انتفاع): تا زمانی که قرارداد شما پابرجاست، شما حق دارید از ملک مورد اجاره و مشاعات آن (مانند راهرو، پشت بام برای آنتن) مطابق با قرارداد و عرف استفاده کنید.
تامین آسایش و امنیت: صاحبخانه موظف است شرایط استفاده آرام و بدون مزاحمت شما از ملک را فراهم کند. ایجاد مزاحمت، قطع خدمات ضروری (مثل سیستم سرمایشی) و توهین، نقض این تعهد است.
اقدامات لازم
با توجه به شرایطی که توصیف کردید، این اقدامات را به ترتیب انجام دهید:
۱. جمع‌آوری مدارک و مستندات:
قرارداد اجاره: اگر قرارداد کتبی دارید، آن را آماده کنید. اگر شفاهی است، جزئیات توافق (تاریخ شروع، مبلغ رهن و اجاره اولیه و تغییر یافته، مدت اجاره) را یادداشت کنید.
مدارک پرداخت: رسیدهای پرداخت اجاره‌بها و هرگونه پولی که به صاحبخانه داده‌اید را نگه دارید.
مستندسازی مزاحمتها:
ضبط صدا و تصویر: در صورت امکان و با رعایت جوانب قانونی (مثلا در فضای مشاع مانند راهرو یا هنگام قفل کردن در)، مکالمات و رفتارهای توهین‌آمیز یا مزاحمت‌آمیز صاحبخانه را ضبط کنید. (توجه: ضبط صدا یا تصویر بدون اطلاع در فضای خصوصی دیگران جرم است، اما در فضاهای مشترک یا برای اثبات جرم علیه خودتان، میتواند به عنوان قرینه استفاده شود).
شهادت شهود: اگر همسایگان یا افرادی دیگر شاهد این رفتارها بوده‌اند، از آن‌ها بخواهید در صورت نیاز شهادت دهند.
پیامک‌ها و تماس‌ها: هرگونه پیامک یا تماس تهدیدآمیز یا توهین‌آمیز را ذخیره کنید.
عکس و فیلم از خسارات: از سیم قطع شده آنتن، قفل تعویض شده (اگر امکان دارد)، یا هرگونه خسارت دیگری عکس و فیلم تهیه کنید.
گزارش قطع خدمات: اگر میتوانید، از اداره برق یا آب (بسته به نوع سیستم سرمایشی و نحوه قطع آن) استعلامی مبنی بر اینکه قطعی از کنتور اصلی و توسط صاحبخانه بوده، بگیرید (این مورد شاید سخت باشد اما اگر امکان پذیر است مفید خواهد بود).
۲. ارسال اظهارنامه قضایی:
پیش از مراجعه به شورای حل اختلاف، یک اظهارنامه قضایی از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی برای صاحبخانه‌تان ارسال کنید. در این اظهارنامه:
به قرارداد اجاره و توافقات فی‌مابین اشاره کنید.
موارد مزاحمت (قفل کردن در، فحاشی، قطع آنتن و سیستم سرمایشی، سر و صدای زیاد و...) را به طور دقیق و با ذکر تاریخ (در صورت امکان) شرح دهید.
از او بخواهید فورا به این رفتارها پایان داده، سیستم سرمایشی را وصل کند، کلید جدید را تحویل دهد و شرایط استفاده آرام شما از ملک را فراهم آورد.
قید کنید که در صورت ادامه این روند، از طریق مراجع قانونی پیگیری خواهید کرد و مسئولیت جبران خسارات مادی و معنوی وارده بر عهده ایشان خواهد بود.
ارسال اظهارنامه جنبه رسمی و قانونی دارد و نشان می‌دهد شما ابتدا سعی در حل مسالمت‌آمیز موضوع داشته‌اید.
۳. مراجعه به شورای حل اختلاف:
اگر پس از ارسال اظهارنامه، مشکل شما حل نشد (که با توجه به رفتار ایشان احتمالا حل نخواهد شد)، باید به شورای حل اختلاف محل ملک مراجعه کنید. دادخواست‌های مختلفی میتوانید ارائه دهید:
الزام به ایفای تعهد: درخواست کنید که صاحبخانه به تعهداتش مبنی بر اجازه استفاده از ملک تا پایان قرارداد و فراهم کردن امکانات اولیه (مثل سیستم سرمایشی) عمل کند.
رفع مزاحمت و ممانعت از حق: برای جلوگیری از مزاحمت‌های صاحبخانه (فحاشی، قفل کردن در، قطع خدمات و...).
مطالبه خسارت: اگر خسارتی به وسایل شما وارد شده یا مجبور به پرداخت هزینه اضافی (مثلا برای تعمیر سیستم سرمایشی یا نصب مجدد آنتن) شده‌اید، میتوانید مطالبه کنید.
۴. تماس با پلیس (۱۱۰):
در مواردی که صاحبخانه در را به روی شما می‌بندد و اجازه ورود نمی‌دهد، یا زمانی که در راهرو اقدام به فحاشی و ایجاد ناامنی می‌کند، میتوانید با پلیس ۱۱۰ تماس بگیرید. پلیس صورتجلسه‌ای تنظیم می‌کند که میتواند به عنوان مدرک در شورای حل اختلاف استفاده شود. تاکید کنید که شما مستاجر قانونی هستید و ایشان مانع ورود شما به منزلتان می‌شوند.
۵. در مورد سیستم سرمایشی:
قطع سیستم سرمایشی، به خصوص در فصل گرما، نقض آشکار تعهدات موجر است. شما میتوانید پس از مستندسازی (مثلا با ارسال اظهارنامه و درخواست وصل آن)، در صورت عدم اقدام موجر، با هماهنگی شورای حل اختلاف یا با گرفتن تامین دلیل، خودتان اقدام به تعمیر و وصل آن کرده و هزینه را از اجاره‌بها کسر کنید. اما این کار را خودسرانه انجام ندهید و حتما با مشورت حقوقی یا از طریق شورا اقدام کنید تا بعدا دچار مشکل نشوید.
نکات مهم:
حفظ آرامش: سعی کنید در مقابل رفتارهای ایشان آرامش خود را حفظ کرده و از درگیری لفظی یا فیزیکی پرهیز کنید. تمرکز خود را بر جمع‌آوری مدرک و پیگیری قانونی بگذارید.
قرارداد اجاره بعدی: در آینده، حتما قرارداد اجاره کتبی و با ذکر تمام جزئیات در دو نسخه تنظیم کنید و از طریق بنگاه‌های املاک معتبر اقدام نمایید.
متاسفانه گاهی اوقات برخی مالکین از ناآگاهی یا شرایط خاص مستاجرین (مانند تازه ازدواج کردن شما) سوءاستفاده می‌کنند. قاطعانه اما قانونی پیگیر حقوق خود باشید. امیدوارم هرچه زودتر این مشکل برطرف شود و آرامش به زندگی شما بازگردد.
