سلام وقت بخیر
### ✋ خلاصه‌ی فوری
۱. ضامن به‌تنهایی حق «فسخ» یا «انصراف» از ضمانت را ندارد؛ مگر بانک/صندوق (داین) بپذیرد یا بدهکار کل بدهی را تسویه کند.
۲. تنها راه عملی برای رهایی از ضمانت در وام ازدواج، «تعویض ضامن» است؛ یعنی وام‑گیرنده ضامن دیگری معرفی کند و بانک کتبی شما را آزاد کند.
۳. سفته‌ای که در دست دارید به درد «جبران خسارت» می‌خورد، نه خروج از ضمانت؛ اما اگر مجبور شدید قسطی بپردازید میتوانید با همان سفته علیه وام‑گیرنده طرح دعوا کنید.
در ادامه پاسخ:
• مبنای قانونی چرا ضامن نمی‌تواند یکطرفه انصراف بدهد
• ۴ راه عملی که بعضا بانک‌ها می‌پذیرند
• شیوه استفاده از سفته برای رجوع به بدهکار
• نکات کاربردی و فرم‌های لازم
---
## ۱. چرا نمی‌توان یکطرفه استعفا داد؟
مطابق مواد قانون مدنی و قانون تجارت:
- ضمانت عقدی لازم است؛ بعد از قبول داین (بانک)، جز در موارد مشخص منحل نمی‌شود.
- استثناها:
۱) ابراء (بانک رسما شما را بری‌الذمه کند)
۲) تهاتر یا پرداخت کل دین
۳) فوت ضامن در عقود جایز (که ضمانت جزو آن نیست)
۴) تغییر مفاد قرارداد بدون رضایت شما (اگر بانک قرارداد وام را بعدا افزایش مبلغ یا مدت دهد و شما امضا نکرده باشید میتوانید استناد کنید که ضمانت نسبت به آن بخش بی‌اعتبار است. رای وحدت رویه -۱۳۹۸).
بنابراین مادامی که وام سر پا است، خروج از ضمانت فقط با **موافقت بانک یا تهاتر** ممکن است.
---
## ۲. چهار سناریوی عملی برای رهایی
| سناریو | توضیح | مدارک/گام‌ها |
|---|---|---|
| ۱. تعویض ضامن (متداول‌ترین) | بدهکار ضامن جدیدی مطابق شرایط بانک معرفی می‌کند. بانک پس از استعلام، «نامه آزادی ضامن قبلی» صادر می‌کند. | الف:. معرفی‌نامه وام‌گیرنده ب:. فرم «درخواست جایگزینی ضامن» پ:. مدارک ضامن جدید (فیش حقوقی، گواهی کسر، ...) ت:. صورت‌جلسه‌ی سه‌جانبه (بانک، ضامن قبلی، ضامن جدید) |
| ۲. تبدیل وثیقه | بعضی شعب می‌پذیرند ضامن، وثیقه (سپرده یا سند ملکی) بگذارد و از ضمانت شخصی آزاد شود. | ۱. درخواست کتبی ۲. ارزیابی وثیقه توسط کارشناس بانک |
| ۳. تسویه یا انتقال وام | وام‌گیرنده با وام تجمیعی یا تسهیلات بانکی دیگر کل بدهی را تسویه، وام جدید با ضامن دیگر می‌گیرد. | ۱. استعلام مانده بده ۲. دریافت «نامه تسویه» |
| ۴. بیمه‌ی ضمانت (کم‌یاب) | بعضی بانک‌ها می‌پذیرند بیمه‌نامه اعتباری جایگزین ضامن شود. | ۱. صدور بیمه‌نامه از شرکت معتبر ۲. پذیرش بانک |
نکته: طبق «دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج» (بند ۱۶ و ۱۷)، بانک **موظف است** در صورت معرفی ضامن واجدشرایط، ضامن قبلی را آزاد کند؛ اما عملا بعضی شعب مقاومت می‌کنند. در این‌صورت شکایت به «واحد بازرسی بانک» یا «سامانه ۲۷۰۶ بانک مرکزی» مؤثر است.
---
## ۳. سفته ۲۰۰ میلیون تومانی چه کمکی می‌کند؟
۱. سفته سند تجاری است؛ چک نیست ولی از مزایای «اسناد لازم‌الاجرا» (قانون تجارت و ماده ۲ قانون صدور چک) بهره می‌برد:
• میتوانید عنداللزوم با اجرای ثبت یا دادگاه حقوقی، وصول کنید.
• نیازی نیست اول ثابت کنید ضامن بوده‌اید.
۲. شرط استفاده:
• تاریخ سفته، مبلغ، نام بدهکار و **ظهرنویسی** شما به عنوان دارنده، صحیح باشد.
• اگر برای حسن انجام تعهد (ضمانت) گرفته‌اید، باید ثابت کنید وام‌گیرنده قصور کرده است (رسید اقساط پرداختی از طرف شما + نامه بانک).
۳. پیشنهاد عملی: بعد از هر قسطی که پرداخت می‌کنید، رسید رسمی از بانک بگیرید، سپس «اظهارنامه سفته» به بدهکار بدهید. اگر نپرداخت، دادخواست دهید.
---
## ۴. چک‌لیست اقدام سریع
۱️⃣ گفت‌وگو با وام‌گیرنده:
• ضرب‌الاجل بدهید تا ضامن جدید معرفی کند.
• توضیح دهید که در صورت عدم همکاری، سفته را به اجرا می‌گذارید.
۲️⃣ مراجعه به شعبه:
• فرم «درخواست جایگزینی ضامن» بگیرید.
• شرایط ضامن جدید (حقوق ثابت، سابقه بیمه، ...) را مکتوب بخواهید.
۳️⃣ اگر شعبه بهانه آورد:
• نامه کتبی با مهر شعبه بگیرید که «عدم موافقت» را توضیح دهد.
• با این نامه در سامانه ۲۷۰۶ یا دفتر بازرسی همان بانک شکایت ثبت کنید.
۴️⃣ در صورت پرداخت قسط به جای بدهکار:
• رسید پرداخت + فیش بانکی را نگه دارید.
• حداکثر ظرف ۱۰ روز اظهارنامه رسمی مطالبه از طریق دفتر خدمات قضایی ارسال کنید.
• سپس سفته را اجرا یا دادخواست مطالبه وجه دهید.
---
## ۵. نمونه متن درخواست تعویض ضامن
ریاست محترم شعبه ... بانک ...
اینجانب ... (ضامن فعلی) ضمن قرارداد شماره ... مربوط به تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج آقای/خانم ... (وام‌گیرنده) به مبلغ ... ریال، به استناد بند ۱۶ دستورالعمل تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج، درخواست می‌نمایم با معرفی ضامن واجدشرایط ذیل موافقت و نسبت به صدور «برائت» اینجانب اقدام فرمایید.
مشخصات ضامن جایگزین:
نام/نام خانوادگی:
کدملی:
شغل/سمت:
درآمد ماهانه:
شماره تماس:
ضمنا مطابق ماده قانون مدنی، تا زمان امضای قرارداد جدید، کلیه تعهدات بعهده ضامن جایگزین خواهد بود.
با تشکر
امضاء ضامن فعلی امضاء ضامن جایگزین امضاء وام‌گیرنده
تاریخ: ...
```
---
## ۶. جمع‌بندی
• «فسخ یکطرفه» وجود ندارد؛ راه‌حل واقع‌بینانه همان «تعویض ضامن یا تبدیل وثیقه» است.
• سفته فقط پشتوانه‌ی شما برای رجوع به بدهکار است، نه ابطال ضمانت.
• اگر شعبه همکاری نکرد، از ابزار شکایت به بازرسی بانک و بانک مرکزی استفاده کنید؛ سابقه نشان داده اغلب ظرف چند هفته نتیجه می‌دهد.
هر زمان نیاز به متن شکایت یا نحوه اجرای سفته داشتید، خوشحال می‌شوم راهنمایی تکمیلی بدهم. موفق باشید 🌱
