سلام و عرض ادب خدمت شما.
با توجه به توضیحاتی که ارائه دادید (مالکیت مشاع بر اساس قولنامه قدیمی، عدم وجود سند رسمی، غیر قابل تقسیم بودن ملک و سکونت فعلی شما)، نکات حقوقی زیر برای دفاع از حقوقتان وجود دارد:
حقوق شما به عنوان مالک مشاع
حق مالکیت و تصرف:
حتی اگر ملک سند رسمی نداشته باشد، قولنامه معتبر (به خصوص اگر قدیمی باشد و طرفین به آن اذعان داشته باشند) میتواند اثبات‌کننده‌ی مالکیت مشاع شما و سایر خواهر و برادرها باشد.
شما به عنوان یکی از مالکین مشاع، حق دارید به نسبت سهم خود از تمام اجزای ملک استفاده کنید، مگر اینکه توافق دیگری بین مالکین وجود داشته باشد یا استفاده شما مانع استفاده سایرین شود یا ضرری به ملک وارد کند.
صرف اینکه خواهر و برادرها بخواهند شما را بیرون کنند، دلیل قانونی برای اخراج شما نیست. آنها نمیتوانند بدون رضایت شما یا حکم دادگاه، شما را از ملک خارج کنند.
عدم امکان افراز (تقسیم ملک):
اینکه ملک قابل تقسیم نیست، نکته مهمی است. این یعنی نمی‌توان سهم هر کس را به صورت یک قطعه زمین یا بخش مشخصی از ساختمان جدا کرد. در چنین حالتی، همه مالکین در تمام اجزای ملک شریک هستند.
اقدامات احتمالی خواهر و برادرها و نحوه دفاع شما
آنها برای اینکه شما را از ملک خارج کنند یا به حق خود برسند، معمولا باید از طریق قانونی اقدام کنند. چند مسیر ممکن برای آنها وجود دارد و شما در هر کدام می‌توانید دفاع کنید:
اقدام به خلع ید: اگر آنها بخواهند از طریق دادگاه اقدام به خلع ید (یعنی گرفتن ملک از تصرف شما) کنند، شما می‌توانید با استناد به مالکیت مشاعی خودتان دفاع کنید. دادگاه معمولا حکم خلع ید علیه یکی از مالکین مشاع به نفع سایر مالکین مشاع صادر نمی‌کند، زیرا شما نیز به اندازه سهم خود حق تصرف دارید.
درخواست دستور فروش ملک مشاع غیر قابل افراز:
این محتمل‌ترین اقدام قانونی از سوی آنهاست. چون ملک قابل تقسیم نیست، هر یک از مالکین مشاع میتواند از دادگاه تقاضای دستور فروش ملک را بنماید.
در این حالت، دادگاه پس از بررسی و تایید عدم قابلیت افراز توسط اداره ثبت (یا از طریق کارشناس رسمی دادگستری)، دستور فروش ملک از طریق مزایده را صادر می‌کند.
دفاع شما در اینجا: شما نمی‌توانید جلوی صدور دستور فروش را بگیرید (چون این حق قانونی هر مالک مشاع است)، اما می‌توانید:
در تمام مراحل دادرسی حضور داشته باشید و مطمئن شوید حقوق شما رعایت می‌شود.
در مزایده شرکت کنید و اگر توان مالی دارید، سهم سایر ورثه را بخرید و مالک کل ملک شوید.
اطمینان حاصل کنید که ملک با قیمت مناسب و کارشناسی شده به فروش می‌رسد تا سهم شما به درستی محاسبه و پرداخت شود.
نتیجه: پس از فروش ملک در مزایده، پول حاصل از فروش به نسبت سهم‌الارث بین تمام مالکین (شما و خواهر و برادرهایتان) تقسیم خواهد شد. شما با پولی که دریافت می‌کنید می‌توانید به فکر مکانی برای خود باشید.
مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف: ممکن است آنها ادعا کنند که چون شما به تنهایی از ملک استفاده کرده‌اید، باید به نسبت سهم آنها، اجاره‌ای پرداخت کنید (اجرت‌المثل).
دفاع شما: اگر استفاده شما مانع استفاده آنها نشده یا توافقی بر پرداخت اجاره نبوده، می‌توانید دفاع کنید. اثبات اینکه استفاده شما "انحصاری" بوده و مانع استفاده دیگران شده، با آنهاست.
اقدامات عملی که شما می‌توانید انجام دهید:
حفظ آرامش و عدم درگیری: به هیچ وجه وارد درگیری فیزیکی یا لفظی شدید نشوید. این میتواند به ضرر شما تمام شود.
جمع‌آوری مدارک: قولنامه اصلی و هر مدرک دیگری که مالکیت شما و سهمتان را نشان می‌دهد، نزد خود نگه دارید. اگر رسید پرداخت هزینه‌هایی برای ملک (مثل قبوض، تعمیرات و...) دارید، آنها را هم جمع‌آوری کنید.
مذاکره: سعی کنید با خواهر و برادرهایتان صحبت کنید. شاید بتوانید به یک توافق دوستانه برسید. مثلا:
توافق بر سر فروش ملک با قیمت توافقی (بدون نیاز به مزایده دادگاه).
توافق بر اینکه شما سهم آنها را به تدریج یا با کمک وام بخرید (اگر برایتان مقدور است).
توافق بر اینکه به شما مهلتی برای پیدا کردن مکان جدید بدهند.
عدم ترک ملک: تا زمانی که حکم قطعی دادگاه مبنی بر خلع ید یا فروش ملک و تحویل آن صادر نشده، شما حق دارید در ملک سکونت داشته باشید. آنها نمیتوانند خودسرانه قفل در را عوض کنند یا شما را بیرون کنند. اگر چنین اقدامی کردند، می‌توانید از طریق قانونی (مثلا طرح شکایت ممانعت از حق یا تصرف عدوانی) اقدام کنید.
نکته کلیدی: شما به عنوان یکی از صاحبان ملک، حق قانونی دارید و نمیتوانند به سادگی شما را از خانه بیرون کنند. اما چون ملک مشاع و غیر قابل تقسیم است، راه حل نهایی در صورت عدم توافق، معمولا فروش ملک و تقسیم پول آن است.
