سلام
با توجه به اطلاعات ارائه شده و قوانین مربوط به ارث و ماترک در ایران، در اینجا توضیحاتی در مورد وضعیت شما و پاسخ به سوالاتتان ارائه می‌شود:
لزوم انجام تحریر ترکه
دادگاه به درستی از شما خواسته است که ابتدا درخواست تحریر ترکه کنید. تحریر ترکه به معنی مشخص کردن و لیست کردن دقیق تمام اموال منقول و غیرمنقول (مانند آپارتمان) و همچنین بدهی‌ها و مطالبات مادرتان در زمان فوت است. این اقدام چند دلیل دارد:
تعیین دقیق ماترک: قبل از هرگونه تقسیم یا فروش اموال متوفی، باید رسما مشخص شود که ماترک دقیقا شامل چه چیزهایی بوده است (آپارتمان و ۱۰۰ میلیون پول نقد).
اختلاف بین وراث: زمانی که بین وراث (در اینجا شما و برادرتان) در مورد نحوه تقسیم یا مدیریت اموال اختلاف وجود دارد، تحریر ترکه لازم است.
پیش‌نیاز اقدامات بعدی: تحریر ترکه یک مرحله قانونی ضروری قبل از تقسیم رسمی ارث یا فروش اموال از طریق مزایده است، به خصوص اگر توافقی بین همه وراث وجود نداشته باشد.
مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست تحریر ترکه، شورای حل اختلاف آخرین محل سکونت مادرتان است. شما یا هر یک از وراث دیگر می‌توانید این درخواست را ثبت کنید.
وضعیت آپارتمان و توافق با پدربزرگ و مادربزرگ
الف) سهم الارث پدربزرگ و مادربزرگ:
طبق قانون مدنی ایران، وراث به طبقات مختلفی تقسیم می‌شوند. فرزندان (شما و برادرتان) در طبقه اول قرار دارید و پدر و مادر متوفی (پدربزرگ و مادربزرگ شما) نیز در طبقه اول هستند. اما نکته مهم این است که با وجود فرزندان (طبقه اول)، نوبت به طبقات بعدی نمی‌رسد مگر در شرایط خاص. در مورد سهم‌الارث ابوین (پدر و مادر متوفی)، اگر متوفی فرزند داشته باشد، هر یک از ابوین یک‌ششم (۱/۶) از کل ماترک را به ارث می‌برند. بنابراین، پدربزرگ و مادربزرگ شما هر کدام قانونا مستحق دریافت یک‌ششم از کل دارایی‌های مادرتان (شامل آپارتمان و پول نقد) بوده‌اند.
ب) توافق انجام شده:
شما در سال ۱۴۰۰ با پدربزرگ و مادربزرگ خود توافقی انجام داده‌اید: ۱۰۰ میلیون پول نقد (که بخشی از ماترک بوده) را به آنها داده‌اید و در ازای آن، آنها سهم خود از آپارتمان (که به ارث می‌بردند) را به شما و برادرتان منتقل کرده‌اند و این انتقال با قولنامه و کد رهگیری ثبت شده است
ج) نحوه طرح موضوع در دادگاه:
در دادگاه و در فرآیند تحریر ترکه باید مراحل زیر را توضیح دهید:
اعلام کل ماترک: ابتدا اعلام کنید که ماترک مادرتان در زمان فوت شامل یک واحد آپارتمان و ۱۰۰ میلیون تومان پول نقد بوده است.
توضیح توافق: شرح دهید که با رضایت پدربزرگ و مادربزرگ، مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان از ماترک به عنوان سهم‌الارث یا معادل آن به ایشان پرداخت شده است
ارائه مستندات: قولنامه و کد رهگیری مربوط به انتقال سهم پدربزرگ و مادربزرگ از آپارتمان به شما و برادرتان را به عنوان مدرک ارائه دهید. تاکید کنید که این انتقال در ازای دریافت وجه نقد و با رضایت کامل آنها صورت گرفته است
تاکید بر مالکیت فعلی: بیان کنید که بر اساس این توافق و انتقال، مالکیت آپارتمان (۲ دانگ برای شما و ۴ دانگ برای برادرتان) به شما تعلق گرفته است و پدربزرگ و مادربزرگ دیگر حقی نسبت به آپارتمان ندارند، زیرا معوض آن (۱۰۰ میلیون تومان) را دریافت کرده‌اند
هدف از شکایت: توضیح دهید که شکایت شما برای فروش ملک از طریق مزایده، به دلیل عدم توافق با برادرتان (مالک ۴ دانگ دیگر) برای تقسیم یا فروش ملک و رسیدن به سهم ۲ دانگ خودتان است
د) چالش ملک قولنامه‌ای:
توجه داشته باشید که املاک قولنامه‌ای برای طی کردن مراحل رسمی انحصار وراثت و تقسیم ترکه ممکن است با چالش‌هایی روبرو باشند. در برخی موارد، برای تقسیم رسمی یا فروش از طریق مزایده، ممکن است نیاز به اقدام برای دریافت سند رسمی ملک باشد. با این حال، قولنامه معتبر به همراه کد رهگیری و سایر مدارک (مانند اثبات پرداخت وجه به پدربزرگ و مادربزرگ) می‌تواند به عنوان مدرکی قوی برای اثبات توافق و مالکیت شما در دادگاه مورد استناد قرار گیرد.
