سلام و وقت بخیر،
در مورد سوال شما و نگرانی بابت برگشت خوردن چک ضمانتی که داده‌اید، نکات مهمی وجود دارد که باید بدانید:
۱. **ماهیت چک ضمانت: چکی که شما صادر کرده‌اید، هرچند در سامانه صیاد به عنوان "بابت خرید کالا" ثبت شده، اما با توجه به اینکه در قرارداد اصلی ذکر شده که این چک *بابت ضمانت* وام است، ماهیت اصلی آن تضمین تعهدات شما در قبال بازپرداخت وام است.
۲. **تفکیک مهلت اقدام حقوقی و کیفری: نکته‌ای که احتمالا در مورد "قانون ۶ ماه" شنیده‌اید، مربوط به مهلت طرح شکایت کیفری برای چک‌های بلامحل است (طبق ماده ۱۱ قانون صدور چک). یعنی دارنده چک، اگر بخواهد علیه صادرکننده به دلیل صدور چک بلامحل شکایت کیفری (که میتواند منجر به مجازات حبس شود) مطرح کند، باید ظرف ۶ ماه از تاریخ سررسید چک (یا اگر بدون تاریخ است، از تاریخ صدور) آن را برگشت بزند و ظرف ۶ ماه از تاریخ برگشت، شکایت کیفری خود را ثبت کند.
۳. **عدم امکان شکایت کیفری برای چک ضمانت: مهمتر از نکته بالا، طبق قانون صدور چک، چک‌هایی که بابت *تضمین انجام تعهد یا معامله* صادر می‌شوند (مانند چک ضمانت شما)، اصولا جنبه کیفری ندارند . یعنی حتی اگر شرکت وام‌دهنده چک شما را برگشت بزند، نمی‌تواند علیه شما شکایت کیفری منجر به حبس مطرح کند، زیرا هدف از صدور این چک، پرداخت فوری نبوده بلکه تضمین بازپرداخت وام بوده است و این موضوع در قرارداد شما نیز ذکر شده است.
۴. **امکان اقدام حقوقی و اجرایی (توقیف اموال): اما مهم است بدانید که:
* گذشتن مهلت ۶ ماهه شکایت کیفری یا اساسا کیفری نبودن چک ضمانت، به هیچ وجه به معنای از بین رفتن ارزش و اعتبار چک یا عدم امکان وصول آن نیست.
* شرکت وام‌دهنده (دارنده چک) همچنان میتواند پس از گذشت ۷ ماه (و حتی سال‌ها بعد، البته با در نظر گرفتن مرور زمان دعاوی مالی)، به دلیل عدم پرداخت اقساط وام توسط شما، چک ضمانت را به بانک ارائه و در صورت نبود موجودی، **گواهی عدم پرداخت (برگشت چک) دریافت کند.
* پس از برگشت زدن چک، شرکت میتواند از دو طریق حقوقی برای وصول وجه چک اقدام کند:
* **الف) اقدام از طریق دادگاه حقوقی: با ارائه دادخواست مطالبه وجه چک.
* **ب) اقدام از طریق اجرای ثبت: با توجه به اینکه چک‌های صیادی در حکم اسناد لازم‌الاجرا هستند، دارنده چک میتواند مستقیما به اجرای ثبت مراجعه و درخواست صدور اجرائیه علیه شما کند که این روش سریع‌تر است و میتواند منجر به توقیف اموال و حساب‌های بانکی شما شود.
**نتیجه‌گیری:**
* بله، شرکت وام‌دهنده میتواند چک ضمانت شما را حتی پس از گذشت ۷ ماه از تاریخ آن، به دلیل عدم پرداخت اقساط، به بانک ارائه و برگشت بزند.
* قانون ۶ ماهه مربوط به امکان شکایت کیفری است که اولا برای چک ضمانت کاربرد ندارد و ثانیا حتی اگر داشت، مانع از اقدام حقوقی یا اجرایی برای وصول وجه چک نمی‌شود.
* برگشت خوردن چک (حتی چک ضمانت) منجر به ثبت سابقه سوء در سیستم بانکی و محدودیت‌هایی برای شما خواهد شد.
* بهترین راهکار این است که سعی کنید با شرکت وام‌دهنده مذاکره و اقساط معوقه خود را پرداخت نمایید تا از برگشت خوردن چک و عواقب بعدی آن جلوگیری کنید.
بنابراین، تهدید آن‌ها مبنی بر برگشت زدن چک، یک تهدید قانونی و قابل اجرا (از جنبه حقوقی و اجرایی) است، هرچند که منجر به شکایت کیفری نخواهد شد.
