چرا دادگاه نوشتهٔ عادیِ پدر را وصیت‌نامه نمی‌داند؟

پرسیده شده ۲۶ روز پیش۱۸ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

سلام. پدرم نوشته‌ای از خود به‌جا گذاشته که شخص دیگری آن را نوشته و چند شاهد آن را امضا کرده‌اند. قاضی این نوشته را «سند عادی» و «تقسیم‌نامه» تلقی کرده، در حالی که در متن آن آمده: «اینجانب [نام] از اموال و دارایی خودم در حال حیات، بام و ساختمان تهران واقع در محلهٔ [حذف‌شده] برای گور و کفن خودم و همسرم و جهازیهٔ دخترم [نام] می‌باشد و سی هکتار زمین سهم سه پسرم و خودم می‌باشد.» و در ادامه نوشته شده: «از وارثین و اولاد اینجانب بعد از این تاریخ یادشده هیچ حقی از ارثیه از اینجانب ندارند.» سؤال من این است که با توجه به این عبارات، چطور دادگاه این نوشته را تقسیم‌نامه دانسته و نه وصیت‌نامه یا نوشته‌ای حاوی وصیت؟ و حالا که سند عادی در نظر گرفته، چرا قسمت اول که خانه به‌عنوان جهازیهٔ من است را در نظر نگرفته؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

وصیت‌نامه اگر رسمی نباشد باید کاملاً به خط خودِ متوفی نوشته شده باشد تا خودنوشت و معتبر تلقی شود، بنابراین نوشته‌ای که دیگری آن را نوشته این شرایط شکلی را ندارد. با این حال عبارات متن ماهیت وصیتی دارد و برای احقاق حق باید دادخواست تنفیذ وصیت‌نامه داد، ضمن اینکه محروم کردن وراث از ارث از نظر قانونی باطل است.

اعتبار این سند و سهم جهیزیه شما به نحوه پیگیری دعوای تنفیذ در دادگاه و تأیید شرایط شکلی آن بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

لزوم دست‌نویس بودن وصیت و امکان دعوای تنفیذ

نوشته‌ای که به خط فرد دیگری نوشته شده باشد، وصیت‌نامه خودنوشت به شمار نمی‌آید و شرایط رسمی را هم ندارد، اما عبارات استفاده‌شده نشان‌دهنده ماهیت وصیت است نه تقسیم‌نامه. شما می‌توانید در دادگاه دعوای تنفیذ وصیت‌نامه را مطرح کنید تا سهم مربوط به جهیزیه که در قالب ثلث ترکه قرار می‌گیرد پیگیری شود. همچنین عبارتی که به قصد محرومیت فرزندان از ارث نوشته شده، به طور کامل باطل و بی‌اثر است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۸ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

نوشته پدرتان، با توجه به عبارات «در حال حیات» و «بعد از این تاریخ»، ماهیت وصیتنامه دارد نه تقسیمنامه. قاضی آن را تقسیمنامه تلقی کرده، اما شما باید در دادگاه تنفیذ وصیتنامه را مطرح کنید. اگر سند به خط پدر نبوده، بهعنوان وصیتنامه خودنوشت معتبر نیست و باید شکل رسمی داشته باشد. بخش جهازیه دختر از مصارف ثلث ترکه است و نباید نادیده گرفته شود. جمله محرومیت از ارث نیز باطل است.

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

درود و احترام.
وصیت‌نامه باید دارای شرایطی باشد از جمله اینکه باید با خط خود وصیت کننده نوشته شود

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

باید دادخواستی که به دادگاه ارایه کرده ایدو همچنین دست نوشته پدر شما بررسی شود.خانه تنها برای جهزیه شما درج نشده بلکه هزیته کفن و دفن والدین و جهزیه شما ومیتوانید اعتراض کنید

معصومه رفیعی

معصومه رفیعی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

باسلام وعرض ادب
دادگاه احتمالا به دو دلیل آن را وصیت‌نامه ندانسته
نوشته به خط پدر نیست ،پس شرایط وصیت‌نامه خودنوشت را ندارد.
عبارت در حال حیات نشان می‌دهد قصد تقسیم اموال در زمان زندگی داشته است.
درباره خانه نیز متن، مالکیت کامل خانه را به شما نداده، فقط آن را برای چند مصرف، از جمله جهیزیه شما، تعیین کرده است.باید دادنامه رو دید تا بفهمیم استدلال دادنامه چیه؟

نمایش ۱۴ پاسخ دیگر وکلا
امین ابراهیم زاده

امین ابراهیم زاده

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

سلام و ادب؛
وصیتنامه خودنوشت بایستی به خط خود شخص تنظیم شود وگرنه وصیتامه تلقی نخواهد شد.(حتی تاریخ هم بایستی با خط خود شخص باشد.) اگر شخص بی سواد باشد طرق دیگری وجود دارد.

ملیحه شاهی وند

ملیحه شاهی وند

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

درود و احترام
سندی که با خط غیر باشد وصیت نانه ی خودتوشت نیست قابلیت پذیرش به عنوان وصیت را ندارد
عبارت برای کفن و دفن و جهازیه نوعی وصیت عهدی/دستور پرداخت هزینه تلقی می‌شود، نه هبه یا انتقال قطعی عین مال؛ لذا بدون تحقق قبض و اقرار به انتقال، دادگاه آن را منشا مالکیت مستقل برای دختر نشناخته است.ترکیب هزینه بعداز فوت با جهیزیه سبب فیر منحز بودن و غیر قابل تفکیک دانسته است

سمیه آرزه

سمیه آرزه

کارشناس حقوقی

۴٫۸(۲۷۶ نظر)

سلام
این نوشته را نمی‌شود فقط به دلیل اینکه عنوان «تقسیم‌نامه» روی آن گذاشته شده، از نظر وصیت نادیده گرفت. ملاک، محتوای نوشته و قصد پدر در زمان تنظیم آن است. عبارتی مثل «برای ... جهازیه دخترم می‌باشد» می‌تواند نشان‌دهنده قصد پدر برای اختصاص دادن خانه به شما باشد و باید جداگانه بررسی شود.
البته چون نوشته را شخص دیگری تنظیم کرده، برای اینکه بتوان به آن به عنوان وصیت‌نامه عادی استناد کرد، باید انتساب نوشته به پدر و اعتبار آن در دادگاه احراز شود. همچنین اگر دادگاه آن را وصیت بداند، وصیت نسبت به بیشتر از یک‌سوم اموال بدون اجازه سایر ورثه نافذ نیست.
اگر دادگاه در رای، درباره قسمت مربوط به خانه و جهازیه شما اصلا توضیح نداده یا دلیل رد آن را بیان نکرده، این موضوع می‌تواند در اعتراض به رای مطرح شود. برای اینکه مشخص شود خانه واقعا قابل مطالبه است یا خیر، متن کامل نوشته و قسمت استدلال رای باید دیده شود.

عبدالمجید عبدی دزفولی

عبدالمجید عبدی دزفولی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۵۸ نظر)

باسلام
وصیت نامه چه بلحاظ شکلی و چه بلحاظ ماهوی باید شرایط وصیتنامه ای را دارا باشد که محکمه به آن بها بدهد در حالیکه در مانحن فیه فاقد شرایط لازمه است.چرا که تقسیم سهم الارث هر ورثه را قانون مشخص کرده ضمن اینکه نصاب وصیت را نیز قانون مشخص کرده که در این خصوص از نصاب خارج است مازاد براینکه باید با خط و مهر و امضا واثر انگشت مورث آنهم با اقرار صریح و اعتراف صحیح مکتوب و لحاط شده باشد در حالیکه از این حیث مفقود است بدین لحاظ محکمه آنرا تقسیم نامه تلقی کرده است.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

دادگاه این نوشته را تقسیم‌نامه تلقی کرده چون عباراتی مثل «سهم سه پسرم و خودم» نشان‌دهنده توافق بر سر تقسیم اموال در زمان حیات است، نه وصیت برای بعد از فوت. جمله «هیچ حقی از ارثیه ندارند» نیز تاکیدی بر همین تقسیم‌نامه است.
دلیل نادیده گرفتن بخش جهازیه این است که طبق قانون، وصیت مازاد بر ثلث (یک‌سوم اموال) بدون اجازه ورثه نافذ نیست. اگر ارزش خانه بیشتر از یک‌سوم کل اموال پدر باشد، آن بخش باطل می‌شود مگر اینکه سایر ورثه رضایت دهند.

فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام و احترام؛
عبارات «در حال حیات» و «بعد از این تاریخ»، ماهیت وصیتنامه دارد نه تقسیمنامه‌. شما در دادگاه تنفیذ وصیتنامه را مطرح نمایید.جمله محرومیت سایرین از ارث هیچ اثر قانونی ندارد.
نسبت به بخشی که اختصاص به جهیزیه داده شده (اگر بیش از یک سوم باشد)نیاز به تنفیذ ورثه دارد.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی قاضی با بررسی متن به این نتیجه رسیده که تقسیم نامه تنظیم شده است،میتوانید نیست به بخش جهیزیه خود،اگر در نظر گرفته نشده اعتراض نمایید

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

کاربر محترم
این تقسیم نامه است وصیت از نحوه نگارش استنباط نمی شود

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
این وصیت نامه معتبر نیست اولا برای بیش از ثلث اموال امکان وصیت نیست در ثانی هیچ ابوینی حق محروم کردن اولاد از ارث ندارد

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
با این عباراتی که نقل کرده‌اید، قابل استدلال جدی است که متن صرفا تقسیم‌نامه نبوده و دست‌کم متضمن وصیت نیز بوده است؛ مخصوصا تعبیر «بعد از این تاریخ» و تعیین مال برای بعد از فوت. البته چون نوشته به خط شخص دیگری است، اعتبار آن به احراز انتساب و شرایط وصیت عادی بستگی دارد.
اگر دادگاه آن را سند عادی/تقسیم‌نامه پذیرفته، نمی‌تواند صرفا به دلیل این عنوان، مفاد قسمت مربوط به خانه و جهازیه را نادیده بگیرد؛ باید درباره اعتبار و اثر همان قسمت نیز اظهارنظر کند. این قسمت می‌تواند مستقلا محل استدلال و اعتراض شما باشد.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

وصیت نامه عادی باید به خط خود وصیت کننده باشد.تلقی دادگاه از تقسیم بستگی به متن وصیت نامه دارد و نیاز با بررسی آن دارد

حمید فرحناک باسمنج

حمید فرحناک باسمنج

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

از عبارات بیشتر استنباط تقسیم نامه میشود تا وصیت بر اموال همچنین مجهول به نظر می رسد و نحوه تقسیم بیان شده که قانون گذار نحوه تقسیم اموال را بر اساس حصه ورثه مشخص کرده

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام. صرف اینکه داخل یک نوشته از اموال بعد از فوت صحبت شده، الزاما باعث نمیشه کل نوشته «وصیت‌نامه» محسوب بشه. دادگاه باید از مجموع عبارات نوشته تشخیص بده پدرتون قصد داشته در زمان حیات اموالش رو تقسیم و منتقل کنه یا اینکه اثر این تصمیم رو برای بعد از فوت گذاشته بوده.

از طرف دیگه چون فرمودید نوشته رو شخص دیگری نوشته، این نوشته شرایط «وصیت‌نامه خودنوشت» رو نداره؛ چون وصیت‌نامه خودنوشت باید تماما به خط خود شخص وصیت‌کننده باشه. امضای شهود به‌تنهایی این نقص رو برطرف نمی‌کنه.

اما اینکه دادگاه نوشته رو تقسیم‌نامه یا سند عادی تلقی کرده، به این معنی نیست که می‌تونه فقط قسمت مربوط به زمین‌ها رو در نظر بگیره و عبارت مربوط به خانه رو بدون بررسی کنار بذاره. اگر در همان سند صراحتا درباره خانه تهران و اختصاص اون برای جهیزیه شما تعیین تکلیف شده، دادگاه باید مشخص کنه این قسمت چه ماهیتی داره و چرا برای اون اثر حقوقی قائل نشده.

نکته مهم عبارت «در حال حیات» هست. اگر از مجموع نوشته و سایر دلایل ثابت بشه پدر در همان زمان قصد انتقال خانه یا حقی از اون به شما رو داشته، موضوع ممکنه اصلا وصیت نباشه و باید از جهت یک انتقال یا تعهد در زمان حیات بررسی بشه. ولی اگر منظور این بوده که خانه بعد از فوت به شما برسه، ماهیت موضوع به وصیت نزدیک میشه و مقررات وصیت و حدود اعتبار اون مطرح خواهد شد.

بنابراین برای اعتراض، بهتره فقط روی این موضوع تکیه نکنید که نوشته حتما وصیت‌نامه بوده؛ بلکه ایراد اصلی می‌تونه این باشه که دادگاه سند رو تقسیم‌نامه دانسته ولی نسبت به تمام مفاد همون سند، خصوصا قسمت مربوط به خانه و جهیزیه، تحلیل و تعیین تکلیف روشنی نکرده است.

برای نظر دقیق‌تر باید متن کامل نوشته و مخصوصا استدلال دادگاه در رای دیده بشه؛ چون چند کلمه قبل و بعد از همین عبارات می‌تونه ماهیت حقوقی سند رو تغییر بده.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی این موضوع به محتوای متن بستگی دارد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید