با سلام و احترام.
دریافت ابلاغیه برای واریز «خسارت احتمالی» در پرونده‌های مربوط به چک، به ویژه چک‌های قدیمی، یک روال قانونی است که به دلیل گذشتن مهلت‌های واخواست (برگشت زدن) ایجاد میشود.
در ادامه، علت قانونی این موضوع و پیامدهای عدم پرداخت آن را به زبان ساده توضیح می‌دهم.
علت الزام به واریز وجه با وجود داشتن چک
طبق قانون تجارت و آیین دادرسی مدنی، چک یک سند تجاری است که اگر در مهلت‌های قانونی (معمولا ۱۵ روز از تاریخ سررسید) برگشت زده شود، دادگاه مکلف است بدون دریافت هیچ پولی، قرار «تامین خواسته» (توقیف اموال) صادر کند. اما چون شما پس از ۱۰ سال اقدام به برگشت زدن چک کرده‌اید، شرایط زیر حاکم شده است:
خروج از مزایای اسناد تجاری: با گذشت این زمان طولانی، چک شما وصف تجاری خود را برای صدور دستور توقیف فوری اموال از دست داده و به عنوان یک «سند عادی» تلقی میشود.
جبران ضرر احتمالی خوانده: از آنجا که دادگاه هنوز نمی‌داند ادعای شما پس از ۱۰ سال چقدر صحیح است، مبلغی را به عنوان خسارت احتمالی تعیین می‌کند تا اگر در نهایت حکم به نفع شما صادر نشد، ضرری که از توقیف اموال به طرف مقابل وارد شده، از این پول جبران شود.
تعیین مبلغ توسط قاضی: میزان این مبلغ بر عهده قاضی است و معمولا درصدی از مبلغ کل (با احتساب خسارت تاخیر تادیه احتمالی) است که در مورد شما ۸۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
پیامد عدم پرداخت خسارت احتمالی
اگر مبلغ تعیین شده را در مهلت مقرر (که معمولا توسط دادگاه اعلام میشود) به صندوق دادگستری واریز نکنید، اتفاقات زیر برای پرونده شما می‌افتد:
رد درخواست تامین خواسته: دادگاه درخواست شما برای «توقیف اموال بدهکار پیش از صدور حکم» را رد خواهد کرد. این یعنی تا پایان دادرسی و صدور حکم قطعی، نمیتوانید اموال طرف مقابل را مسدود کنید.
ادامه رسیدگی به اصل دعوا: عدم پرداخت این پول به معنی بسته شدن کل پرونده نیست. دادگاه همچنان به دادخواست شما برای مطالبه اصل مبلغ (۴۰۰ هزار تومان) و خسارت تاخیر تادیه رسیدگی می‌کند، اما فقط امکان توقیف فوری اموال را از دست می‌دهید.
نکته مهم: با توجه به اینکه چک شما مربوط به ۱۰ سال پیش است، مبلغ خسارت تاخیر تادیه (دیرکرد) که به شما تعلق می‌گیرد بسیار بیشتر از اصل مبلغ ۴۰۰ هزار تومان خواهد بود؛ بنابراین واریز این ۸۰۰ هزار تومان برای اطمینان از توقیف اموال بدهکار و وصول نهایی مطالباتتان (که احتمالا چند میلیون تومان خواهد بود) منطقی به نظر می‌رسد
