مسئولیت فروشنده در فروش زمینی که بعدا اراضی ملی تشخیص داده شده چیست؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۱۵ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

فروشنده قطعه زمینی را که پدرش به او بخشیده بود، در سال ۹۸ به فردی فروخته است. بعدا مشخص شده که این زمین جزو اراضی ملی بوده است. خریدار شکایت کرده و درخواست ارائه مدارک یا نسق را دارد، در غیر این صورت خواستار احقاق حق و جبران ضرر است. نسقی وجود ندارد، تنها استشهاد محلی موجود است مبنی بر اینکه پدر فروشنده قبلا در این زمین درخت کاشته بوده است. در متن قرارداد نوشته شده که کشف فساد محلی به عهده فروشنده و کشف فساد دولتی به عهده خریدار است. سوال این است که آیا فروشنده محکوم به جبران ضرر می‌شود یا خیر، و با توجه به اینکه در سال ۹۸ مبلغ پنج میلیون تومان دریافت کرده، در صورت محکومیت چه مبلغی باید به خریدار بپردازد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

به دلیل ملی بودن زمین، معامله باطل است و اکثر وکلا معتقدند شروط ضمن آن نیز باطل شده و فروشنده باید قیمت روز ملک را بپردازد، گرچه یک دیدگاه به اعتبار شرط معافیت اشاره دارد.

این وضعیت کلی پرونده است و نتیجهٔ نهایی به ارزیابی دادگاه از شرط عدم مسئولیت دولتی در قرارداد شما بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

مسئولیت فروشنده در فروش اراضی ملی

فروش اراضی ملی به دلیل غیرقابل‌فروش بودن منابع طبیعی باطل است و سوءنیتی از نظر کیفری متوجه شما نیست. از نظر حقوقی، اکثر وکلا معتقدند با باطل شدن معامله، شرطی که فساد دولتی را بر عهده خریدار گذاشته نیز باطل می‌شود و فروشنده باید ارزش و قیمت روز ملک را جبران کند. با این حال، نظری نیز وجود دارد که با تکیه بر متن قرارداد، فروشنده را مسئول نمی‌داند.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

درود و احترام.
یکی از شرایط صحت بیع این است که مبیع قابل فروش باشد، چون منابع طبیعی قابل فروش نیست در نتیجه چنین عقدی باطل است. بطلان عقد پایه، موجب بطلان شروط ضمن عقد میشود.
به نظر میزسد که فروشنده باید به استرداد ارزش عرفی روز ملک به خریدار محکوم گردد.
موفق باشید.

میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام به نظر می رسد با توجه به شرطی که مقرر شده است فروشنده مسولیتی نسبت به ملی شدن مبیع ندارد ..در صورت داشتن مسولیت قیمت روز ملک ملاک است

اسماعیل کبیری

اسماعیل کبیری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

سلام . همانگونه که بیع فاسد اثری در تملک ندارد شروط ضمن عقد فاسد هم محکوم به بطلان است . لذا فروشنده مکلف به جبران خسارت خریدار است

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

فروشنده باتوجه به عدم سوء نیت مسئولیت کیفری ندارد لذا به لحاظ حقوقی بدلیل مستحق الغیر درآمدن مبیع، مسئول خسارت و غرامت خریدار به نرخ روز می باشد.

نمایش ۱۱ پاسخ دیگر وکلا
نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

فروشنده نمی‌تواند با استناد به شرط قرارداد از زیر بار مسئولیت شانه خالی کند. خریدار در دادخواست خود باید به جای مطالبه خسارت تاخیر تادیه ، مطالبه غرامات وارده ناشی از مستحق‌للغیر درآمدن مبیع طبق رای وحدت رویه ۸۱۱» را مطرح کند تا دادگاه با جلب نظر کارشناس، قیمت روز زمین را به عنوان غرامت حکم کند. استشهاد محلی نیز در اینجا فرعی است و اصل ملی بودن زمین (که معمولا با استعلام از منابع طبیعی ثابت می‌شود) برای بطلان معامله کفایت می‌کند
جهل فروشنده رافع مسوولیت مدنی او نیست

علیرضا مسلمی

علیرضا مسلمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

با سلام و تقدیم احترام اگر ملی بودن زمین شما در مرجع صالح احراز شده فروشنده اصولا باید پنج میلیون تومان دریافتی را پس بدهد چون طبق مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی فروشنده در برابر مستحق‌للغیر درآمدن ملک مسئول است و اگر شما بعنوان خریدار از این موضوع خبر نداشتید باید غرامت کاهش ارزش پول را هم فروشنده به شما بپردازد. شرط قرارداد درباره فساد دولتی به‌ تنهایی مسئولیت فروشنده را از بین نمی‌برد مگر اینکه ثابت شود شما از ملی بودن زمین آگاه بودید یا آگاهانه این خطر را پذیرفته اید. استشهاد مربوط به درختکاری پدر فروشنده نیز به‌تنهایی مالکیت ایجاد نمی‌کند و اسناد و مدارک دیگر هم لازم دارید و البته بی تاثیر هم نیست .اگر طرف مقابل شما محکوم شود مبلغ محکومیت دقیقا قابل تعیین نیست بزرگوار و معمولا اصل پنج میلیون تومان به‌اضافه غرامت کاهش ارزش آن بر اساس قیمت ملک مشابه و نظر کارشناس محاسبه می‌شود. موفق باشید 💐

سید محمد صابری

سید محمد صابری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲ نظر)

درود بر شما
در صورت صدور رای مبنی بر بطلان به علت مستحق اللغیر بودن مورد معامله ، مبلغ پرداختی به نرخ روز ملک قابل مطالبه است.

مهدی سرحدی

مهدی سرحدی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

ارادت
نظر به این که زمین های منابع طبیعی غیر قابل فروش بوده و معامله از ابتدا باطل و فروشنده مسئلول پرداخت خسارات و کاهش ارزش پول خریدار میباشد که توسط کارشناس بر اساس ارزش ملک مشابه تعیین میشود اما مسعولیت کیفری به دلیل نداشتن سونیت ندارد .

نسرین عصیانی

نسرین عصیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷۶ نظر)

اگر فروشنده عالم به این موضوع بوده و ان را فروخته است باید ثمن و قیمت روز زمین براساس زمین های اطراف و نوع کاربری کارشناس تعیین میکند بپردازد

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله؛ اگر ملی بودن زمین قطعی و معامله نسبت به کل یا بخشی از زمین مستحق‌للغیر تشخیص داده شود، اصل بر مسئولیت فروشنده است؛ حتی اگر فروشنده خودش هم تصور می‌کرده زمین متعلق به پدرش بوده است. طبق مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی، بایع ضامن درک مبیع است. نبودن نسق به‌تنهایی باعث محکومیت فروشنده نیست؛ موضوع اصلی این است که مالکیت خریدار نسبت به زمین ثابت نشده و ملی بودن آن با رای یا تشخیص معتبر احراز شده باشد.اگر خریدار هنگام معامله جاهل به ملی بودن زمین بوده باشد، علاوه بر اصل ثمن، مستحق غرامت کاهش ارزش ثمن نیز خواهد بود. رای وحدت رویه ۸۱۱ این موضوع را صراحتا تایید کرده است.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

اگر زمین ملی یا متعلق به دولت باشد، مستقل‌للغیر محسوب می‌شود و معامله آن باطل است. در این حالت فروشنده باید ثمن دریافتی را برگرداند، اما شرط قرارداد درباره فساد دولتی می‌تواند مسئولیت بررسی را بر خریدار بگذارد و ادعای خسارت بیشتر را محدود کند.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اگر ملی بودن زمین احراز شود و خریدار هنگام معامله از آن بی‌اطلاع بوده باشد، اصل بر مسئولیت فروشنده برای استرداد ثمن و جبران غرامت است؛ شرط قرارداد درباره «فساد دولتی» نیز باید دقیقا تفسیر شود و لزوما مسئولیت قانونی فروشنده را منتفی نمی‌کند.
مبلغ محکومیت هم صرفا ۵ میلیون تومان نیست؛ در صورت جهل خریدار، کاهش ارزش ثمن و غرامت با توجه به ارزش اموال مشابه و نظر کارشناس محاسبه می‌شود.
بنابراین مبلغ نهایی را نمی‌توان بدون ارزیابی کارشناسی تعیین کرد و ممکن است به‌مراتب بیشتر از ۵ میلیون تومان باشد.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

در صورت احراز ملی‌بودن زمین و مستحق‌للغیر درآمدن مبیع، فروشنده وفق ماده ۳۹۱ قانون مدنی مکلف به استرداد ثمن و، در صورت جهل خریدار، جبران غرامات است. شرط قراردادی نیز لزوما مسئولیت قانونی فروشنده را ساقط نمی‌کند.
بنابراین مبلغ محکومیت صرفا ۵ میلیون تومان نیست و میزان غرامت با توجه به مقررات و نظر کارشناس تعیین خواهد شد.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

با توجه به شرط قرارداد (کشف فساد دولتی بر عهده خریدار)، فروشنده محکوم به جبران ضرر نمی‌شود، اما اگر دادگاه تدلیس یا غبن فروشنده را احراز کند، ممکن است به پرداخت مبلغ دریافتی (۵ میلیون تومان) یا خسارت متناسب محکوم شود.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

اگر ثابت شود زمین در زمان معامله جزو اراضی ملی بوده و فروشنده مالکیتی بر آن نداشته است، اصولا موضوع مشمول مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی است. در این صورت، فروشنده مکلف به استرداد ثمن دریافتی خواهد بود و اگر خریدار از فساد معامله بی‌اطلاع بوده باشد، ممکن است مسئول جبران غرامات او نیز باشد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید