مبنای دعوای ابطال قولنامه‌های صوری یا فضولی نسبت به سهم سایر وراث برای ابطال سند رسمی ملک موروثی چیست؟

پرسیده شده ۱۰ روز پیش۱۷ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

زمین موروثی متعلق به چند وارث بوده است. یکی از وراث، بخشی از این ملک را تصرف کرده، قسمتی را به پسر خود فروخته و در قسمت دیگر ساخت‌وساز نموده است. سپس این وارث به همراه همسر و پسرش سه قولنامه صوری تنظیم کرده‌اند تا بر مبنای آن‌ها سند رسمی مالکیت بر اساس قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مسکن اخذ کنند. هدف نهایی ابطال اسناد رسمی صادرشده است، اما به تشخیص دادگاه ابتدا باید تکلیف همین سه قولنامه مشخص شود. سوال این است که مبنای دعوای ابطال این قولنامه‌ها صوری بودن معامله و فقدان قصد انشاء است یا فضولی بودن معامله نسبت به سهم سایر وراث، و آیا می‌توان هر دو مبنا را توامان مطرح کرد.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

امکان طرح دعوا با مبنای معامله فضولی و همچنین طرح هم‌زمان هر دو خواسته یعنی صوری بودن و فضولی بودن در یک دادخواست وجود دارد.

این قاعده کلی است اما انتخاب عنوان خواسته به مدارک شما برای اثبات ساختگی بودن معامله یا انتقال مال مازاد بر سهم بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان طرح هم‌زمان دعوای صوری و فضولی بودن

شما می‌توانید هر دو عنوان صوری بودن قرارداد به جهت فقدان قصد انشاء و فضولی بودن معامله نسبت به سهم سایر وراث را توامان در یک دادخواست مطرح کنید. همچنین در خصوص سهم سایر وراث که بدون رضایت معامله شده است، ابتدا امکان رد معامله از طریق اظهارنامه و سپس درخواست ابطال معامله فضولی وجود دارد. به دلیل اینکه انتقال بیش از سهم الارث صورت گرفته، اقدام بر مبنای معامله فضولی نیز مسیر قانونی مشخصی برای ابطال است.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

میتوان هر دو مبنا را توامان در یک دادخواست مطرح کرد یعنی هم ادعای بطلان قرارداد به دلیل صوری بودن و فقدان قصد انشاء و هم ادعای ابطال معامله فضولی نسبت به سهم سایر وراث همزمان قابل طرح و رسیدگی است

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
تحت عنوان معامله فضولی اقدام نمایید

الهام موسوی

الهام موسوی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷ نظر)

اگر نسبت به سهم سایرین بدون رضایت معامله شده است میتوانید طی اظهارنامه معاملات صورت گرفته نسبت به سهم خود را رد نمایند و سپس با طرح دعوی حکم ابطال معاملات فضولی را دریافت نمایند.
ولی اگر سهم مورث مورد معامله قرار گرفته ورثه می‌توانند با اثبات صوری بودن معامله در خواست اعلام بطلان نمایند.

مژگان اجنوردی

مژگان اجنوردی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

بهتر است بر مبنای فضولی بودن معامله نسبت به ابطال معاملات اقدام کنید. چرا که مازاد بر میزان سهامشان اقدام به واگذاری ملک نموده اند.

نمایش ۱۳ پاسخ دیگر وکلا
تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

می‌توان هر دو مبنا را توامان مطرح کرد؛ زیرا صوری بودن (فقدان قصد انشاء) و فضولی بودن (عدم مالکیت یا اذن سایر وراث) دو جهت مستقل و قابل جمع برای ابطال قولنامه‌ها هستند.

فرهود مدبر خاک نژاد

فرهود مدبر خاک نژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۵ نظر)

با سلام
استناد توامان به هر دو مبنا کاملا صحیح و امکان‌پذیر است؛ چرا که «صوری بودن» (به دلیل فقدان قصد انشاء) و «معامله فضولی» (به دلیل عدم مالکیت یا اذن)، دو عنوان حقوقی کاملا مستقل و متمایز هستند که منافاتی با یکدیگر نداشته و می‌توانند به‌صورت مجتمع، جهت ابطال قرارداد مورد استناد قرار گیرند.

اکبر صادقی

اکبر صادقی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴ نظر)

با سلام
فضولی بودن معامله نسبت به سهم سابر وراث

منصور شایانی منش

منصور شایانی منش

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

با سلام

مبنای طرح دعوا رد معامله فضولی از سوی سایر مالکین میباشد.

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

بهتر است هر دو مبنا را مطرح کنید، اما با تفکیک آثار حقوقی آنها.اگر سه قولنامه صرفا برای اخذ سند رسمی و بدون قصد واقعی خریدوفروش تنظیم شده‌اند، مبنای اصلی دعوا بطلان به جهت فقدان قصد انشاء است؛ مستند به مواد ۱۹۰ و ۱۹۱ قانون مدنی. عقد بدون قصد انشاء اساسا محقق نمی‌شود.
اما اگر دادگاه اصل وقوع معامله را احراز کند، نسبت به سهم سایر وراث، شخصی که مالک آن سهم نبوده، معامله فضولی انجام داده است؛ در این قسمت مبنا مواد ۲۴۷ و ۲۵۶ قانون مدنی است و معامله نسبت به سهم سایر وراث، غیرنافذ است و با رد آنان فاقد اثر خواهد شد

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام و احترام
بله، می‌توانید هر دو مبنا را مطرح کنید
بطلان قولنامه‌ها به دلیل صوری بودن و فقدان قصد انشاء (مواد ۱۹۰ و ۱۹۱ قانون مدنی) و عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث به جهت فضولی بودن (ماده ۲۴۷ قانون مدنی). بهتر است این موارد به‌صورت اصلی و علی‌البدل مطرح شوند و سپس ابطال اسناد رسمی صادرشده بر مبنای آن‌ها درخواست شود.

فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

بله، هر دو مبنا را می‌توان همزمان مطرح کرد:
۱. بطلان به علت صوری بودن و فقدان قصد انشاء (ماده ۱۹۱ قانون مدنی)؛
۲. عدم نفوذ معامله نسبت به سهم سایر وراث به دلیل فضولی بودن (ماده ۲۴۷ به بعد).
بهتر است هر دو را اصلی و علی‌البدل مطرح و سپس ابطال سند رسمی را نیز درخواست کنید.

نادیا گودرزی

نادیا گودرزی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

همراه گرامی، این دو مبنا ماهیت متفاوتی دارند و نباید آن ها را هم عرض مطرح کرد. صوری بودن یعنی طرفین اصلا قصد واقعی معامله نداشته اند. در فضولی بودن معامله واقعا انجام شده اما فروشنده نسبت به سهم سایر وراث مالک نبوده پس این معامله نسبت به مال غیر بدون اجازه نافذ نیست. ادعای همزمان این دو در عرض هم تناقض دارد، چون معامله‌ای که اصلا واقع نشده نمی تواند همان معامله ای باشد که نسبت به دیگران غیرنافذ مانده است.
به نظر من شیوه درست این است که خواسته اصلی را اعلام بطلان قولنامه‌ ها به دلیل فضولی بودن و عدم تنفیذ قرار دهید، چون اثبات مبنای فضولی به دلیل موروثی بودن زمین، تعدد وراث و عدم اجازه شما راحت تر و قوی تر است. اما مبنای صوری بودن هم با قرائن پرونده مثل معامله بین زن و شوهر و پسر، هدف اخذ سند، احتمالا عدم پرداخت واقعی و ادامه تصرف به آن کمک می کند. چون هدف نهایی ابطال اسناد رسمی است، بهتر است در همین دادخواست ابطال سند رسمی و آثار ثبتی آن را هم بخواهید و در صورت لزوم دستور موقت برای جلوگیری از انتقال هم بگیرید.

درسا حسن زاده

درسا حسن زاده

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود برشما، می‌توانید در یک دادخواست، هم صوری بودن قرارداد به دلیل فقدان قصد انشاء و هم فضولی بودن معامله نسبت به سهم سایر وراث را مطرح کنید.
در مورد سهمی که بدون اجازه وراث منتقل شده، می‌توان ابتدا با ارسال اظهارنامه، رد معامله را اعلام کرد و سپس حسب مورد ابطال معامله فضولی را از دادگاه خواست. چون انتقال نسبت به مازاد بر سهم فروشنده انجام شده، قواعد معامله فضولی در خصوص سهم سایر وراث قابل استناد است.

فاطمه شکیبایی

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

خواسته و استدلال را فقط روی «فضولی بودن» نبرید. با اوصافی که گفتید، بهتر است صوری بودن و فقدان قصد انشاء را مبنای اصلی و فضولی بودن نسبت به سهم سایر وراث را مبنای علی‌البدل قرار دهید؛ سپس در صورت رد معامله توسط وراث، اثر آن را نسبت به اسناد رسمی نیز مطالبه کنید.
اگر دادگاه صوری بودن را احراز کند، مسیر شما تقریبا این است:
صوری بودن + فقدان قصد انشاء → بی‌اعتباری قولنامه‌ها → زوال مبنای صدور سند رسمی → ابطال اسناد رسمی

ندا شکری

ندا شکری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۴ نظر)

سلام عرض ادب، مبنای بطلان عدم تنفیذ سایر وراث و فضولی بودن معاملات می باشد.

علیرضا حاتمی نژاد

علیرضا حاتمی نژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲ نظر)

درود با توجه به این که اعمال ایشان مصداق بارز معامله فضولی هست مابقی وراث می توانند معمالات انجام شده را رد کنند و در نهایت دعوا ابطال سند رسمی مطرح شود

احمد علوی رنجبری نشقی

احمد علوی رنجبری نشقی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

عرض ادب ، دادخواست ابطال معامله به جهت فضولی بودن معامله تقدیم نمایید . ضمنا فقدان قصد انشاء مربوط به حالتی است که مالک واقعی به صورت صوری اقدام به انجام معامله کرده مانند معامله به قصد فرار از دین . بنابراین چون وراث که مالکان واقعی هستند اصلا معامله ای انجام نداده اند مبحث بیع فضولی مطرح می شود.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید