با توضیحاتی که دادید، به نظر می‌رسد تعهد فروشنده نسبت به انشعابات از تعهدات اصلی قرارداد بوده و صرفا وجود بندی مبنی بر اینکه «هزینه‌های سنددار کردن بر عهده خریدار است» لزوما مسئولیت فروشنده نسبت به تحویل قانونی آب و برق و وضعیت گاز را از بین نمی‌برد.
اگر در مبایعه‌نامه صراحتا نوشته شده آب و برق باید به صورت قانونی و گاز به صورت مصرفی تحویل شود، فروشنده باید همان تعهد را انجام دهد. اینکه بعدا مشخص شده ملک خلافی دارد یا برای انجام امور شهرداری نیاز به تعیین نماینده از طرف مالکان است، موضوع جداگانه‌ای است و باید مشخص شود این خلافی مربوط به چه زمانی و ناشی از اقدام چه کسی بوده است. اگر تخلف مربوط به ساخت‌وساز یا اقدامات فروشنده و سازنده قبل از معامله باشد، صرف اینکه شما بعدا مالک شده‌اید، الزاما به معنای پذیرش مسئولیت آن تخلف در برابر فروشنده نیست.
در مورد ۵۰ میلیون تومان هم چون در مبایعه‌نامه درج نشده، اثبات اینکه این مبلغ واقعا بابت هزینه گاز از ثمن کم شده یا فروشنده آن را پذیرفته، اهمیت زیادی دارد. اگر پیام، رسید، شاهد یا هر مدرکی دارید که نشان دهد فروشنده اعلام کرده هزینه‌های گاز پرداخت شده و به همین علت ۵۰ میلیون تومان از قیمت کم شده، حتما نگهداری و ارائه شود. اگر هیچ مدرکی وجود نداشته باشد، اثبات توافق شفاهی دشوارتر میشود، هرچند لزوما غیرممکن نیست.
اما درباره خسارت روزانه ۵ میلیون تومان، این قسمت برای شما اهمیت زیادی دارد. اگر در قرارداد صراحتا نوشته شده بابت تاخیر فروشنده در تحویل انشعابات، روزانه ۵ میلیون تومان وجه التزام پرداخت شود، اصل چنین شرطی معتبر است و ماده ۲۳۰ قانون مدنی نیز آن را به رسمیت شناخته است. بنابراین اگر موعد انجام تعهد گذشته باشد و فروشنده همچنان تعهد خود را انجام نداده باشد، میتوانید وجه التزام قراردادی را مطالبه کنید.
در مورد نگرانی از قطع آب، برق یا گاز، بهتر است منتظر بروز مشکل نمانید. ابتدا مشخص کنید علت قانونی نبودن یا ناقص بودن انشعاب چیست و آیا بدهی یا پرونده‌ای به نام فروشنده، سازنده، ساختمان یا واحد شما وجود دارد. اگر مثلا شرکت گاز اعلام کند مشکل ناشی از بدهی یا تعهدی است که فروشنده باید انجام می‌داده، این مدرک بعدا برای الزام فروشنده بسیار مهم خواهد بود.
از نظر اقدام قضایی، در صورت عدم همکاری فروشنده، مسیر معمول این است که الزام او به انجام تعهدات قراردادی مربوط به انشعابات و حسب مورد رفع موانع موجود را بخواهید و در کنار آن، وجه التزام روزانه ۵ میلیون تومان را نیز مطالبه کنید. اگر احتمال قطع فوری انشعابات وجود دارد، موضوع دستور موقت هم قابل بررسی است.
فقط یک نکته خیلی مهم وجود دارد: باید عبارت دقیق بند مربوط به انشعابات و عبارت دقیق وجه التزام را دید. اگر مثلا نوشته شده «فروشنده مکلف است انشعابات را تا تاریخ ... تحویل دهد و بابت هر روز تاخیر مبلغ ۵ میلیون تومان بپردازد»، وضعیت شما بسیار قوی است. ولی اگر خسارت فقط برای تاخیر در تحویل خود ملک تعیین شده باشد، نمی‌توان آن را خودکار به تاخیر در انشعابات تسری داد.
