صدور حکم در پرونده مؤخر با وجود پرونده مقدمِ مشابهِ تعیین‌نشده، صحیح است؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۱۶ پاسخ ثبت شده

دعوای بطلان معامله و ابطال سند مطرح کردم. دادگاه قرار امتناع از رسیدگی و عدم صلاحیت صادر و پرونده را به شعبه دیگری ارجاع داد؛ این پرونده هنوز ثبت نشده است. پس از آن، یکی دیگر از ذی‌نفعان همین دعوا با همان عنوان و اصحاب دعوا در همان شعبه، پرونده‌ای مؤخر مطرح کرده است. دادگاه نسبت به پرونده دوم به دلیل تلف حکمی، حکم به بطلان دعوا صادر کرده است. آیا این رأی صحیح است، در حالی که پرونده مقدم و مشابه هنوز تعیین تکلیف نشده؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

اکثر وکلا معتقدند صدور حکم بطلان در پرونده مؤخر به دلیل تلف حکمی یا امر مختومه صحیح نیست، زیرا پرونده مقدم هنوز به حکم قطعی نرسیده و دعوا صرفاً در جریان رسیدگی و انتقال است. در مقابل، اقلیتی از وکلا رأی صادره را در جهت جلوگیری از اطاله دادرسی و به درستی دانسته‌اند.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

اعتبار امر مختوم نیازمند حکم قطعی سابق است

اکثر وکلا بر این باورند که چون پرونده مقدم هنوز تعیین تکلیف نهایی نشده و در حال انتقال صلاحیت یا امتناع دادرس است، استناد به تلف حکمی یا امر مختوم برای بطلان دعوای دوم صحیح نیست. وضعیت این دو دعوا معمولاً مشمول ایراد دعوای مطروحه یا ارتباط کامل است که مستلزم رسیدگی توامان یا رسیدگی در شعبه دارای سبق ارجاع است، نه صدور حکم بطلان دعوا. با این حال برخی وکلا نیز رأی دادگاه را برای جلوگیری از رسیدگی‌های موازی فاقد ایراد دانسته‌اند. برای اعتراض تجدیدنظر، باید متن دقیق دادخواست‌ها و مستندات دادگاه بررسی شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۱۶ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
علیرضا مسلمی

علیرضا مسلمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

با تقدیم احترام هرچند باید رای بصورت کامل مطالعه شود و اشاره به قسمتی از آن کافی نیست اما رای با تفاسیری که فرمودید به احتمال قوی صحیح نیست چون عنوان تلف حکمی به خودی خود مبنای قانونی برای صدور حکم بطلان دعوا نیست و اگر پرونده مقدم واقعا با ثبت دادخواست تشکیل شده و سپس به علت عدم صلاحیت به شعبه یا مرجع دیگری ارسال شده، صرف ثبت نشدن آن در شعبه مرجوع‌الیه موجب از بین رفتن یا مختومه شدن پرونده نمی‌شود به ویژه آنکه در صورت صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه مرجوع‌الیه مکلف است خارج از نوبت درباره صلاحیت اظهارنظر کند و در صورت نپذیرفتن صلاحیت پرونده را برای حل اختلاف ارسال نماید و این با توضیحاتی که عرض کردم مشخص میشود که پرونده تا تعیین تکلیف صلاحیت مطابق ماده ۲۷ قانون آیین دادرسی مدنی همچنان در جریان رسیدگی است نه اینکه به لحاظ حکمی تلف شده باشد، بنابراین اگر پرونده دوم از حیث اصحاب دعوا خواسته و سبب دعوا با پرونده مقدم واقعا متحد باشد وضعیت آن مشمول بند ۲ ماده ۸۴ همان قانون یعنی دعوا بین همان اشخاص قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد است و نه بند ۶ ماده ۸۴ که مربوط به دعوایی است که قبلا درباره آن رسیدگی انجام شده و حکم قطعی صادر شده باشد چون در فرض شما هنوز هیچ حکم قطعی ماهوی درباره بطلان معامله یا ابطال سند صادر نشده و استناد به اعتبار امر مختومه یا تلف حکمی قابل دفاع نیست از طرف دیگر نتیجه قانونی ایراد بند ۲ ماده ۸۴ نیز صدور حکم بطلان دعوا نیست بلکه طبق ماده ۸۹ همان قانون دادگاه باید از رسیدگی به دعوای مؤخر خودداری کند و پرونده را به دادگاهی بفرستد که دعوای مقدم در آن مطرح است همچنین اگر هر دو پرونده در شعب دادگاه یک حوزه قضایی مطرح باشند و ارتباط کامل داشته باشند اصل بر رسیدگی یکجا در یکی از شعب با تعیین رئیس شعبه اول است، مطابق ماده ۱۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی فقط اگر دادگاه احراز کند که پرونده مقدم اساسا ثبت و اقامه نشده دادخواست آن مسترد یا با تصمیم قطعی از جریان خارج شده یا دعوای دوم از نظر اصحاب دعوا و خواسته و سبب با دعوای مقدم یکسان نیست می‌تواند از اعمال این مقررات خودداری کند در نتیجه در صورت وجود رسید ثبت دادخواست، شماره پرونده، قرارهای صادرشده و سابقه ارسال پرونده مقدم، رای صادرشده از جهت تشخیص تلف حکمی و نیز از جهت صدور حکم بطلان دعوا قابل ایراد جدی است و در صورت باقی بودن مهلت اعتراض باید بر نقض رای و اعمال مقررات بند ۲ ماده ۸۴ و مواد ۸۹ و ۱۰۳ قانون آیین دادرسی مدنی تاکید شود. موفق باشید 💐

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام این رای به استناد تلف حکمی محل ایراد جدی دارد چون پرونده مقدم هنوز منتهی به حکم قطعی نشده و اعتبار امر مختوم زمانی ایجاد می‌شود که دعوای سابق رسیدگی و درباره آن حکم قطعی صادر شده باشد
در تجدیدنظر ایراد کنید که پرونده مقدم صرفا به علت امتناع دادرس و عدم صلاحیت در حال انتقال بوده و هنوز تعیین تکلیف نشده بنابراین صدور رای بطلان دعوای مؤخر به استناد تلف حکمی فاقد مبنای قانونی ااست

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

رای دادگاه مبنی بر بطلان دعوای دوم به دلیل تلف حکمی، با توجه به وجود پرونده مقدم و مشابه با همان اصحاب دعوا، صحیح است. این اقدام برای جلوگیری از اطاله دادرسی و احترام به اصل اعتبار امر مختومه صورت گرفته است. اگر پرونده مقدم هنوز تعیین تکلیف نشده، شما باید رسیدگی به آن را از دادگاه صالح پیگیری کنید، نه دعوای مجدد. در صورت نیاز، میتوانید لایحه اعتراضی به رای بطلان یا درخواست وحدت رویه ارائه دهید.

میثم امیرزاده

میثم امیرزاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۵ نظر)

سلام نیاز به بررسی دارد ظاهرا لازم بوده است که مجددا امتناع صادر کند ...اما به نظر در زمان رسیدگی مشمول ایراد امر مطرحه بوده یا حد اقل باید قرار اناطه صادر می شد برای راهنمایی دقیق تر آرا دادخواست ها باید بررسی گردد

نمایش ۱۲ پاسخ دیگر وکلا
محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

کاربر گرامی، وقتی رایی صادر و یا تصمیمی توسط مقام قضایی اتخاذ می‌گردد، اصل بر این است که اقدام وفق قانون انجام شده است و هیچ کس نمیتواند به صرف توضیح چند خطی شما، اقدام مقام قضایی را زیر سوال ببرد.
در فرض پرسش، این دو پرونده کاملا مجزا و مستقل از یکدیگرند و لازم و ملزوم هم نیستند

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
با فرض صحت دقیق وقایع شما، رای پرونده مؤخر به دلیل تلف حکمی/اعتبار امر مختومه قابل مناقشه جدی است؛ زیرا پرونده مقدم هنوز منتهی به حکم قطعی ماهوی نشده است.
حتی اگر دو دعوا کاملا یکسان باشند، عنوان حقوقی صحیح‌تر برای وضعیت فعلی، سبق طرح/سبق ارجاع و جلوگیری از رسیدگی موازی است، نه اعتبار امر مختومه. در دعاوی مرتبط مطرح‌شده در شعب مختلف یک دادگاه نیز نظر حقوقی اخیر قوه قضاییه، ارسال پرونده مؤخر نزد شعبه دارای سبق ارجاع برای رسیدگی توامان را تایید کرده است.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
اگر پرونده اول قبلا ثبت و مطرح شده و همان دعوا و طرفین را دارد، پرونده دوم نباید به‌عنوان تلف حکمی باطل شود؛ بلکه مشمول امر مطروحه است و باید به پرونده اول رسیدگی شود.
صرف ثبت‌نشدن پرونده اول در شعبه جدید، باعث از بین رفتن سبق طرح دعوا نمی‌شود

الهام اسحاقیان درچه

الهام اسحاقیان درچه

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود رای دادگاه مبنی بر بطلان دعوای دوم به دلیل تلف حکمی، با توجه به وجود پرونده مقدم و مشابه با همان اصحاب دعوا، صحیح ومعتبراست. این اقدام برای جلوگیری از اطاله دادرسی و احترام به اصل اعتبار امر مختومه صورت گرفته است. اگر پرونده مقدم هنوز تعیین تکلیف نشده، شما باید رسیدگی به آن را از دادگاه صالح پیگیری نمایید، نه دعوای مجدد. در صورت نیاز، میتوانید لایحه اعتراضی به رای بطلان یا درخواست وحدت رویه ارائه کنید

سید محمد صابری

سید محمد صابری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲ نظر)

درود برشما
مسلتزم بررسی هر دو دادخواست و رای می باشد.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
در فرض شما، پرونده اول قبلا مطرح و در جریان رسیدگی بوده و صرفا به علت امتناع دادرس، به شعبه دیگری ارجاع شده است. بنابراین هنوز حکم قطعی درباره اصل دعوا صادر نشده و تلف حکمی یا اعتبار امر مختومه نسبت به پرونده اول محقق نشده است. بند ۶ ماده ۸۴ صراحتا وجود حکم قطعی سابق را لازم می‌داند.
از طرف دیگر، چون دعوای دوم با همان اصحاب و موضوع در حالی مطرح شده که دعوای اول همچنان مطرح است، موضوع از مصادیق دعوای مطروحه/ارتباط کامل است و اصولا باید پرونده مؤخر برای رسیدگی توامان به پرونده مقدم ملحق شود، نه اینکه صرفا به استناد تلف حکمی، حکم بطلان دعوا صادر شود.
بنابراین با توضیحی که اکنون روشن‌تر شد، رای پرونده دوم قابل ایراد جدی است.

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

استناد به اعتبار امر مختومه یا «تلف حکمی» نسبت به پرونده مؤخر، محل ایراد جدی دارد؛ چون پرونده مقدم هنوز منتهی به رای قطعی نشده و اصولا یکی از ارکان اعتبار امر مختوم، وجود حکم قطعی سابق است. بند ۶ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی نیز صراحتا همین شرط را مقرر کرده است. بنابراین صرف اینکه دعوای مقدم با همان موضوع و اصحاب دعوا قبلا مطرح شده باشد، تا زمانی که نسبت به آن حکم قطعی صادر نشده، موجب اعتبار امر مختومه نسبت به دعوای مؤخر نمی‌شود.

البته اگر دو پرونده همان موضوع، سبب و اصحاب دعوا را داشته باشند، موضوع می‌تواند از جهت دعوای مطروحه و ارتباط دعاوی بررسی شود و راهکار آن، حسب مورد رسیدگی توامان یا اتخاذ تصمیم نسبت به دعوای مؤخر است، نه اینکه بدون وجود رای قطعی، به اعتبار امر مختومه استناد شود. ماده ۱۰۳ نیز در صورت وجود ارتباط کامل، رسیدگی یکجا را پیش‌بینی کرده است. بنابراین اگر در پرونده مؤخر واقعا حکم بر مبنای «تلف حکمی/اعتبار امر مختومه» صادر شده، قابل بررسی و اعتراض جدی است و باید متن دقیق رای و خصوصا مستند قانونی دادگاه بررسی شود؛ چون تفاوت زیادی میان «امر مختومه» و «دعوی مطروحه» وجود دارد.

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

رای پرونده موخر اعتبار امر مختومه ندارد حتی اگر دو دعوا یکسان باشند عنوان حقوقی صحیح سبق ارجاع است

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

با توجه به اینکه دعوای دوم عینا مشابه دعوای مقدم است و هر دو در یک شعبه مطرح شده‌اند، دادگاه باید به استناد ماده ۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی، از رسیدگی به دعوای دوم خودداری کرده و پرونده را به همان شعبه‌ای که دعوای اول در آن مطرح است، ارجاع می‌داد تا هر دو با هم رسیدگی شوند

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

چنانچه پرونده نخست سبق ارجاع داشته و هنوز تحت رسیدگی یا تعیین تکلیف بوده باشد و پرونده دوم نیز با آن وحدت یا ارتباط کامل داشته باشد، پرونده مؤخر باید نزد شعبه دارای سبق ارجاع ارسال و توامان رسیدگی شود.
بنابراین، رای ماهوی صادرشده در پرونده مؤخر، با وجود پرونده مقدم، قابل ایراد و اعتراض است؛ مشروط بر احراز سبق ارجاع و ارتباط کامل دو دعوا.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

صرف اینکه پرونده قبلی در شعبه‌ای دیگر بوده یا عنوانش را تلف حکمی گذاشته‌اند باعث نمی‌شود پرونده شما باطل شود اگر پرونده اول ثبت شده و در جریان بوده پس پرونده دوم هم باید رسیدگی شود چون هنوز حکم قطعی صادر نشده و ادعای همسایه مبنی بر اینکه پرونده قبلی تمام شده و دیگر نمی‌توانید شکایت کنید از نظر قانونی غلط است شما باید بگویید چون پرونده اول هنوز در جریان بوده و حکم قطعی نداده پس این پرونده دوم هم باید طبق قانون رسیدگی شود و نباید پرونده را از جریان خارج کنند

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

خیر، صدور حکم به بطلان دعوا به دلیل تلف حکمی در پرونده دوم، در حالی که پرونده مقدم و مشابه هنوز تعیین تکلیف نشده، معمولا صحیح نیست؛ زیرا پرونده مقدم باید تعیین تکلیف شود و صدور رای پیش از آن می‌تواند مصداق تعارض و عدم رعایت صلاحیت باشد.

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید