سلام وقت بخیر
زمان محاسبه تاخیر تادیه از زمانی که بدهکار باید بدهی خود را پرداخت می‌کرده است شروع می‌شود یا از زمانی که بابت تاخیر تادیه شکایت میکند؟
ممنون.
اکثر وکلا معتقدند خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی (مانند اظهارنامه، گواهی عدم پرداخت چک یا نامه رسمی) محاسبه می‌شود؛ اگر پیش از دادخواست چنین مطالبه‌ای نشده باشد، تاریخ تقدیم دادخواست ملاک قرار می‌گیرد.
مبدا خسارت تاخیر تادیه، تاریخ مطالبه رسمی است
خسارت تاخیر تادیه معمولا از تاریخی محاسبه می‌شود که بستانکار طلب خود را به‌طور رسمی مطالبه کرده و بدهکار با وجود تمکن مالی از پرداخت خودداری کرده است. این مطالبه می‌تواند از طریق اظهارنامه، نامه رسمی، گواهی عدم پرداخت چک یا حتی خود دادخواست باشد. اگر پیش از طرح دعوا مطالبه‌ای صورت نگرفته باشد، تاریخ تقدیم دادخواست به عنوان مبدا محاسبه در نظر گرفته می‌شود. در اسناد عادی نیز برخی پاسخ‌ها تاکید کرده‌اند که معمولا تاریخ طرح دادخواست ملاک است. بنابراین صرف گذشت زمان از سررسید بدون مطالبه، به‌تنهایی مبنای محاسبه نیست.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
محمدمهدی قنبری
کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۹(۳۲ نظر)سلام
پاسخ کوتاه
مبنای شروع «خسارت تاخیر تادیه» (ماده قانون آیین دادرسی مدنی) تاریخی است که بدهکار، پس از «مطالبه معتبر بستانکار» و با وجود استطاعت مالی، از پرداخت دین حال‌شده امتناع میکند.
بنابراین:
۱) اگر بلافاصله پس از سررسید، طلب مطالبه شده باشد (مثلا اظهارنامه، گواهی عدم پرداخت چک، اخطار بانکی، یا شرط صریح در قرارداد)، خسارت از همان تاریخ سررسید محاسبه می‌شود.
۲) اگر مطالبه دیرتر انجام شود و اولین مطالبه، طرح دعوا باشد، مبنای محاسبه روز ثبت دادخواست است.
توضیح گام‌به‌گام
۱) مستند قانونی
ماده قانون آیین دادرسی مدنی ۱۳۷۹:
«… در دعاوی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج باشد، هرگاه پس از سررسید، خواهان پرداخت دین را مطالبه کرده و خوانده با وجود تمکن، از پرداخت خودداری نموده باشد، دادگاه می‌تواند خسارت تاخیر تادیه را … محاسبه و محکوم‌علیه را به پرداخت آن ملزم نماید.»
کلیدواژه‌ها: سررسید + مطالبه + امتناع + تمکن.
۲) مفهوم «مطالبه»
مطالبه می‌تواند به هر وسیله‌ای باشد که برای دادگاه قابلیت اثبات داشته باشد:
• اظهارنامه ثبتی
• ارسال نامه رسمی یا پیامک بانک برای اقساط
• گواهی عدم پرداخت چک (تاریخ ارائه به بانک)
• تقدیم دادخواست (اگر قبلا مطالبه‌ای نشده است)
• شرط صریح در قرارداد (مثلا «دین در سررسید، بدون اخطار، حال است») – در این صورت همان سررسید مطالبه محسوب می‌شود.
۳) تفاوت چند عنوان رایج
• چک: طبق رای وحدت رویه ۱۲۶ / ۱۳۷۶ و رویه شعب، خسارت از تاریخ سررسید (روز مندرج روی چک) یا حداکثر از تاریخ گواهی عدم پرداخت شروع می‌شود.
• سفته و برات: از تاریخ واخواست یا واخواست‌نامه (در عمل از تاریخ سررسید مندرج بر سند).
• قراردادهای عادی/رسمی: اگر شرط «حال شدن خودکار» داشته باشد، از سررسید؛ اگر شرط نشده و مطالبه‌ای ارائه نشود، از تاریخ طرح دعوا.
• وام بانکی: غالبا بانک در قرارداد قید کرده که «در سررسید، بدهی حال و خسارت از همان روز جاری است»؛ دادگاه‌ها این شرط را معتبر می‌دانند.
۴) پاسخ به دو پرسش مصداقی
الف) «طلبکار هیچ اخطار کتبی نداده و بعد از ۸ ماه مستقیما شکایت کرده است.»
– زمان محاسبه = روز ثبت دادخواست (اولین مطالبه قابل اثبات).
ب) «در سررسید چک، بانک گواهی عدم پرداخت داده ولی مالک ۳ ماه بعد شکایت کیفری/حقوقی کرد.»
– زمان محاسبه = همان تاریخ گواهی عدم پرداخت (چون مطالبه محقق شده است).
۵) نکته‌های تکمیلی
• برای محکومیت به خسارت، دادگاه باید «تمکن مالی» بدهکار در زمان مطالبه را احراز کند؛ معمولا عدم اثبات عسر بر عهده بدهکار است.
• نرخ و فرمول محاسبه بر مبنای «شاخص سالانه بانک مرکزی» است (بخشنامه ۹۰۳۸۷/۹۸/ب‌م – ۱۳۹۸)؛ اجرای احکام با درج شاخص، عدد ریالی را تا روز اجرا محاسبه میکند.
• اگر طرفین در قرارداد نرخ مشخصی (مثلا ۲٪ در ماه) تعیین کرده باشند، دادگاه فقط وقتی آن را می‌پذیرد که مغایر مقررات آمره‌ی ربای قرضی نباشد؛
جمع‌بندی
۱. ملاک، تاریخ «دین حال + مطالبه» است.
۲. اگر مطالبه هم‌زمان با سررسید باشد، از همان روز؛ اگر مطالبه بعدها و در قالب دادخواست صورت گیرد، از تاریخ دادخواست.
۳. اسناد تجاری (چک، سفته، برات) استثنائا از تاریخ مقرر در خود سند یا واخواست به‌عنوان مطالبه محسوب می‌شوند.
در نتیجه قبل از طرح دعوا، ارسال اظهارنامه یا اخطار رسمی نه‌تنها لازم نیست اما اگر انجام دهید، تاریخ محاسبه را جلو می‌اندازید و مبلغ خسارت به‌مراتب بیشتر خواهد شد.
با سلام.. محاسبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه طلبکار و عدم پرداخت مدیون متمکن شروع می‌شود.
با سلام
خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی به وسیله ارسال اظهارنامه یا طرح دادخواست محاسبه می گردد.
با درود
محاسبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی است
درود مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی می باشد
با سلام
خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی محاسبه می گردد
از زمانی که داین مطالبه طلب به وسیله اظهارنامه میکند یا طرح دعوا کند.
با سلام و عرض ادب از تاریخ مطالبه رسمی
سلام
از زمان مطالبه رسمی باید درخواست خسارت تاخیر تادیه بکند .
عرض سلام و احترام، از تاریخ مطالبه رسمی.
سلام ، وقت بخیر خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی شروع می گردد
باسلام
از زمانی که شما آنرا مطالبه میکنید بطور رسمی و قانونی یعنی باید دادخواست بدهید و در دادخواست خود آنرا مطرح کنید .
با سلام و عرض ادب خدمت شما ،خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی محاسبه می گردد.
باسلام
از زمان مطالبه ،خسارت تاخیر تادیه محاسبه می‌شود
سلام
از زمان مطالبه داین محاسبه می شود
سلام
از زمان مطالبه رسمی که میتونه با ارسال اظهارنامه باشه یا طرح دعوا
خسارت تاخیر تادیه از تاریخ مطالبه رسمی محاسبه میگردد
با سلام، اگر بلافاصله پس از سررسید، طلب مطالبه شده باشد (مثلا اظهارنامه، گواهی عدم پرداخت چک، اخطار بانکی، یا شرط صریح در قرارداد)، خسارت از همان تاریخ سررسید محاسبه می‌شود.
اگر مطالبه دیرتر انجام شود و اولین مطالبه، طرح دعوا باشد، مبنای محاسبه روز ثبت دادخواست است.
باسلام
از زمان مطالبه رسمی از جمله ارسال اظهارنامه یا تقدیم دادخواست
زمان مطالبه ملاک است که می‌تواند در قالب اظهارنامه، دادخواست و یا حتی یک پیام متنی قابل استناد از طرف طلبکار مطرح شود.
در اسناد عادی محاسبه تاخیر تادیه از تاریخ طرح دادخواست است .
از زمان مطالبه رسمی خسارت تاخیر تادیه محاسبه می گردد.
مطابق قانون، خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید بدهی محاسبه می‌شود، نه از تاریخ شکایت.
اگر تاریخ سررسید در قرارداد مشخص نشده باشد، مبدا تاریخ ابلاغ اظهارنامه (یا تاریخ مطالبه) خواهد بود.
پس از تقدیم دادخواست، این خسارت تا زمان پرداخت کامل بدهی، تداوم دارد.
محاسبه بر اساس نرخ تورم یا شاخص بانک مرکزی انجام می‌شود.
سلام خسارت تاخیر تادیه، در دعاوی عادی اصولا از تاریخ مطالبه طلب محاسبه می‌شود، نه از تاریخ ثبت دادخواست؛ اما در مورد چک، مبدا محاسبه معمولا تاریخ سررسید چک است.
بادرود
از تاریخ مطالبه محاسبه می شود یا اراسل اظهارنامه یا دادخواست
پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.
پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.
