خسارت تأخیر در تنظیم سند رسمی ملک چگونه محاسبه و مطالبه می‌شود؟

پرسیده شده ۱ ماه پیش۲۷ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

در مبایعه‌نامه خرید ملک، تاریخ تنظیم سند رسمی بیستم اسفند ۱۴۰۲ تعیین شده و برای هر دو طرف روزانه یک میلیون تومان خسارت تأخیر پیش‌بینی شده است. تاکنون (شهریور ۱۴۰۵) به دلیل مشکلات شهرداری و اداره ثبت، سند آماده نشده است. در موعد مقرر به دفترخانه مراجعه و عدم حضور طرف مقابل ثبت شد، اما چک تضمین‌شده‌ای که فروشنده درخواست کرد به دلیل آماده‌نبودن سند برای اخذ وام بانکی فراهم نشد. در سال ۱۴۰۳ اظهارنامه‌ای برای فروشنده ارسال و اعلام آمادگی برای پرداخت و تنظیم سند شد. آیا خسارت قراردادی روزانه یک میلیون تومان برای این مدت به خریدار تعلق می‌گیرد و می‌توان آن را از مانده ثمن کسر کرد؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

مطالبه خسارت روزانه در صورت اثبات تقصیر فروشنده و آمادگی خریدار برای پرداخت ثمن ممکن است، اما کسر یک‌جانبه آن از باقیمانده ثمن مجاز نیست.

این قاعده کلی است و تعلق خسارت به پرونده شما بستگی به این دارد که تأخیر اداری خارج از اراده فروشنده بوده یا ناشی از کوتاهی او.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

شرایط مطالبه خسارت تأخیر تنظیم سند

خسارت قراردادی روزانه در صورتی قابل مطالبه است که عدم تنظیم سند ناشی از کوتاهی و تقصیر فروشنده باشد و موانع شهرداری یا ثبت خارج از اراده او تلقی نشود. خریدار نیز باید ثابت کند در روز موعود در دفترخانه حاضر بوده و آمادگی کامل برای پرداخت مابقی ثمن را داشته است. کسر یک‌طرفه و خودسرانه مبلغ خسارت از مانده ثمن بدون توافق یا حکم دادگاه جایز نیست. تعیین تکلیف خسارت و پرداخت ثمن باید همزمان یا از طریق مرجع قضایی انجام شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۷ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

تعیین وجه‌التزام روزانه یک میلیون تومان برای تاخیر در تنظیم سند، گواهی عدم حضور فروشنده در موعد مقرر و نیز اظهارنامه ارسالی از سوی خریدار مبنی بر اعلام آمادگی برای پرداخت تتمه ثمن و تنظیم سند، اصل مطالبه وجه‌التزام از تاریخ سررسید تا زمان ایفای تعهد، در صورت احراز انتساب تاخیر به فروشنده، قابل مطالبه می باشد. عدم تهیه چک بانکی نیز چنانچه پرداخت آن منوط به تنظیم همزمان سند بوده، فی‌نفسه رافع مسئولیت فروشنده نخواهد بود. با این حال، کسر یک‌جانبه وجه‌التزام از مانده ثمن بدون توافق یا احراز قطعی شرایط تهاتر متصور نیست و بهتر است موضوع مطالبه وجه‌التزام و پرداخت تتمه ثمن به‌صورت مستقل و همزمان با اجرای تعهد تعیین تکلیف شود.

نسیم روشنفکر

نسیم روشنفکر

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۰ نظر)

شرط مطالبه وجه التزام تاخیر در تنظیم سندرسمی
متعهد زمانی می تواند تضمینات قراردادی موضوع تعهد را مطالبه نماید که خود به تعهداتش عمل کرده باشد. بنابراین اگربرای عدم تنظیم سند رسمی در تاریخی مشخص، وجه التزام پیش بینی شده باشد، خریدار زمانی مستحق دریافت آن است که ثابت کند در روز موعود در دفترخانه حاضر بوده و باقیمانده ثمن را به همراه داشته است.
صرف استناد به بروکراسی اداری، تشریفات ثبتی یا تاخیرهای اداری، فی‌نفسه مسموع و رافع مسئولیت نیست.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
وجه التزام روزانه قابل مطالبه است؛ مشروط بر اینکه عدم تنظیم سند در موعد مقرر ناشی از تخلف یا تقصیر فروشنده باشد و مشکلات شهرداری و ثبت، خارج از مسئولیت او نباشد.
اما اگر تاخیر ناشی از موانع اداری خارج از اختیار فروشنده بوده باشد، مطالبه وجه التزام ممکن است با ایراد مواجه شود. همچنین کسر یک‌طرفه خسارت از مانده ثمن توصیه نمی‌شود؛ بهتر است مطالبه وجه التزام و تعیین تکلیف مانده ثمن از طریق توافق یا مرجع قضایی انجام شود.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
همان مبلغ وجه التزام قید شده مورد رای خواهد بود نه کمتر نه بیشتر

نمایش ۲۳ پاسخ دیگر وکلا
جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

با سلام کاربر گرامی
در صورتی که در مبایعه نامه قید شده باشد که تمهیدات جهت تنظیم سند از جمله صورت مجلس تفکیکی و پایان کار صورت گرفته باشد نسبت به آن استنکاف شده باشدشما می‌توانید به وجه التزام استناد نمایید

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

وجه التزام روزانه قابل مطالبه می باشد به شرط این که عدم تنظیم سند در موعد مقرر ناشی از تخلف یا تقصیر فروشنده باشد و مشکلات شهرداری و ثبت، خارج از مسئولیت او نباشد.
اما اگر تاخیر ناشی از موانع اداری خارج از اختیار فروشنده بوده باشد، مطالبه وجه التزام ممکن است با ایراد مواجه شود. بهتر است مطالبه وجه التزام و تعیین تکلیف مانده ثمن از طریق توافق یا مرجع قضایی صورت گیرد

وحید عاکفی قاضیانی

وحید عاکفی قاضیانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳۷ نظر)

وفق این توضیحات به نظر می‌رسد که وجه التزام قابل مطالبه نمی باشد. اولا، صرف ثبت عدم حضور در دفترخانه کفایت نمیکند و آمادگی در پرداخت یا انجام تعهدات قراردادی بایستی ثبت و گواهی شود. ثانیا دعوت مجدد از فروشنده و فعال سازی دوباره مکانیزم وجه التزام نیازمند توافق جدید است. همچنین باید بررسی شود که عدم تهیه چک در موعد مقرر ایا منوط به انجام عملی از جانب فروشنده بوده ( حسب مفاد قرارداد) ویا خیر. موفق باشید

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

خسارت روزانه یک میلیون تومان به دلیل آماده نبودن سند ناشی از مشکلات ادارات، به فروشنده تعلق نمیگیرد زیرا او مقصر شناخته نمیشود. خریدار نیز به دلیل عدم توانایی در اخذ وام و فراهم نکردن چک تضمینی، نمیتواند خسارت را از فروشنده مطالبه کند. برای جلوگیری از خسارت بیشتر، بهتر است فروشنده را به دفترخانه دعوت و صورتجلسه عدم حضور یا عدم آمادگی ثبت کنید و سپس با ارسال اظهارنامه رسمی، خواستار تعیین تکلیف نهایی شوید. در نهایت، مبلغ خسارت قراردادی تنها در صورت احراز تقصیر یکی از طرفین قابل مطالبه است و در شرایط فعلی قابل کسر از ثمن نمیباشد.

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
اگر وجه‌التزام روزانه یک میلیون تومان برای تاخیر سند در قرارداد شرط شده باشد، اصل بر قابل مطالبه بودن آن است. اما باید مشخص شود تاخیر واقعا به فروشنده منتسب است یا مشکلات شهرداری و ثبت خارج از اختیار او بوده است. با توجه به مراجعه شما به دفترخانه و اظهارنامه سال ۱۴۰۳، این مدارک به نفع شماست، ولی خودسرانه از مانده ثمن کسر نکنید
بهتر است وجه‌التزام را مطالبه کنید و دادگاه درباره استحقاق و میزان آن تصمیم بگیرد

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

بله، در اصل امکان مطالبه وجه‌التزام روزانه وجود دارد؛ اما در این پرونده یک نکته تعیین‌کننده وجود دارد: باید مشخص شود تاخیر در تنظیم سند قابل انتساب به فروشنده بوده یا ناشی از موانع اداری خارج از اختیار او.
اگر در قرارداد صراحتا برای «تاخیر در تنظیم سند» روزانه یک میلیون تومان تعیین شده باشد، اصل شرط معتبر است و دادگاه اصولا نمی‌تواند مبلغ توافق‌شده را کاهش دهد؛ رای وحدت رویه ۸۰۵ دیوان عالی کشور نیز اعتبار وجه‌التزام قراردادی را تایید کرده است.

حمیدرضا مجتهدی فر

حمیدرضا مجتهدی فر

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام، مطالبه وجه‌التزام روزانه منوط به احراز تقصیر و تخلف فروشنده در تاخیر تنظیم سند است و موانع اداری خارج از اختیار او، مسئولیت را سلب می‌کند؛ همچنین خریدار باید آمادگی خود را برای پرداخت ثمن اثبات کند و کسر یک‌طرفه خسارت از ثمن بدون توافق یا حکم دادگاه جایز نیست. موفق باشید

محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

سلام
با توجه به توضیحات شما ، و با توجه به اینکه انتقال سند مالکیت در دفترخانه. در مقابل پرداخت باقیمانده وجه ثمن معامله بوده است و شما در مهلت مقرر در دفترخانه اسناد رسمی، چک بانکی مبنی بر پرداخت باقیمانده ثمن معامله را ارائه نکرده اید پس امکان درخواست مطالبه خسارت وجه التزام روزانه تاخیر در انجام تعهدات قراردادی وجود نخواهد داشت مگر شما اعلام و اثبات نمایید که چک بانکی در مهلت مقرر اماده کرده اید و بر همین اساس گواهی عدم حضور از دفترخانه دریافت کرده اید

مهدی ترابی

مهدی ترابی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

براساس متن قرارداد فی مابین، متخلف از انجام تعهد ملزم به پرداخت وجه التزام تعیین شده می باشد. مگر آنکه عدم تنظیم سند بنابر عللی باشد که خارج از اختیار و توانایی متعهد باشد.

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

از آنجا که در قرارداد بیع خسارت تاخیر تادیه پیشبینی شده شما میبایست نخست دادخواست الزام به ایفای تعهد به طرفیت فروشنده بدهید چنانچه اثبات شد تاخیر د ایفای تعهد مستند به فعل فروشنده است میتوانید دادخواست جداگانه به خواسته ی پرداخت خسارت تاخیر در ایفای تعهد دهید

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

به دلیل "وجود عذر قانونی" (مشکل شهرداری و اداره ثبت) و "اقدام به موقع خریدار"، طبق ماده ۲۳۰ قانون مدنی، خسارت تاخیر قابل دریافت نیست و نمی‌توانید آن را کسر کنید، مگر اینکه در دادگاه اثبات کنید فروشنده مقصر اصلی در تاخیر بوده است.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بسته به متن قرارداد دارد محاسبه بدون ان دقیق نیست چنانچه در قراردادخسارت مشروط به عوامل طبیعی پیش بینی شده باشد ممکن است تعهد متفاوت باشد

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام، با توجه به اینکه عدم تنظیم سند ناشی از مشکلات اداری (شهرداری و ثبت) است، اگر این تاخیر خارج از کنترل شما و به دلیل قصور فروشنده در انجام تعهدات پیش‌شرط باشد، خسارت قراردادی به شما تعلق می‌گیرد. ثبت عدم حضور در دفترخانه و ارسال اظهارنامه، مستندات بسیار خوبی برای اثبات آمادگی شما و تقصیر فروشنده است. شما می‌توانید بر اساس اصل حاکم بر قراردادها، این خسارت را از مانده ثمن کسر کنید، اما توصیه می‌شود حتما از طریق دادخواست یا توافق کتبی جدید این کسر را رسمی کنید تا با اتهام عدم پرداخت ثمن مواجه نشوید.

علی اکبر نصیری خلیلی

علی اکبر نصیری خلیلی

کارشناس حقوقی

مطابق ماده ۲۳۰ قانون مدنی، خسارت قراردادی (وجه التزام) معتبر و لازم‌الاجراست؛ بنابراین با اخذ گواهی عدم حضور، شما مستحق دریافت خسارت از زمان سررسید هستید. هرچند از نظر قانونی امکان «تهاتر» وجود دارد، اما برای جلوگیری از ادعای تقصیر توسط فروشنده (به‌دلیل عدم پرداخت ثمن)، توصیه می‌شود ابتدا در دادگاه دادخواست «الزام به تنظیم سند به انضمام مطالبه خسارت» مطرح نمایید و پس از صدور رای قطعی، مبلغ خسارت را از مابقی ثمن کسر کنید.

سارا زینل زاده

سارا زینل زاده

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۰ نظر)

سلام و احترام
خسارت وجه التزام را میتوانید از تاریخ اظهارنامه سال ۱۴۰۳ که مبلغ ثمن شما آماده شده ولی سند ایشان آماده نشده ، مطالبه نمایید و از تاریخ قبل از ۱۴۰۳ با توجه به اینکه ثمن شما نیز آماده نبوده ، امکان مطالبه وجه التزام ندارید .
شما باید با واریز الباقی ثمن به حساب دادگستری و درخواست صدور قرار تامین خواسته برای توقیف وجه واریزی ، دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی و مطالبه خسارت تاخیر تادیه ( وجه التزام ) را مطرح نمایید و نهایتا و در مرحله اجرای احکام، مبلغ واریزی را با وجه التزام تعیین شده تهاتر نمایید.

منا خسروی

منا خسروی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

کسر یک‌جانبه خسارت از ثمن معامله غیرقانونی است و می‌تواند منجر به نقض تعهد از سوی شما و حتی طرح دعوای فسخ از سوی فروشنده شود.
به دلیل عدم آمادگی کامل شما در روز موعد ، عدم ارائه چک تضمینی، دادگاه احتمالا قصور را مشترک دانسته و خسارت را برای تمام مدت به طور کامل مطالبه‌شدنی نمی‌داند.
باید دادخواست حقوقی مطالبه وجه التزام ارائه دهید تا قاضی پس از بررسی تقصیر هر دو طرف، مبلغ دقیق خسارت را تعیین و مجوز تهاتر آن را با مانده ثمن صادر کند.

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

سلام پیرو سوال شما، اصل بر تعلق وجه‌التزام روزانه یک میلیون تومان از تاریخ مقرر برای تنظیم سند است، مشروط بر اینکه تاخیر در تنظیم سند ناشی از تخلف یا تقصیر فروشنده باشد و وی نتواند علت خارجی خارج از اختیار خود را ثابت کند؛ مواد ۲۲۶، ۲۲۷ و ۲۳۰ قانون مدنی مؤید این موضوع‌اند. اما اگر مشکلات شهرداری و ثبت واقعا خارج از اختیار فروشنده بوده و مانع قانونی تنظیم سند ایجاد کرده باشد، ممکن است تمام مدت تاخیر قابل مطالبه نباشد و دادگاه رابطه سببیت را بررسی کند. همچنین خودسرانه مبلغ خسارت را از مانده ثمن کسر نکنید؛ بهتر است وجه‌التزام را مطالبه و تهاتر آن با مانده ثمن را در دادخواست یا توافق رسمی مطرح کنید، چون اصل ثمن همچنان تعهد شماست و کسر یک‌طرفه ممکن است موجب ادعای تخلف از سوی فروشنده شود. 

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی قابل کسر کردن از ثمن نیست اما قابلیت مطالبه را دارد

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
وجه التزامی که شما از فروشنده طلبکارید، یک ادعا و طلب قراردادی است؛ اما باقی‌مانده ثمن نیز دین شما به فروشنده است. اینکه شما بتوانید بدون توافق فروشنده، مبلغ خسارت را از ثمن کسر کنید و فقط مابه‌التفاوت را بپردازید، نیازمند بررسی دقیق شرایط قرارداد و وضعیت حقوقی تهاتر است.
اگر مثلا ۵۰۰ میلیون تومان از ثمن باقی مانده ولی وجه التزام شما ۹۰۰ میلیون تومان شده، توصیه نمی‌شود صرفا با محاسبه شخصی اعلام کنید:من دیگر ثمنی بدهکار نیستم و ۴۰۰ میلیون هم از شما طلب دارم.این اقدام می‌تواند به فروشنده امکان دهد ادعای عدم پرداخت ثمن یا تخلف قراردادی شما را مطرح کند.

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۴ نظر)

سلام بله قابل مطالبه است ولی برای کسر یا تهاتر آن از مانده ثمن باید در قرارداد چنین حقی صراحتا پیش‌بینی شده باشد وگرنه ابتدا باید در دادگاه مطالبه و میزان آن اثبات شود

طیبه اصغری

طیبه اصغری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۶ نظر)

درود.
خسارت تاخیر در تنظیم سند که در مبایعه‌نامه تعیین شده، نوعی «وجه التزام» است. اگر در قرارداد شرط شده باشد که در صورت تخلف، مبلغی به عنوان خسارت پرداخت شود، حاکم نمی‌تواند متخلف را به مبلغی بیش یا کمتر از آن محکوم کند.از تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۲، با توجه به اخذ گواهی عدم حضور فروشنده در دفترخانه، تخلف فروشنده محرز شده است.
این خسارت تا زمانی که سند رسمی تنظیم شود یا تعهد فروشنده به نحو دیگری ساقط شود، ادامه می‌یابد. بنابراین، از اسفند ۱۴۰۲ تا شهریور ۱۴۰۵، این خسارت برای شما مستقر شده است.
اگر در قرارداد شما قید شده که «پرداخت ثمن منوط به اخذ وام است»، فروشنده نمی‌تواند خارج از قرارداد، تعهد مضاعفی (مانند چک تضمین‌شده) به شما تحمیل کند.
اما اگر در مبایعه‌نامه پرداخت ثمن (یا بخشی از آن) هم‌زمان با تنظیم سند بوده، شما مکلف بودید ثمن را در دفترخانه حاضر کنید. با این حال، چون شما در سال ۱۴۰۳ اظهارنامه رسمی ارسال کرده و آمادگی خود را اعلام کرده‌اید، عملا «قوه قاهره» یا «ناتوانی فروشنده در ایفای تعهد» (آماده نبودن سند) بر قصور شما در عدم پرداخت، پیشی گرفته است. به عبارت دیگر، وقتی فروشنده به دلیل مشکلات شهرداری یا ثبت، خود قادر به انتقال سند نبوده، قصور شما در عدم تامین نقدینگی در آن روز خاص (به دلیل عدم انتقال سند) کمرنگ می‌شود.پیروز باشید

شهاب الدین آقاجری

شهاب الدین آقاجری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

با سلام

اگر در قرارداد صراحتا برای تاخیر فروشنده در تنظیم سند روزانه یک میلیون تومان وجه التزام تعیین شده و شما هم در تاریخ مقرر در دفترخانه حاضر شده و گواهی عدم حضور گرفته‌اید، اصل بر این است که امکان مطالبه این خسارت وجود دارد.

اینکه سند به علت مشکلات شهرداری یا ثبت آماده نشده، به‌خودی‌خود فروشنده را از وجه التزام معاف نمی‌کند؛ مگر ثابت کند عدم امکان تنظیم سند واقعا خارج از اختیار او بوده است. در رویه قضایی حتی در مواردی که سند هنوز آماده نبوده، فروشنده حسب شرایط قرارداد به پرداخت وجه التزام محکوم شده است.

نداشتن چک تضمین‌شده هم لزوما حق شما را از بین نمی‌برد، مخصوصا اگر پرداخت مانده ثمن همزمان با انتقال سند بوده و فروشنده اساسا امکان انتقال سند را نداشته است.

اما خودسرانه وجه التزام را از مانده ثمن کسر نکنید؛ بهتر است وجه التزام را مطالبه کنید و اگر شرایط تهاتر وجود داشت، در همان پرونده درخواست محاسبه و تهاتر آن با مانده ثمن را مطرح کنید.

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله خسارت تاخیر به شما تعلق می گیرد زیرا با گواهی عدم حضور و اظهارنامه آمادگی خود را اثبات کرده اید و قصور از سمت فروشنده است و می توانید با حکم دادگاه آن را با مانده ثمن تهاتر و کسر کنید

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید