اجرای شرط انتقال ملک در عقد موقت پس از فوت زوج
آیا شرط زیر در عقد موقت صحیح و قابل اجراست؟
«زوجه شرط نمود که زوج ظرف سه سال یک قطعه زمین مسکونی به متراژ ۵۰۰ متر در شهرستان سیاهکل، گیلان، به نام زوجه بلاعوض انتقال دهد.»
توضیحات: زوج پیش از اتمام مهلت سه سال فوت کرده و اموالی بهعنوان ترکه بهجا گذاشته است، اما زمین مسکونی در سیاهکل در ترکه وجود ندارد. زوج در زمان عقد نیز چنین زمینی در اختیار نداشته است. مهریه بهصورت جداگانه در عقدنامه قید شده است. زوجه، وراث زوج را بهعنوان خوانده دعوای ایفای تعهد طرح کرده است.
جمعبندی پاسخ وکلا
بیشتر وکلا معتقدند الزام وراث به انتقال عین زمین امکانپذیر نیست زیرا زمین در ترکه وجود ندارد، اما تعهد مالی بر ذمه متوفی باقی است و زوجه میتواند بهای روز زمین یا خسارت ناشی از عدم اجرای تعهد را تا میزان ترکه مطالبه کند. با این حال، برخی وکلا نیز شرط را به دلیل غیرمقدور بودن یا نامعین بودن باطل دانستهاند.
این قاعده کلی است و نتیجه پرونده به متن دقیق شرط در عقدنامه و کلی یا معین بودن تعهد وابسته است.