سلام
خلاصه‌ی پاسخ
با فرضی که مطرح کرده‌اید، آنچه رخ داده به‌احتمال زیاد «ورود به عنف» محسوب نمی‌شود، زیرا:
۱) مالک رسمی عرصه و اعیان هنوز سازنده است و خانه «منزل غیر» به معنای دقیق ماده نیست.
۲) عنصر «عنف» (زور/تهدید مستقیم علیه شخص متصرف) در عمل وجود نداشته؛ سازنده در غیاب شما قفل را تعویض کرده است.
با این حال رفتار ایشان میتواند مشمول عناوین کیفری یا حقوقی دیگر از جمله «مزاحمت یا ممانعت از حق» یا «تصرف عدوانی» ( قانون آیین دادرسی مدنی) گردد. در ادامه جزئیات را می‌بینید.
─────────────────────────────
۱) شرایط تحقق «ورود به عنف»
─────────────────────────────
مطابق ق.م.ا (تعزیرات):
• موضوع جرم باید «منزل، مسکن یا محفظه متعلق به دیگری» باشد.
• ورود باید «به عنف یا تهدید» واقع شود.
• عنصر مادی معمولا با شکستن در، تخریب قفل یا حضور فیزیکی همراه با زور علیه ساکن رخ می‌دهد.
در پرونده شما:
– خانه هنوز در تملک قانونی سازنده است (سند رسمی به نام اوست).
– تهدید یا اعمال زور مستقیم علیه شخص متصرف وجود نداشته (شما حضور نداشتید).
⇒ بنابراین رکن «عنف» و «منزل غیر» احراز نمی‌شود.
─────────────────────────────
۲) عناوین قابل استناد جایگزین
─────────────────────────────
الف) قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)
«هر کس … مزاحمت یا ممانعت از حق نسبت به اموال غیرمنقول دیگری نماید…»
– شما اگرچه هنوز سند قطعی نگرفته‌اید، اما طبق قرارداد پیش‌فروش، حق استیفای منفعت (استفاده) از واحد دارید.
– ورود بدون اجازه و تعویض قفل میتواند «ممانعت از حق» یا «مزاحمت» محسوب شود. مجازات: ۱ ماه تا ۱ سال حبس و رفع مزاحمت.
ب) دعوای «تصرف عدوانی»
شرط طرح این دعوا: ۱) سبق تصرف شما، ۲) خلع ید یا مزاحمت خوانده، ۳) عدوانی‌بودن عمل.
– قراردادتان + قرار دادن اثاثیه = تصرف یا ید عرفی.
– سازنده با تعویض قفل، ید شما را منقطع کرده است.
– طرح این دعوا در شورا/دادگاه حقوقی منجر به صدور دستور رفع تصرف و تحویل مجدد کلید می‌شود.
ج) وجه قراردادی
اگر در قرارداد تحویل موقت یا انبار کردن اثاثیه پیش‌بینی شده و سازنده تخلف کرده، میتوانید خسارت قراردادی و وجه‌التزام را نیز مطالبه کنید.
─────────────────────────────
۳) چه کار عملی انجام دهم؟
─────────────────────────────
۱. جمع‌آوری ادله
• تصویر پیام‌ها، قرارداد پیش‌فروش، فاکتور پرداخت‌ها.
• عکس/فیلم از قفل تعویض‌شده و اثاثیه‌ی موجود.
• شهادت نگهبان یا هم‌سایه‌ها درخصوص ورود سازنده.
۲. ارسال اظهارنامه رسمی
• الزامی‌بودن تحویل کلید و رفع مزاحمت در مهلت معین.
۳. مراجعه به کلانتری و دادسرای محل وقوع ملک
• طرح شکوائیه با عنوان «ممانعت از حق» موضوع ماده ۶۹۰.
• درخواست دستور رفع مزاحمت و تحویل کلید.
۴. اقامه دعوای حقوقی تصرف عدوانی (هم‌زمان یا پس از شکایت کیفری)
• خواسته: رفع تصرف عدوانی + تحویل واحد + خسارات دادرسی.
۵. مطالبه خسارات قراردادی
• در همان دادخواست یا دادخواست جداگانه، بسته به مفاد قرارداد.
─────────────────────────────
۴) نکته‌های احتیاطی
─────────────────────────────
• اگر سازنده هنوز پایان‌کار و انشعابات را نگرفته است، تحویل قطعی منتفی است؛ اما این امر حق تصرف شما را (به پشتوانه‌ی قرارداد) از بین نمی‌برد.
• بهتر است ابتدا از طریق اظهارنامه فرصت کوتاهی برای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بدهید؛ محاکم معمولا توجه می‌کنند که آیا پیش از شکایت راه‌حل مسالمت‌آمیز امتحان شده است یا خیر.
• هم‌زمانی مسیر کیفری و حقوقی ممکن است باعث تسریع در رفع مزاحمت شود؛ ولی مراقب باشید که مدارک و استدلال‌ها متناقض ارائه نشود.
─────────────────────────────
۵) در یک نگاه
─────────────────────────────
ورود سازنده به واحد = «ورود به عنف»؟ ❌ (به دلایل مالکیت رسمی و فقدان تهدید مستقیم)
عناوین محتمل = «ممانعت از حق / مزاحمت ملکی» ✅ یا «تصرف عدوانی» ✅
اقدام عملی = جمع‌آوری ادله، ارسال اظهارنامه، طرح شکوائیه ، دعوای حقوقی رفع تصرف + مطالبه خسارات.
موفق باشید و امیدوارم هر چه سریع‌تر مسئله‌ی شما با کم‌ترین هزینه زمانی و مالی حل شود.
