سلام
بله؛ بر اساس قانون امور حسبی لازم نیست منتظر صدور «گواهی انحصار وراثت» بمانید. هر ذینفع میتواند از همان ساعات یا روزهای نخست فوت متوفا تقاضای «مهر و موم ترکه» (پلمب و صورتبرداری از اموال) را بدهد.
جزئیات قانونی و عملی بهاختصار:
۱. مستند حقوقی
• مواد ۱۶۷ تا ۱۷۵ قانون امور حسبی
• آییننامه اجرایی مواد یادشده (مصوب ۱۳۲۳)
، دادگاه پس از وصول درخواست، بدون رسیدگی ماهوی به سهمالارث، میتواند دستور مهر و موم را صادر کند.
۲. چه کسانی حق درخواست دارند؟
• هر یک از ورثه (ولو سهمشان هنوز احراز نشده باشد)
• وصی یا قیم محجور در میان ورثه
• طلبکار متوفا یا طلبکار ترکه با ارائه سند طلب
• دادستان (در صورت وجود محجور یا مجهولالوارث)
۳. مدارک و مراحل
۱) تکمیل فرم «درخواست مهر و موم ترکه» در شورای حل اختلاف یا دفتر خدمات قضایی محل اقامت متوفا یا محل وقوع عمده اموال
۲) پیوست کردن: گواهی فوت، کارت ملی/شناسنامۀ متقاضی، دلایل نیاز به حفظ اموال (مثلا احتمال انتقال یا مخفیکردن)
۳) پرداخت هزینه دادرسی جزئی (در حد دعاوی غیرمالی)
۴) قاضی یا شورای حل اختلاف ظرف ۲۴–۴۸ ساعت دستور را صادر میکند؛ اجرای احکام با حضور معتمد محل صورتمجلس و پلمب میکند.
۴. مهلت قانونی؟
• در قانون، مهر و موم «ظرف ۱۰ روز از اطلاع به فوت» توصیه شده، ولی بعد از این مهلت نیز در صورت ضرورت (خطر تضییع) پذیرفته میشود.
• اگر ترکه قبلا تقسیم یا تحویل همه ورثه شده باشد، دادگاه معمولا مهر و موم را نمیپذیرد مگر محجور یا مجهولالوارث در میان باشد.
۵. ارتباط با گواهی انحصار وراثت
• مهر و موم اقدامی «حفاظتی» است و مقدم بر تعیین ورثه میآید.
• پس از اینکه گواهی انحصار وراثت صادر شد و ورثه مشخص شدند، هر یک میتوانند مشترکا تقاضای «رفع مهر و موم» کنند تا ترکه بینشان تقسیم یا تحویل شود
۶. نکته عملی
اگر نگرانیتان از انتقال خودرو، ملک یا وجوه بانکی است، میتوانید همزمان با مهر و موم تقاضای «دستور موقت منع نقل و انتقال» در بانک یا اداره ثبت هم بدهید تا وجه یا سند تا پایان تقسیم ترکه مسدود بماند.
پس بدون نگرانی از نداشتن گواهی انحصار وراثت، همین حالا میتوانید برای مهر و موم ترکه اقدام کنید تا اموال محفوظ بماند.