وکلای محترم ادعا نیست، من یک کارشناس حقوقی هستم اما سوال شما را با دقت و بر اساس قانون اجرای احکام مدنی و رویه دادگاه‌ها پاسخ می‌دهم.
پاسخ کوتاه و قاطع:
حق با شماست. اگر در حکم قید شده «تحویل‌دهنده برادرخانم» باشد، مادر یا دایی‌های کودک حق تحویل او را ندارند، مگر اینکه برادرخانم رسما به آنها وکالت کتبی داده باشد. کلانتری در اینجا اشتباه می‌کند.
توضیح کامل:
۱. معنای حقوقی «تحویل‌دهنده» در حکم ملاقات
وقتی قاضی در حکم می‌نویسد «تحویل‌دهنده فرزند، برادر مادر است»، یعنی فقط آن شخص خاص مسئول تحویل کودک در زمان ملاقات است. این حکم مانند یک قرارداد الزام‌آور است. هیچ کس دیگری (حتی مادر کودک) نمی‌تواند جایگزین او شود، مگر اینکه:
· برادرخانم رسما با حضور در دفاتر اسناد رسمی یا با امضای محضری وکالتنامه به فرد دیگری بدهد که «حق تحویل فرزند را دارد».
· یا دادگاه حکم را اصلاح کند و فرد دیگری را جایگزین کند.
۲. تکلیف کلانتری چیست؟
کلانتری موظف به اجرای عین حکم است، نه تفسیر شخصی از آن. اگر برادرخانم نمی‌آید، مامور کلانتری باید:
· عدم حضور تحویل‌دهنده را در صورت‌جلسه قید کند.
· موضوع را به اجرای احکام دادگاه خانواده گزارش دهد.
· به شما بگوید که از دادگاه درخواست اعمال ماده ۱۱۱ قانون حمایت خانواده (ممانعت از ملاقات) را بدهید.
حرف مامور که «تحویل‌دهنده مهم نیست» صد در صد غلط است. تحویل‌دهنده همان اندازه مهم است که تحویل‌گیرنده.
۳. اگر اصرار کنید که از برادرخانم (نه مادر یا دایی) بگیرید، چه می‌شود؟
اگر شما به کلانتری بروید و بگویید «من فقط از برادرخانم فرزند را تحویل می‌گیرم، اگر مادر یا دایی آوردند قبول نمی‌کنم»، کلانتری دو کار می‌تواند بکند:
· صورت‌جلسه عدم اجرا تنظیم کند و شما را به دادگاه ارجاع دهد (کار درست).
· از پذیرش درخواست شما سرباز زند (کار غلط).
اگر کلانتری از ثبت عدم اجرا خودداری کرد، شما باید:
· همان لحظه از مامور کلانتری درخواست کتبی بدهید (برگه تقاضای اجرای حکم).
· اگر نپذیرفت، به بازپرس کشیک دادسرا مراجعه کرده و شکایت از مامور کلانتری به دلیل ترک فعل (انجام ندادن وظیفه) ثبت کنید.
۴. راهکار عملی و قانونی برای شما
به جای درگیری با کلانتری، این مراحل را طی کنید:
گام اول: یک برگه اظهارنامه رسمی (از دفاتر خدمات قضایی) برای همسرتان بفرستید و در آن بنویسید: «طبق حکم شماره ...، تحویل‌دهنده فقط برادر شماست. از شما می‌خواهم ظرف ۱۰ روز ترتیبی دهید که ایشان در روز و ساعت مقرر حاضر شود، در غیر این صورت از دادگاه تقاضای اعمال ماده ۱۱۱ قانون حمایت خانواده (ممانعت از ملاقات) و اجرای حکم از طریق پلیس را خواهم داشت.»
گام دوم: به واحد اجرای احکام دادگاه خانواده محل صدور حکم مراجعه کنید و درخواست اجرای ماده ۱۱۱ بدهید. دادگاه می‌تواند:
· متخلف (مادر کودک) را به پرداخت جریمه نقدی تا سقف ۱۰ میلیون تومان محکوم کند.
· در صورت تکرار، حبس تا ۳ ماه برای مادر درخواست کند (طبق ماده ۱۱۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱).
گام سوم: اگر مادر مدعی است که برادرش نمی‌تواند بیاید، از دادگاه تعدیل حکم (تغییر تحویل‌دهنده) را درخواست کنید. دادگاه می‌تواند تحویل‌دهنده را به فرد دیگری (مثل پدر مادر یا یک مددکار بهزیستی) تغییر دهد.
۵. خلاصه و نتیجه
· حق با شماست. کلانتری نباید بگوید تحویل‌دهنده مهم نیست.
· اصرار نکنید که خودسرانه از مادر یا دایی بگیرید، زیرا آن وقت ممکن است همسرتان ادعا کند که شما مزاحمت ایجاد کرده‌اید.
· راه درست: ثبت اظهارنامه و سپس مراجعه به اجرای احکام دادگاه خانواده.
اگر یک بار دیگر به کلانتری رفتید و مامور همکاری نکرد، شماره مامور و نام کلانتری را یادداشت کنید و از بازپرس کشیک دادسرای عمومی محل شکایت کنید. بازپرس می‌تواند به مامور دستور دهد که صورت‌جلسه عدم اجرا را تنظیم کند.
موفق باشید. پیگیری کنید تا حق شما ضایع نشود.
