سلام
در حقوق ایران، صرف «پشیمانی» پس از انجام معامله، مجوزی قانونی برای فسخ قرارداد و بازگرداندن ملک نیست. با این حال، با توجه به گذشت دو ماه از زمان معامله، چند راهکار قانونی محدود وجود دارد که در ادامه بررسی می‌شوند.
اقاله یا تفاسخ (توافق دوجانبه)
ساده‌ترین و قطعی‌ترین راه برای بازگرداندن ملک، رضایت خریدار است. بر اساس ماده ۲۸۳ قانون مدنی، طرفین میتوانند با توافق یکدیگر (تراضی)، معامله را برهم بزنند. در این حالت، فروشنده پول را برمی‌گرداند و خریدار ملک را پس می‌دهد؛ به این عمل «اقاله» گفته می‌شود.
بررسی خیارات (اختیارات قانونی فسخ)
اگر خریدار به اقاله رضایت ندهد، فروشنده تنها در صورتی میتواند قرارداد را به‌صورت یک‌طرفه فسخ کند که یکی از «خیارات» قانونی به نفع او در قرارداد وجود داشته باشد:
خیار شرط: اگر در متن قرارداد ذکر شده باشد که فروشنده تا مدت معینی (مثلا ۳ ماه) حق فسخ دارد، او میتواند از این حق استفاده کند.
خیار غبن: اگر فروشنده خانه را بسیار ارزان‌تر از قیمت واقعی فروخته باشد و در زمان معامله از قیمت اصلی آگاه نبوده باشد، میتواند تحت عنوان «غبن فاحش» شکایت کند. البته در اکثر قراردادها بند «اسقاط کافه خیارات» (باطل کردن تمام اختیارات فسخ) وجود دارد که این راه را می‌بندد.
خیار تخلف از شرط: اگر در قرارداد شروطی برای خریدار (مانند زمان‌بندی پرداخت پول) تعیین شده و او عمل نکرده باشد، فروشنده ممکن است حق فسخ پیدا کند.
