سلام و وقت شما بخیر،
سؤال شما درباره تعهدی است که در دفتر عقد (پشت‌نویسی قباله ازدواج یا برگه تعهدات جداگانه) نوشته‌اید مبنی بر اینکه «جهیزیه به عهده داماد است»، و حالا پس از طلاق، خانواده همسر (احتمالا پدر یا مادر زوجه) علیه پدر شما دادخواست استرداد جهیزیه داده‌اند.
در ادامه، به صورت دقیق و حقوقی به این موضوع می‌پردازیم:
---
### ✅ ۱. اصل موضوع: جهیزیه به عهده کیست؟
در قانون ایران، تهیه جهیزیه به‌طور صریح بر عهده هیچ‌یک از زوجین نیست، اما طبق عرف، معمولا خانواده زوجه بخشی از وسایل زندگی را به عنوان جهیزیه تهیه می‌کنند. با این حال، اگر در سند رسمی یا تعهدنامه‌ای ذکر شده باشد که «جهیزیه به عهده داماد است»، این تعهد **الزام‌آور** است و می‌تواند مبنای حقوقی داشته باشد.
---
### ✅ ۲. تعهد شما در دفتر عقد:
اگر شما (داماد) در دفتر عقد یا برگه‌ای رسمی و دارای امضای شهود و طرفین، تعهد کرده‌اید که «جهیزیه به عهده داماد است»، این تعهد می‌تواند در صورت اثبات، مانع از مطالبه جهیزیه توسط خانواده زوجه شود، یا حتی به نفع شما در دادگاه مورد استناد قرار گیرد.
---
### ✅ ۳. شکایت خانواده زوجه از پدر شما:
🔹 اگر دادخواست استرداد جهیزیه علیه **پدر شما** مطرح شده، باید بررسی شود که:
- آیا جهیزیه به نام پدر شما تحویل گرفته شده؟
- آیا رسیدی وجود دارد که پدر شما امضای تحویل جهیزیه را داده باشد؟
- آیا پدر شما در عقدنامه یا سندی تعهدی در قبال جهیزیه داده است؟
✅ اگر پاسخ منفی باشد، یعنی پدر شما هیچ‌گونه تعهد یا دخالتی در موضوع جهیزیه نداشته، شکایت علیه ایشان **وجاهت قانونی ندارد** و باید رد شود.
---
### ✅ ۴. چه کسی باید طرف دعوا باشد؟
در دعوای استرداد جهیزیه، معمولا:
- **زوجه (زن)** به عنوان خواهان
- و **زوج (شوهر)** به عنوان خوانده
در نظر گرفته می‌شوند، مگر اینکه جهیزیه نزد شخص ثالثی (مثلا پدر شوهر) باشد یا او آن را تحویل گرفته باشد.
---
### ✅ ۵. نتیجه‌گیری:
- اگر شما در سند رسمی تعهد کرده‌اید که جهیزیه به عهده شماست، این تعهد می‌تواند در دفاع از خودتان در برابر دعوای استرداد جهیزیه مؤثر باشد.
- اگر پدر شما هیچ‌گونه تعهد یا دخالتی در موضوع جهیزیه نداشته، شکایت علیه ایشان **قابل رد است**.
- در هر حال، اگر جهیزیه‌ای از سوی خانواده زوجه تهیه و تحویل شده باشد و اکنون نزد شما یا خانواده‌تان باشد، اصل بر **استرداد آن به زوجه** است، مگر اینکه خلاف آن اثبات شود.
---
### ✅ پیشنهاد:
- حتما نسخه‌ای از تعهدنامه یا سندی که در دفتر عقد امضا کرده‌اید را نزد خود داشته باشید.
- اگر پدر شما به دادگاه احضار شده، می‌تواند با ارائه لایحه دفاعیه و بیان اینکه هیچ‌گونه تعهد یا تحویلی در خصوص جهیزیه نداشته، درخواست رد دعوا را مطرح کند.
- در صورت نیاز، مشورت با وکیل دادگستری برای تنظیم لایحه دفاعیه توصیه می‌شود.
با آرزوی موفقیت و آرامش برای شما.
