سلام وقتت بخیر
با توجه به توضیحات شما و اطلاعات حقوقی موجود، شرایط شما را می‌توان به دو بخش اصلی تقسیم کرد:
وضعیت فعلی شما
حکم تمکین: حکم تمکین قبلا صادر شده و شما تمکین نکرده‌اید.
مهریه: مهریه را به صورت اقساطی دریافت کرده‌اید و اکنون عملا مهریه را گرفته‌اید و چیزی برای پس دادن ندارید.
طلاق به دلیل کراهت شدید: بیش از دو سال است که درگیر پرونده طلاق هستید و زوج رضایت به طلاق نمی‌دهد و شرط او برای طلاق، برگرداندن مهریه است.
عسر و حرج: شما بیان کرده‌اید که فعلا عسر و حرجی که ناشی از رفتار زوج باشد (مثل ترک زندگی، اعتیاد، خشونت و...) وجود ندارد.
قوانین مربوطه و گزینه‌های شما
۱. طلاق خلع و بذل مهریه
در طلاق خلع، زن به دلیل کراهت از شوهر، بخشی یا تمام مهریه را به شوهر می‌بخشد تا طلاق بگیرد. اما طبق ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی، بذل مهریه یا حتی پرداخت بیشتر از آن، صرفا اگر مرد راضی به طلاق باشد، طلاق محقق میشود. یعنی صرف بذل مهریه یا پس دادن آن، حق طلاق را به زن نمی‌دهد و باید مرد هم رضایت دهد.
«برخلاف تصور برخی از افراد، در طلاق خلع، اگر زن کل مهریه را بذل و بخشش کند یا اگر گرفته است به مرد پس بدهد یا بیشتر از مهریه خود به مرد پرداخت کند، طلاق محقق نمی‌شود، بلکه حتما باید مرد به طلاق رضایت دهد و اگر رضایت ندهد، صرف پس دادن یا بذل مهریه یا بیشتر از آن موجب ایجاد حق طلاق برای زن نمی‌شود.»
۲. طلاق به دلیل عسر و حرج
طلاق به دلیل عسر و حرج زمانی محقق میشود که زن بتواند ثابت کند ادامه زندگی برای او غیرقابل تحمل است. مصادیق عسر و حرج شامل مواردی مانند ترک زندگی توسط مرد، اعتیاد، خشونت، بیماری صعب‌العلاج و مواردی است که دادگاه تشخیص دهد ادامه زندگی را برای زن سخت و غیرقابل تحمل کرده است.
اگر شما بتوانید اثبات کنید که جدایی بلندمدت و کراهت شدید (برای مثال چند سال جدایی و شرایطی که ادامه زندگی را برای شما غیرقابل تحمل کرده) به حدی است که دادگاه آن را عسر و حرج تشخیص دهد، می‌توانید درخواست طلاق دهید و دادگاه میتواند مرد را اجبار به طلاق کند، حتی اگر او راضی نباشد.
«بذل تمام مهریه و جدایی چند ساله زوجین، نشان دهنده اوج عسروحرج زوجه (دشواری و سختی غیر قابل تحمل) در تداوم زندگی است و موجب میشود که بر اساس آن، دادگاه حکم به طلاق صادر نماید.»
۳. قانون جدید مهریه و طلاق
قانون جدید مهریه (در حال بررسی یا تصویب در مجلس) بیشتر در مورد نحوه پرداخت و تقسیط مهریه و محدودیت‌های اجرایی آن است و تاثیر مستقیمی بر حق طلاق زن ندارد. این قانون به شما حق طلاق نمی‌دهد، بلکه شرایط پرداخت مهریه را تسهیل می‌کند.
«طرحی در مجلس در حال بررسی است که جنبه کیفری مهریه را به ۱۴ سکه کاهش می‌دهد و مهریه‌های بالای ۵ سکه دیگر دلیل موجهی برای زندانی کردن مردان نیست. اما این طرح هنوز تصویب نهایی نشده و تاثیری بر حق طلاق زن ندارد.»
جمع‌بندی و راهکار
اگر فقط کراهت شدید و جدایی طولانی دارید، اما عسر و حرج ناشی از رفتار زوج را نمی‌توانید اثبات کنید، حق طلاق به شما تعلق نمی‌گیرد و مرد میتواند از طلاق خودداری کند.
اگر بتوانید ثابت کنید که جدایی چند ساله و شرایط فعلی شما به حدی است که ادامه زندگی را غیرقابل تحمل کرده (مثلا با شهادت شهود، اسناد و مدارک)، دادگاه میتواند حکم به طلاق بدهد.
بذل مهریه یا پس دادن آن، بدون رضایت مرد، حق طلاق به شما نمی‌دهد.
قانون جدید مهریه تاثیری بر حق طلاق شما ندارد و فقط شرایط پرداخت مهریه را تغییر می‌دهد.
