سلام
در پاسخ به سوال شما از منظر حقوقی، موضوع «تبانی برای اضرار به غیر» و تاثیر فسخ قرارداد مشارکت بر قراردادهای پیش‌فروش دارای ظرافت‌های خاصی است. بر اساس رویه قضایی و اصول حقوقی، تحلیل وضعیت پیش‌خریدار در این سناریو به شرح زیر است:
امکان شکایت و ادعای تبانی
پیش‌خریدار میتواند تحت عنوان «تبانی برای بردن مال غیر» یا «معامله به قصد فرار از دین و اضرار به طلبکار» اقدام به طرح شکایت یا دعوای حقوقی کند. با این حال، اثبات تبانی در دادگاه بسیار دشوار است. از آنجایی که مالکین قبلا از طریق مرجع قضایی و پس از طی مراحل قانونی موفق به اخذ حکم فسخ شده‌اند، ظاهر بر این است که فسخ بر اساس «تخلف واقعی» سازنده صورت گرفته است، نه یک توافق صوری.
وضعیت قرارداد پیش‌فروش پس از فسخ
در حقوق ایران، به ویژه با توجه به «قانون پیش‌فروش ساختمان»، سرنوشت قرارداد پیش‌فروش در صورت فسخ قرارداد اصلی (مشارکت) به چند عامل بستگی دارد:
اذن مالک در پیش‌فروش: اگر سازنده حق پیش‌فروش داشته باشد، قرارداد او با خریدار اصولا نافذ است و با فسخ قرارداد مشارکت، لزوما منحل نمی‌شود؛ مگر اینکه در قرارداد ذکر شده باشد که فسخ قرارداد اصلی موجب بطلان قراردادهای تبعی است.
انحلال قهری: اگر دادگاه تشخیص دهد که با فسخ قرارداد اصلی، موضوع تعهد سازنده در قرارداد پیش‌فروش از بین رفته، ممکن است حکم به انحلال آن دهد. اما اگر بلافاصله قرارداد جدیدی با همان سازنده بسته شده باشد، این «تداوم فعالیت» میتواند اماره‌ای بر صوری بودن فسخ قبلی یا تضییع حق پیش‌خریدار تلقی شود.
تحلیل سناریوی توافق جدید
اینکه مالکین پس از فسخ قضایی، مجددا با همان سازنده قرارداد بسته‌اند، میتواند به عنوان یک «نشانه» (اماره قضایی) به نفع پیش‌خریدار استفاده شود. دادگاه ممکن است این پرسش را مطرح کند که اگر سازنده واقعا فاقد صلاحیت یا متخلف بوده، چرا دوباره انتخاب شده است؟ اگر پیش‌خریدار بتواند ثابت کند که هدف از این چرخه حقوقی (فسخ و عقد مجدد)، صرفا «پاکسازی» قرارداد از تعهدات پیش‌فروش بوده، میتواند ابطال اقدامات اخیر و بازگشت به قرارداد خود را بخواهد.
در نهایت، با توجه به اینکه شما خود در حوزه حقوقی فعال هستید، مستحضرید که کلید موفقیت در این پرونده، بررسی دقیق «متن دادنامه فسخ» و «شرایط قرارداد جدید» است تا مشخص شود آیا اراده واقعی طرفین بر اتمام رابطه بوده یا صرفا مانوری حقوقی برای حذف نفر سوم (پیش‌خریدار) صورت گرفته است.
