سلام.
از نظر حقوق ایران، مهریه لزوما محدود به سکه یا وجه نقد نیست. مطابق قانون مدنی، هر مالی که ارزش اقتصادی داشته، قابل تملک و مشروع باشد، میتواند مهر قرار گیرد. بنابراین از نظر نظری، تعیین مهریه به صورت سهم مشاع از یک مال یا حتی بخشی از دارایی موجود زوج در زمان عقد، امکانپذیر است.
اما تعیین مهریه به صورت «نصف تمام داراییهای فعلی و آینده زوج» با ابهامهای حقوقی جدی مواجه است. یکی از شرایط صحت مهر، معلوم و قابل تعیین بودن آن است. اگر موضوع مهریه به گونهای تعیین شود که میزان آن در زمان عقد مشخص نباشد یا وابسته به داراییهایی باشد که در آینده به دست میآید، ممکن است از جهت قابلیت تعیین یا غرری بودن، محل ایراد قرار گیرد.
به همین دلیل، در عمل دفاتر ازدواج و محاکم معمولا مهریه را به صورت اموال معین، مبلغ مشخص، تعداد معین سکه یا سهم مشخص از یک مال موجود میپذیرند و نه به صورت درصدی از کل داراییهای آینده زوج.
در برخی نظامهای حقوقی، تقسیم دارایی زوجین پس از طلاق بر مبنای مشارکت در اموال دوران زندگی مشترک انجام میشود، اما این نهاد با مهریه تفاوت دارد و در حقوق ایران نیز تنها در حدود شروط ضمن عقد، از جمله شرط تنصیف دارایی، آن هم با شرایط خاص، پیشبینی شده است.
بنابراین، اگر هدف طرفین مشارکت در داراییها باشد، بهتر است این موضوع از طریق شرط ضمن عقد یا قرارداد مستقل و با عباراتی دقیق و قابل اجرا تنظیم شود، نه در قالب مهریهای که موضوع آن «نصف دارایی زوج» به صورت کلی و نامعین باشد.
بهتر است متن شرط یا توافق پیشنهادی، پیش از تنظیم، توسط وکیل بررسی شود تا از نظر حقوقی قابلیت اجرا داشته باشد.