با سلام و احترام،
با توجه به توضیحات شما در مورد دادگاه و انکار یکی از وراث، در ادامه به تحلیل حقوقی وضعیت و پاسخ به پرسش شما می‌پردازیم.
به احتمال بسیار زیاد، قاضی قولنامه را برای بررسی اصالت اثر انگشت به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع خواهد داد. پذیرش اثر انگشت توسط اکثریت وراث، مانع از این اقدام نخواهد شد.
دلایل ارجاع به کارشناس
حق انکار فردی است: بر اساس قوانین ایران، به ویژه ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی، هر یک از خواندگان (در اینجا، هر یک از وراث) این حق را دارد که به صورت مستقل، خط، امضا یا اثر انگشت منسوب به مورث (پدرتان) را در یک سند عادی (مانند قولنامه دستی) انکار کند. این حق، فردی است و به نظر اکثریت بستگی ندارد. اقرار یا پذیرش سایر وراث، حق قانونی آن یک وارث را که منکر اصالت اثر انگشت است، از بین نمی‌برد.
ایجاد اختلاف در اصالت سند: همین که یکی از وراث اصالت اثر انگشت را انکار می‌کند، یک اختلاف حقوقی و موضوعی در مورد صحت سند به وجود می‌آید. وظیفه قاضی در این مرحله، کشف حقیقت و رفع این اختلاف است. معتبرترین و رایج‌ترین راه برای تشخیص صحت یا عدم صحت امضا یا اثر انگشت در چنین مواردی، ارجاع موضوع به کارشناس متخصص در زمینه خط و اثر انگشت است.
اختیار و تکلیف قاضی: هرچند ارجاع به کارشناس در برخی موارد از اختیارات قاضی است، اما زمانی که ادعای جعل یا انکار در مورد یک سند عادی مطرح میشود، دادگاه برای احراز واقعیت، معمولا خود را موظف به ارجاع امر به کارشناس می‌داند تا بتواند با اطمینان رای صادر کند. نظر کارشناс به عنوان یک دلیل فنی و تخصصی، به قاضی در تصمیم‌گیری کمک شایانی می‌کند.
فرآیند پس از ارجاع به کارشناس
صدور قرار کارشناسی: قاضی قراری مبنی بر ارجاع موضوع به کارشناس صادر می‌کند و هزینه‌ی آن را تعیین می‌کند که معمولا بر عهده‌ی فردی است که اصالت سند را زیر سوال برده (وارث منکر) یا کسی که به سند استناد کرده است (شما).
بررسی توسط کارشناس: کارشناس رسمی دادگستری، اثر انگشت روی قولنامه را با نمونه‌های قطعی و مسلم از اثر انگشت پدر مرحوم شما (مانند نمونه‌های موجود در اسناد هویتی، اسناد رسمی دیگر یا پرونده‌های بانکی) مقایسه می‌کند.
ارائه نظریه کارشناسی: کارشناس نظر خود را مبنی بر تطابق یا عدم تطابق اثر انگشت به دادگاه ارائه می‌دهد.
نتیجه‌گیری
اگرچه اقرار پنج نفر از شش وارث یک اماره و قرینه مثبت و قوی به نفع شما محسوب میشود و ارزش بالایی در نزد قاضی دارد، اما این اقرار نمی‌تواند حق قانونی وارث دیگر را برای انکار و درخواست بررسی فنی از بین ببرد. بنابراین، باید انتظار داشته باشید که قاضی برای رفع هرگونه شبهه و برای صدور یک رای متقن و مستدل، پرونده را به کارشناس خط و اثر انگشت ارجاع دهد. نظر نهایی کارشناس تاثیر تعیین‌کننده‌ای در سرنوشت پرونده شما خواهد داشت.
