با سلام و احترام،
در پاسخ به سوال شما در خصوص مغایرت بین قولنامه و سند صادر شده، باید گفت که در چنین شرایطی، قولنامه و زمین تحویل داده شده، مبنای اصلی معامله محسوب می‌شود و سند صادر شده برای پلاک دیگر به دلیل "اشتباه در موضوع معامله" قابل اصلاح و ابطال است. در ادامه به تفصیل به جنبه‌های مختلف موضوع پرداخته می‌شود.
اعتبار قولنامه در برابر سند رسمی
اساس یک معامله، توافق و اراده مشترک خریدار و فروشنده بر سر موضوعی مشخص است. در مورد شما، موضوع معامله، زمینی بوده که به صورت چهارمیخ و با حدود معین در قولنامه ذکر و به شما تحویل داده شده است. بنابراین، اراده طرفین بر انتقال مالکیت همان زمین بوده است.
اگرچه بر اساس ماده ۲۲ قانون ثبت اسناد و املاک، دولت فقط شخصی را به عنوان مالک می‌شناسد که سند رسمی به نام او صادر شده باشد، اما این موضوع اعتبار قولنامه را به عنوان مدرکی دال بر توافق و تعهدات طرفین از بین نمی‌برد . در واقع، سندی که به اشتباه برای پلاک دیگری صادر شده، فاقد عنصر "قصد و رضایت" طرفین برای آن ملک خاص است و همین امر، اساس حقوقی لازم برای اصلاح آن را فراهم می‌کند .
چگونگی اصلاح سند اشتباه
فروشنده نمی‌تواند به صورت یک‌طرفه و بدون رضایت خریدار، سند صادر شده را "معاوضه" کند. برای اصلاح این اشتباه، دو راهکار اصلی وجود دارد:
توافق دوجانبه: بهترین و سریع‌ترین راه، توافق بین خریدار و فروشنده است. طرفین می‌توانند با مراجعه به دفتر اسناد رسمی، معامله مربوط به سند اشتباه را اقاله (فسخ دوجانبه) کرده و همزمان برای تنظیم سند صحیح مربوط به زمین اصلی (موضوع قولنامه) اقدام نمایند. این فرآیند عملا همان نتیجه معاوضه مورد نظر شما را در پی خواهد داشت.
اقدام از طریق مراجع قانونی: در صورتی که خریدار برای اصلاح اشتباه همکاری نکند، فروشنده باید از طریق مراجع قضایی اقدام نماید . در این حالت، فروشنده می‌تواند با استناد به قولنامه، شهادت شهود و سایر مدارک، دادخواست‌های زیر را در دادگاه مطرح کند:
دادخواست ابطال سند رسمی: به دلیل "اشتباه در موضوع معامله"، فروشنده می‌تواند از دادگاه بخواهد که سند مالکیت صادر شده برای پلاک اشتباه را باطل کند .
دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی: همزمان یا پس از ابطال سند اشتباه، می‌توان بر اساس قولنامه، خریدار را ملزم به پذیرش سند مربوط به ملک صحیح کرد .
دادگاه با بررسی شواهد، از جمله متن قولنامه و مشخصات زمین تحویل داده شده، به احراز قصد واقعی طرفین پرداخته و حکم به ابطال سند اشتباه و تنظیم سند صحیح خواهد داد.
اصلاح اشتباهات ثبتی
قانون ثبت، اصلاح اشتباهات رخ داده در اسناد مالکیت را پیش‌بینی کرده است. این اشتباهات می‌توانند شامل موارد مختلفی از جمله اشتباهات قلمی یا اشتباه در مشخصات ملک باشند . در مورد شما که اشتباه مربوط به کل پلاک ثبتی است، موضوع در صلاحیت هیئت نظارت اداره ثبت یا دادگاه قرار می‌گیرد تا پس از بررسی، دستور اصلاح یا ابطال سند صادر شود .
نتیجه‌گیری:
مبنای اصلی در معامله شما، قولنامه و زمینی است که به صورت فیزیکی تحویل گرفته‌اید. سندی که به اشتباه به نام شما صادر شده، به دلیل عدم تطابق با اراده واقعی طرفین، اعتبار حقوقی متزلزلی دارد و قابل ابطال است. فروشنده می‌تواند با رضایت شما یا از طریق حکم دادگاه، این اشتباه را اصلاح کرده و سند مربوط به زمین اصلی را به نام شما منتقل نماید.
