سلام وقتت بخیر
این رفتار قطعا مشکوک است و بله، این فرد ممکن است کاری به ضرر شما انجام داده باشد یا در حال انجام آن باشد.
نگه داشتن «مدارک مالیات بر ارث» و «گواهی انحصار وراثت» و بازگرداندن اصل سند قدیمی، نشانه‌ی خوبی نیست. این مدارک دقیقا همان‌هایی هستند که برای فروش و انتقال ملک (و نه صرفا تعویض سند) ضروری‌اند.
در ادامه وضعیت شما را تحلیل کرده و اقدامات فوری که باید انجام دهید را توضیح می‌دهم:
۱. چرا این رفتار خطرناک است؟
برای تعویض سند قدیمی (منگوله‌دار) به سند تک‌برگ، اداره ثبت اسناد معمولا اصل سند قدیمی را می‌گیرد و باطل می‌کند و سپس سند جدید صادر می‌شود. اینکه ایشان سند قدیمی را به شما برگردانده یعنی:
یا کاری انجام نداده است.
یا درخواستش رد شده است.
خطر اصلی: او ممکن است با استفاده از وکالتنامه و مدارکی که نزد خود نگه داشته (مفاصا حساب مالیاتی و گواهی انحصار وراثت)، اقدام به فروش سهم‌الارث یا واگذاری منافع زمین کرده باشد. توجه کنید که در بسیاری از وکالت‌های کاری، اگر متن دقیق تنظیم نشده باشد، جملاتی مثل «انجام هرگونه معامله» یا «صلح و سازش» گنجانده می‌شود که می‌تواند راه را برای سوءاستفاده باز کند.
۲. وکالت کاری یا وکالت فروش؟
نام «وکالت کاری» هیچ تضمینی ایجاد نمی‌کند. آنچه مهم است متن وکالتنامه است.
اگر در متن وکالتنامه کلماتی مثل «فروش»، «انتقال»، «صلح» یا «اخذ ثمن» (گرفتن پول) آمده باشد، این فرد اختیار فروش زمین را داشته است.
حتی اگر وکالت صرفا کاری بوده باشد، نگه داشتن مدارک هویتی و مالیاتی می‌تواند برای جعل یا کلاهبرداری‌های دیگر (مثل گرفتن وام روی سند یا ضمانت) استفاده شود.
۳. اقدامات فوری که باید همین فردا انجام دهید
برای جلوگیری از ضرر احتمالی، این مراحل را به ترتیب و سریع انجام دهید:
الف) استعلام وضعیت ثبتی (بسیار مهم)
به نزدیک‌ترین اداره ثبت اسناد و املاک (ترجیحا همان واحد ثبتی که ملک در حوزه آن است) مراجعه کنید. با در دست داشتن اصل سند قدیمی و گواهی انحصار وراثت، درخواست «استعلام وضعیت ثبتی» کنید.
بپرسید آیا سند جدیدی روی این پلاک ثبتی صادر شده است؟
بپرسید آیا ملک به نام کس دیگری منتقل شده یا در بازداشت (توقیف) است؟
این استعلام مشخص می‌کند که آیا در این ۹ ماه معامله‌ای انجام شده است یا خیر.
ب) عزل وکیل (باطل کردن وکالت)
اگر وکالت‌نامه‌ای که داده‌اید «بلاعزل» نیست، فورا به یکی از دفاتر اسناد رسمی (ترجیحا همان دفتری که وکالت دادید) بروید و وکیل را عزل کنید. این کار جلوی هرگونه اقدام جدید را می‌گیرد.
اگر وکالت «بلاعزل» است، باز هم میتوانید برای کارهای اداری او را محدود کنید یا از طریق دادگاه برای ابطال وکالت اقدام کنید (در صورتی که خیانت در امانت ثابت شود).
۴. تحلیل مدارک دزدیده شده
مفاصا حساب مالیاتی: گرفتن این مدرک سخت و پرهزینه است و تاریخ انقضا دارد (معمولا ۶ ماه تا یک سال). نگه داشتن آن توسط آن فرد احتمالا به این دلیل است که نمی‌خواهد شما بتوانید بدون او ملک را بفروشید یا سند بگیرید، یا اینکه قصد دارد از اعتبار آن برای انتقال ملک استفاده کند.
نقشه زمین: اگر زمین بزرگ و تفکیک نشده باشد، داشتن نقشه برای فروش قطعه‌بندی شده (قولنامه‌ای) کاربرد دارد که این هم یک خطر بالقوه است.
نتیجه‌گیری: احتمال کلاهبرداری یا سوءاستفاده (مانند فروش قولنامه‌ای یا انتقال سهم) وجود دارد. صرف پس دادن سند منگوله‌دار، بی‌خطر بودن ماجرا را تضمین نمی‌کند. لطفا همین فردا به اداره ثبت بروید.
