سلام وقتت بخیر
در پاسخ به پرسش شما درباره اعتبار سند سربی و صلحنامه عادی در مورد ملکی که پدرتان در سال ۱۳۸۲ به برادرتان صلحنامه داده ولی آن مقدار ملک از سند سربی افراز نشده و با توجه به اینکه سند سربی در سال ۱۳۷۸ صادر شده و پدرتان در سال ۱۳۹۳ فوت کرده است، نکات زیر اهمیت دارد:
سند سربی، سند رسمی مالکیت است که توسط اداره ثبت اسناد صادر شده و به دلیل داشتن پلمپ سربی، اعتبار بالایی دارد و به عنوان دلیل مالکیت در مراجع قانونی پذیرفته می‌شود. این سند رسمی است و مالکیت بر اساس آن به رسمیت شناخته می‌شود.
صلحنامه عادی، قراردادی است که بین طرفین تنظیم می‌شود و در صورتی که شرایط قانونی مانند رضایت طرفین، اهلیت، امضا و در صورت امکان حضور شاهدان معتبر رعایت شده باشد، در دادگاه قابل استناد است اما به خودی خود سند رسمی مالکیت نیست و نمی‌توان مستقیما با آن درخواست صدور سند مالکیت کرد. برای اینکه مالکیت ناشی از صلحنامه عادی به رسمیت شناخته شود، معمولا باید در دادگاه اثبات گردد و سپس سند رسمی صادر شود.
از آنجا که ملک مشاع است و افراز رسمی آن انجام نشده، صلحنامه‌ای که بدون افراز رسمی تنظیم شده باشد، نمی‌تواند به تنهایی مالکیت رسمی ایجاد کند و باید ابتدا افراز رسمی ملک انجام شود تا سهم هر شریک به صورت مجزا مشخص و سند رسمی صادر شود.
بنابراین، در وضعیت شما:
سند سربی که در سال ۱۳۷۸ صادر شده، سند رسمی و معتبر مالکیت است که مالکیت را به صورت قانونی اثبات می‌کند.
صلحنامه عادی تنظیم شده در سال ۱۳۸۲، اگرچه ممکن است بین طرفین معتبر باشد، اما تا زمانی که افراز رسمی انجام نشده و مالکیت در مراجع رسمی ثبت نشده باشد، سند رسمی مالکیت محسوب نمی‌شود و نمی‌تواند جایگزین سند رسمی شود.
پس برای اثبات مالکیت بر آن مقدار ملک، ابتدا باید افراز رسمی انجام شود و سپس مالکیت ناشی از صلحنامه در دادگاه اثبات و سند رسمی صادر گردد.
خلاصه اینکه سند سربی صادره در سال ۱۳۷۸ معتبرتر و رسمی‌تر است و صلحنامه عادی بدون افراز و ثبت رسمی، به تنهایی مالکیت ایجاد نمی‌کند و نیاز به اثبات و طی مراحل قانونی دارد.
