آیا رأی دادگاه بدونِ اقرار و شهادت می‌تواند مستند به علمِ قاضی باشد؟

پرسیده شده ۲ ماه پیش۴۲ پاسخ ثبت شده

در پرونده‌ای با موضوع ایراد صدمهٔ بدنی عمدی، دادگاه رأی محکومیت صادر کرده و در متن رأی به شکایت شاکی، قرار جلب، کیفرخواست، گواهی پزشکی قانونی، دفاعیاتِ غیرموجهِ متهم و سایر قرائن و امارات استناد نموده است. در این پرونده هیچ‌یک از ادلهٔ قانونیِ اقرار، شهادت، قسامه یا سوگند وجود ندارد. آیا این رأی مستند به علمِ قاضی موضوعِ مادهٔ ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی است؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

دادگاه می‌تواند حتی بدون اقرار و شهادت، بر اساس علم قاضی که ناشی از قرائن و امارات مانند گواهی پزشکی قانونی است رأی صادر کند. با این حال، مستندات علم باید صریحاً در دادنامه قید شده و نشان‌دهنده یقین قضایی باشد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

امکان استناد دادگاه به علم قاضی بدون اقرار

علم قاضی یکی از ادله مستقل اثبات جرم است و دادگاه می‌تواند حتی بدون وجود اقرار یا شهادت بر اساس آن رأی صادر کند. قرائن و مدارکی مانند گواهی پزشکی قانونی و سایر امارات موجود در پرونده می‌توانند موجب ایجاد یقین و علم قضایی شوند. با این حال، دادگاه موظف است مستندات بین و دلایل حصول این یقین را به‌طور صریح در متن دادنامه قید کند. در صورتی که این مستندات به درستی تبیین نشده باشند یا رأی صرفاً متکی به عبارات کلی باشد، در مهلت قانونی امکان اعتراض به جهت فقدان دلیل وجود دارد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۴۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
مینا مشایخی کرهرودی

مینا مشایخی کرهرودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۶ نظر)

سلام
بله؛ در فرض سؤال، رای می‌تواند مستند به علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی تلقی شود، اما صرف ذکر «قرائن و امارات» کافی نیست.

مطابق ماده ۲۱۱، علم قاضی باید یقین حاصل از مستندات بین باشد و مستندات آن نیز باید در رای به‌طور صریح منعکس شود.

شکایت شاکی، قرار جلب به دادرسی، کیفرخواست و گواهی پزشکی قانونی، فی‌نفسه ادله مستقل اثبات جرم به معنای اقرار، شهادت یا قسامه نیستند.

با این حال، مجموعه این قرائن می‌تواند موجب حصول علم قضایی شود.
عبارت «دفاعیات غیرموجه متهم» نیز به‌تنهایی دلیل اثبات بزه محسوب نمی‌شود.

بنابراین ملاک، نحوه استدلال دادگاه و تصریح به حصول یقین قضایی از مجموع مستندات است.

محسن پورعلی

محسن پورعلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۳۶ نظر)

درود و احترام.
علم قاضی بالاترین مستند برای صدور رای است. موارد اشاره شده در متن پرسش، باعث ایجاد علم در قاضی شده است.

فرشته نوری

فرشته نوری

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۴۱ نظر)

با سلام،خیر اگر رای قطعی نشده امکان اعتراض در مهلت مقرر قانونی به جهت فقدان ادله قانونی برای انتساب اتهام هست.

سید محمد شریفی

سید محمد شریفی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

سلام. زمانی که ادله و مدارک وجود دارد همین ها میتواند قاضی را به علم برساند و این علم قاضی ناشی از مدارک است. در صورتی که مدارکی وجود نداشته باشد یا اماراتی موجود باشد که قاضی را به حقیقت نزدیک کند این علم قاضی است. در پرونده مطروحه چون ادله و اسناد موجود است رای هم بر همین اساس صادر خواهد شد

نمایش ۳۸ پاسخ دیگر وکلا
علیرضا مسلمی

علیرضا مسلمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

صرف نبودن اقرار و شهادت و قسامه و سوگند به معنای آن نیست که رای حتما فاقد مستند قانونی است زیرا دادگاه می‌تواند با احراز یقین از قرائن و امارات بین به علم قضایی برسد اما مطابق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی علم قاضی باید از مستندات روشن و اطمینان‌آور حاصل شود و قاضی نیز مکلف است همان قرائن و امارات را به طور صریح در رای ذکر کند. بنابراین اگر دادگاه گواهی پزشکی قانونی و سایر قرائن معتبر را بررسی کرده و توضیح داده باشد که مجموع آن‌ها چگونه وقوع صدمه و انتساب آن به متهم را برای دادگاه یقینی کرده است رای می‌تواند مستند به علم قاضی باشد اما صرف اشاره کلی به شکایت شاکی و قرار جلب و کیفرخواست و دفاعیات غیرموجه متهم بدون تحلیل ارزش اثباتی آن‌ها و بدون تصریح به حصول علم قضایی کافی نیست زیرا تبصره ماده ۲۱۱ اجازه می‌دهد نظریه کارشناس و گزارش ضابطان و سایر قرائن نوعا علم‌آور مبنای علم قاضی قرار گیرد ولی علم استنباطی که نوعا موجب یقین نمی‌شود نمی‌تواند مبنای محکومیت باشد. البته در مواردی با تشخیص لوث و ادای قسامه شاکی ممکن است به رسیدن به علم قاضی کمک کند، در امور کیفری نیز علم قاضی یکی از راه های اثبات و صدور رای است . موفق باشید 💐

ندا السادات روناسی

ندا السادات روناسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۵۴ نظر)

با سلام

بله، ممکن است رای مستند به علم قاضی باشد؛ حتی بدون اقرار و شهادت، مشروط بر اینکه علم قاضی از قرائن و امارات موجود در پرونده حاصل شده و مستندات آن صریحا در رای ذکر شده باشد.

جاوید محمدی

جاوید محمدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۲ نظر)

با سلام کاربر گرامی بله میتواند دلیل بر اساس برگ پزشکی قانونی به عنوان اماره قضایی مطرح باشد

زهرا رفیعی

زهرا رفیعی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۲ نظر)

له، این رای مستند به علم قاضی است؛ زیرا دادگاه با استناد به مجموع قرائن و اماراتی مانند گواهی پزشکی قانونی و دفاعیات غیرموجه که در ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی و تبصره آن، نوعا علم‌آور شمرده شده، به یقین رسیده است .
.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بله یکی از ادله اثبات دعوی حصول علم و یقین قضایی است

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

مستند علم قاضی علاوه بر اقرار شهادت قسامه میتواند سایر قرائن و امارات مانند نظریه ی پزشکی قانونی، پیامهای متنی و صوتی در فضای مجازی باشد ولی قاضی باید مستندات علم خود را در رای بیاورد در غیر این صورت از موجبات نقض رای است

معصومه محرمخانی

معصومه محرمخانی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

بله قاضی زمانی ک در موضوع پرونده ب علم و اقناع کافی در وقوع جرم برسد میتواند رای صادر نماید

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

علم قاضی بر اساس مستندات و مدارک‌ موجود در پرونده صادر می‌شود.صرف علم قاضی در موضوعی یقین آور نیست

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بله، از نظر امکان قانونی، چنین محکومیتی می‌تواند مستند به علم قاضی باشد؛ اما تشخیص اینکه واقعا رای مستند به علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ است وابسته به متن استدلال دادگاه است، نه صرف نبود اقرار و شهادت.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۰ نظر)

سلام و احترام
با توجه به مفاد دادنامه، رای صادره ظاهرا مبتنی بر «علم قاضی» موضوع ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی است. در این حالت، دادگاه مکلف است قرائن و امارات مؤثر در حصول یقین خود را به‌طور صریح در رای ذکر و نحوه رسیدن به این یقین را تبیین کند.

در صورتی که دادگاه صرفا به ذکر شکایت، کیفرخواست، قرار جلب و گواهی پزشکی قانونی اکتفا کرده و بدون تحلیل و تبیین، حکم به محکومیت داده باشد، می‌توان به رای از حیث عدم رعایت الزامات ماده ۲۱۱ ایراد وارد کرد؛ به‌ویژه اینکه این موارد به‌تنهایی دلیل مستقل اثبات بزه یا انتساب آن به متهم محسوب نمی‌شوند.

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

درود
«علم قاضی» به عنوان یکی از ادله اثبات جرم است. در واقع، مجموعه مواردی که دادگاه در رای خود به آنها استناد کرده، مصداق بارز مستندات بینی هستند که برای قاضی ایجاد «یقین» نموده و مبنای صدور حکم قرار گرفته‌اند.

منا خسروی

منا خسروی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

علم قاضی با حصول اطمینان از قرائن و امارات محکمهپ پسند حاصل میشود و قانون به دلایل خاص (اقرار، شهادت، قسامه، سوگند) محدود نیست.
بااینحال رای تنها در صورتی معتبر است که مستندات (ازجمله گواهی پزشکی قانونی و قرائن) بتواند علم و اطمینان قاضی را در حد یقین عرفی ایجاد کند و مستندات در متن رای احراز و بیان شود.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

با احترام بله اگر دادگاه از مجموع قرائن و امارات به یقین برسد میتواند رای را بر اساس علم قاضی صادر کند و وجود اقرار یا شهادت الزامی نیست اما باید مستندات و قرائنی که باعث ایجاد علم قاضی شده در رای به‌طور روشن ذکر شود بنابراین صرف نوشتن عباراتی مثل دفاعیات غیرموجه کافی نیست و اگر مستندات برای ایجاد علم قضایی کافی نباشد میتوان به رای اعتراض کرد

نفیسه اصولی صفار

نفیسه اصولی صفار

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام
وجود ادله و اسناد میتواند مبنای علم قاضی قرار گیرد و قاضی با بررسی مجموع مدارک و امارات موجود به واقعیت موضوع برسد بنابراین در پرونده ای که اسناد و ادله کافی وجود دارد رای نیز بر اساس همین مستندات و اوضاع و احوال پرونده صادر خواهد شد

محمود رئیسی

محمود رئیسی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

سلام
با توجه به توضیحات شما بر اساس ماده ۱۶۰ قانون مجازات ، در دعاوی کیفری ، علم قاضی می تواند یکی از ادله اثبات جرم باشد

بر اساس قانون در مواردی که مستند حکم صادره علم قاضی است اگر قاضی رای را بر اساس علم خود صادر نماید قاضی مکلف است که در دادنامه صادره قرائن و امارات بین مستند علم خود را به صورت کامل و صریح بیان نماید و در حکم قید نماید

هر گاه ادله ای که موضوعیت دارد فاقد شرایط شرعی و قانونی لازم باشد می تواند به عنوان اماره قضایی مورد استناد قرار بگیرد و به شرطی که همراه با قرائن و امارات دیگر باشد ممکن است موجب علم قاضی گردد و قاضی بر اساس علم خود رای را صادر نماید

وکیل سیدامیر حسینی

وکیل سیدامیر حسینی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با توجه به اینکه گزارش کلانتری وگواهی پزشک قانونی در پرونده است میتوند علم قاضی را برای صدور رای جلب کرده باشد پس علم قاضی در این پرونده و رای درست است .

سید ابراهیم یوسفی

سید ابراهیم یوسفی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام و احترام بله می‌تواند

امیر فراستی

امیر فراستی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۲ نظر)

بله، اگر دادگاه در رای صراحتا اعلام کرده باشد که با توجه به شکایت شاکی، گواهی پزشکی قانونی، کیفرخواست، قرائن و امارات و سایر مستندات به یقین رسیده است، می‌توان گفت رای عملا بر مبنای «علم قاضی» موضوع ماده ۲۱۱ صادر شده است؛ زیرا علم قاضی می‌تواند از قرائن، نظریه کارشناسی و گزارش‌ها حاصل شود و لزوما نیازمند اقرار، شهادت یا قسامه نیست. اما صرف ذکر عبارت «قرائن و امارات» کافی نیست و قاضی باید قرائن بین موجب یقین را به‌طور صریح در رای مشخص کند؛ در غیر این صورت می‌توان به نقص استدلال و عدم احراز شرایط ماده ۲۱۱ در اعتراض یا تجدیدنظر استناد کرد.

سیدرضا حجازی فر

سیدرضا حجازی فر

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

سلام
موضوع مطروحه نمی‌تواند به عنوان علم قاضی یاد کرد چراکه مستندات مهمی ازجمله کیفرخواست و نظریه پزشکی قانونی در آن مطرح رسیدگی قرار گرفته است بنابراین دادنامه صادره فارغ از محتویات آن و با عنایت به موارد یاد شده که فرمودید بر اساس قانون صادر و عاری از ایراد موثر قانونی است

مهدیه زادصیادان

مهدیه زادصیادان

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

بله، به احتمال زیاد رای بر مبنای علم قاضی صادر شده است؛ البته باید متن کامل رای را دید.

طبق ماده ۲۱۱، علم قاضی می‌تواند از قرائن و امارات، گزارش ضابطان، اظهارات مطلع، نظریه پزشکی قانونی و سایر مستندات علم‌آور حاصل شود و قاضی باید مستندات روشن علم خود را در رای ذکر کند.

بنابراین در وضعیتی که گفتید:

اقرار وجود ندارد؛
شهادت شرعی وجود ندارد؛
قسامه و سوگند هم وجود ندارد؛
ولی دادگاه به شکایت، قرار جلب، کیفرخواست، پزشکی قانونی و قرائن و امارات استناد کرده است؛

این قرائن می‌توانند مبنای علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ باشند.

اما یک نکته مهم: صرف اینکه رای عبارت «علم قاضی» را نیاورده، الزاما به معنی فقدان علم قاضی نیست. معیار اصلی این است که آیا دادگاه یقین خود را از مستندات بین به دست آورده و آنها را در رای به‌صراحت بیان کرده است یا خیر

پگاه حاجی علی اکبر شاهرودی

پگاه حاجی علی اکبر شاهرودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

رای صادره براساس قرائن و امارات موجود می باشد نه براساس علم قاضی

محمد عطاریان

محمد عطاریان

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹۸ نظر)

ادله اثبات دعوی بعد از اقرار، سند هست. وقتی دادگاه در حکمش به قرار جلب به دادرسی استناد می کند یعنی در دادسرا اقداماتی صورت گرفته و تحقیقاتی انجام شده که منتهی به قرار جلب به دادرسی شده و این قرار به تایید دادستان یا دادیار اظهارنظر رسیده و کیفرخواست صادر شده، این امر خودش سندیت دارد و مطابق ادله اثبات دعوی است. وقتی به گواهی پزشکی قانونی استناد می شود یعنی به یک سند استناد می شود و این هم یک ادله اثبات دعوی دیگر است. دفاعیات غیرموجه متهم نیز قرینه ای بر وارد بودن شکایت است و این هم سندی دیگر است. همه اینها رای دادگاه رو مستند می کند.

عباس خلیفی

عباس خلیفی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

بله،علم قاضی یکی از ادله مستقل اثبات جرم است و در ردیف اقرار و شهادت قرار دارد. بنابراین دادگاه می‌تواند صرفا بر اساس آن حکم صادر کند، مشروط بر رعایت شرایط قانونی

آسیه فتاحی امیردهی

آسیه فتاحی امیردهی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲٬۸۲۹ نظر)

سلام
رای صادر شده، صرفا با ذکر قرائن و بدون وجود ادله اصلی، فاقد شرایط استناد به علم قاضی طبق ماده ۲۱۱ است، مگر اینکه قاضی در متن رای به صراحت اعلام کند که به حد یقین رسیده است و این یقین را مستند به همان قرائن میداند.

حانیه محمدیان

حانیه محمدیان

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱ نظر)

درود
بله علم قاضی از ادله اثبات دعوا محسوب شده و اگر قاضی باتوجه به قرائن و امارات موجود در پرونده به یقین رسیده باشد، می‌تواند بر اساس علم خود اقدام به صدور رای کند. لیکن قاضی حتما باید مستندات و قرائنی را که باعث ایجاد علم شده را به طور صریح و روشن در متن دادنامه قید کند. موفق باشید

رضا حمزه پور

رضا حمزه پور

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

درود
در پرونده های کیفری علم قاضی میتواند دلیل اثبات جرم باشد.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
بله، احتمالا رای بر مبنای علم قاضی صادر شده است؛ اما صرف اینکه دادگاه به «قرائن و امارات» استناد کرده، به‌تنهایی کافی نیست.
مطابق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی، علم قاضی باید یقین حاصل از مستندات بین باشد و دادگاه مکلف است قرائن و امارات مستند علم خود را به‌طور صریح در حکم ذکر کند. بنابراین اگر رای، پس از اشاره به شکایت، کیفرخواست، پزشکی قانونی و سایر قرائن، احراز بزه را بر اساس مجموعه این موارد اعلام کرده باشد، می‌تواند از مصادیق استناد به علم قاضی باشد.
برای تشخیص قطعی، باید عبارت دقیق بخش استدلال و مستندات رای بررسی شود؛ چون عنوان نکردن صریح عبارت «علم قاضی» لزوما به معنای عدم استناد به آن نیست.

یوسف فریدونی الست

یوسف فریدونی الست

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

سلام و درود
در کنار شواهد و قراین و مستندات بله
موفق و پیروز باشید.

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

بله، این رای میتواند مستند به علم قاضی (ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی) باشد، مشروط بر اینکه قاضی در متن رای به منشا و مستندات علم خود (مانند قرائن و امارات موجود در پرونده) تصریح کرده باشد. در غیر این صورت، رای با نقص همراه است.

نکته: اگر هیچیک از ادله چهارگانه (اقرار، شهادت، قسامه، سوگند) وجود ندارد، صرفا با علم قاضی میتوان جرم را اثبات کرد. برای اعتراض، میتوانید به دادگاه تجدیدنظر بروید و استدلال کنید که قرائن امارهای برای احراز علم قاضی کافی نبوده است.

محمدمهدی معصومی

محمدمهدی معصومی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۸ نظر)

سلام
بله، ممکن است رای بدون اقرار، شهادت، قسامه یا سوگند، بر مبنای علم قاضی صادر شود؛ اما قاضی باید شرایط ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی را رعایت کرده باشد.

علم قاضی باید از مستندات و قرائن و اماراتی حاصل شود که نوعا علم‌آور باشند؛ مثل نظریه پزشکی قانونی، گزارش ضابطان، اوضاع و احوال پرونده و سایر قرائن. همچنین قاضی باید مستندات علم خود را به‌طور صریح در حکم ذکر کند.

بنابراین صرف اینکه در رای عباراتی مانند «شکایت شاکی، کیفرخواست و دفاعیات غیرموجه متهم» آمده، به‌تنهایی کافی نیست. باید بررسی شود آیا مجموع مستندات واقعا می‌تواند یقین قضایی ایجاد کند یا خیر.

اگر رای صرفا وقوع جراحت را با پزشکی قانونی ثابت کرده ولی انتساب ضرب و جرح به متهم را بدون دلیل کافی و صرفا با برداشت شخصی قاضی احراز کرده باشد، این قسمت می‌تواند محل ایراد جدی در تجدیدنظرخواهی باشد.

نکته کلیدی: پزشکی قانونی معمولا وقوع و نوع صدمه را اثبات می‌کند، نه اینکه چه کسی آن را وارد کرده است. بنابراین باید دید دادگاه انتساب عمل به متهم را دقیقا بر چه قرائن علم‌آوری استوار کرده است.

اسناد و مدارک باید توسط وکیل بررسی شود.

اکبر کولیوند

اکبر کولیوند

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

باسلام رای می‌تواند بر مبنای علم قاضی طبق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی صادر شده باشد، اما صرف اشاره به «قرائن و امارات» کافی نیست. دادگاه باید مستندات روشن و مؤثر ایجادکننده یقین قضایی را در رای صریحا بیان کند. شکایت، قرار جلب به دادرسی، کیفرخواست و گواهی پزشکی قانونی به‌تنهایی ادله مستقل اثبات جرم محسوب نمی‌شوند، اما مجموعه آنها ممکن است موجب علم قاضی شود. همچنین «دفاعیات غیرموجه متهم» به‌تنهایی دلیل اثبات جرم نیست و باید نحوه استدلال دادگاه و حصول یقین قضایی از مجموع ادله بررسی شود.

علی فتحی

علی فتحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴ نظر)

سلام کاربر گرامی

بله، اگر در رای هیچ‌یک از اقرار، شهادت، قسامه یا سوگند وجود نداشته باشد و دادگاه بر اساس شکایت، گزارش ضابط، پزشکی قانونی و سایر قرائن به یقین رسیده باشد، این نوع استدلال می‌تواند مستند به علم قاضی موضوع ماده ۲۱۱ باشد. قانون صراحتا گزارش ضابطان، نظریه کارشناسی و سایر قرائن نوعا علم‌آور را از مستندات ممکن علم قاضی دانسته است.

اما یک نکته مهم: دادگاه باید در رای، قرائن و امارات بین ایجادکننده یقین را صریحا مشخص کند. صرف نوشتن عباراتی مثل «با توجه به محتویات پرونده و سایر قرائن» بدون بیان اینکه دقیقا چه قرینه‌ای موجب یقین شده، می‌تواند محل ایراد در تجدیدنظرخواهی باشد. همچنین «قرار جلب به دادرسی» و «کیفرخواست» به‌خودی‌خود دلیل اثبات جرم نیستند؛ بلکه تصمیمات قضایی و فرایند تعقیب هستند.

حدیث محمودی

حدیث محمودی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۱ نظر)

صرف نبودن اقرار، شهادت، قسامه و سوگند به این معنا نیست که رای حتما فاقد مستند قانونی است، چون دادگاه میتواند با احراز یقین از قرائن و امارات به علم قضایی برسد. اما مطابق ماده ۲۱۱ قانون مجازات اسلامی، علم قاضی باید از مستندات روشن و اطمینانآور حاصل شود و قاضی مکلف است همان قرائن و امارات را بهطور صریح در رای ذکر کند. بنابراین اگر دادگاه گواهی پزشکی قانونی و سایر قرائن معتبر را بررسی کرده و توضیح داده باشد که مجموع آنها چگونه وقوع صدمه و انتساب آن به متهم را برای دادگاه یقینی کرده، رای میتواند مستند به علم قاضی باشد. اما صرف اشاره کلی به شکایت شاکی، قرار جلب و کیفرخواست و دفاعیات غیرموجه متهم بدون تحلیل ارزش اثباتی آنها و بدون تصریح به حصول علم قضایی کافی نیست، چون تبصره ماده ۲۱۱ اجازه میدهد نظریه کارشناس، گزارش ضابطان و سایر قرائن نوعا علمآور مبنای علم قاضی قرار گیرد، ولی علم استنباطی که نوعا موجب یقین نمیشود نمیتواند مبنای محکومیت باشد. البته در مواردی با تشخیص لوث و ادای قسامه شاکی ممکن است به رسیدن به علم قاضی کمک کند و در امور کیفری نیز علم قاضی یکی از راههای اثبات و صدور رای است. موفق باشید.

الیکا فخرایی لطف آبادی

الیکا فخرایی لطف آبادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۱۶ نظر)

سلام. در صورت فقدان ادله سنتی مانند اقرار، شهادت و قسامه، استناد دادگاه به مجموعه قرائن و امارات قضایی، ماهیت رای را مستند به علم قاضی موضوع ماده دویست و یازده قانون مجازات اسلامی می‌سازد. دادگاه موظف است مسیر حصول این علم و قرائن موجب قطع و یقین را در رای تصریح کند، در غیر این صورت رای به دلیل عدم تبیین مبانی حصول علم در معرض نقض در مرجع تجدیدنظر خواهد بود.

علیرضا باقری

علیرضا باقری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۱ نظر)

ممکن است رای بدون اقرار یا شهادت شرعی، مستند به علم قاضی صادر شده باشد. ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی، علم قاضی را مستقلا در زمره ادله اثبات جرم قرار داده است. بنابراین در فرضی که اقرار، شهادت، قسامه یا سوگند وجود نداشته، دادگاه می‌تواند با اتکا به قرائن و اماراتی مانند گزارش ضابطان، نظریه پزشکی قانونی، تحقیقات انجام‌شده و سایر اوضاع و احوال پرونده به علم قضایی برسد.

اما نکته مهم این است که صرف نوشتن عبارت «با توجه به محتویات پرونده و قرائن و امارات» کافی نیست. طبق ماده ۲۱۱، اگر مستند حکم علم قاضی باشد، قاضی باید قرائن و امارات بین مستند علم خود را صریحا در رای ذکر کند و علم استنباطی‌ای که نوعا موجب یقین نشود، نمی‌تواند مبنای محکومیت قرار گیرد. بنابراین باید متن کامل دادنامه بررسی شود تا مشخص شود آیا دادگاه واقعا علم خود را از مستندات مشخص و قابل احراز به دست آورده یا صرفا ادعا و قرائن غیرکافی را مبنای محکومیت قرار داده است.

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

ادله اثبات دعوی بعد از اقرار معتبر است. وقتی دادگاه در حکم به قرار جلب به دادرسی استناد می کند یعنی در دادسرا اقداماتی صورت گرفته و تحقیقاتی انجام شده که منتهی به قرار جلب به دادرسی شده و این قرار به تایید دادستان یا دادیار اظهارنظر رسیده و کیفرخواست صادر شده
وقتی به گواهی پزشکی قانونی استناد می شود یعنی به یک سند استناد می شود و این هم یک ادله اثبات دعوی دیگر است. دفاعیات غیرموجه متهم نیز قرینه ای بر وارد بودن شکایت است

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله این رای دقیقا مستند به علم قاضی است زیرا در نبود ادله ای مانند اقرار و شهادت قاضی از طریق مستنداتی مثل نظریه پزشکی قانونی و سایر قرائن پرونده به یقین رسیده و رای را بر اساس ماده ۲۱۱ صادر کرده است

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
بله امکان دارد

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید