با سلام، بر اساس اطلاعات ارائه شده و قوانین مربوط به چک در ایران، به پرسش‌های شما پاسخ داده می‌شود:
۱. امکان طرح شکایت پس از ۷ سال:
شما همچنان می‌توانید برای مطالبه وجه چک اقدام کنید. طبق رویه قضایی و قوانین، برای طرح دعوای حقوقی علیه صادرکننده چک برگشتی، محدودیت زمانی خاصی وجود ندارد و دارنده چک می‌تواند در هر زمانی اقدام کند. شما گواهی عدم پرداخت را نیز در همان سال دریافت کرده‌اید که یکی از مدارک اصلی برای پیگیری حقوقی است. بنابراین، گذشت ۷ سال مانع از طرح دعوای حقوقی شما علیه صادرکننده چک نخواهد بود.
همچنین امکان اقدام از طریق اجرای ثبت نیز محدودیت زمانی ندارد.
لازم به ذکر است که مهلت شکایت کیفری (که می‌توانست منجر به مجازات حبس برای صادرکننده شود) محدود بوده و با توجه به گذشت زمان، شما این امکان را از دست داده‌اید (مهلت آن ۶ ماه از تاریخ صدور چک برای ارائه به بانک و ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت برای طرح شکایت کیفری است).
۲. اعتبار استدلال صادرکننده چک:
استدلال صادرکننده مبنی بر اینکه شما را نمی‌شناسد و حساب و کتابش با شخصی است که چک در وجه او صادر شده (ظهرنویس اول)، در دعوای حقوقی علیه خود صادرکننده معتبر نیست.
ماهیت چک: چک یک سند تجاری و قابل انتقال است. ظهرنویسی (پشت‌نویسی) چک به نام شما، قانونا حقوق مربوط به آن چک را به شما منتقل کرده است.
مسئولیت صادرکننده: صادرکننده چک در قبال هر کسی که به صورت قانونی دارنده چک محسوب می‌شود، مسئولیت پرداخت دارد. اینکه صادرکننده، دارنده نهایی (شما) را شخصا نمی‌شناسد، رافع مسئولیت پرداخت وجه چک توسط او نمی‌شود.
مسئولیت ظهرنویس: شخصی که چک در وجه او صادر شده و آن را به شما منتقل کرده (ظهرنویس)، همراه با صادرکننده مسئولیت تضامنی برای پرداخت وجه چک دارد. اما برای اینکه بتوانید علیه ظهرنویس اقامه دعوا کنید، باید شرایطی را رعایت می‌کردید. طبق قانون تجارت و رویه‌های قضایی، معمولا باید ظرف ۱۵ روز از تاریخ سررسید چک را برگشت می‌زدید (که این کار را انجام داده‌اید) و ظرف مدت یک سال از تاریخ برگشت خوردن چک (صدور گواهی عدم پرداخت)، علیه ظهرنویس طرح دعوای حقوقی می‌کردید. با توجه به گذشت ۷ سال، شما حق مراجعه به ظهرنویس را احتمالا از دست داده‌اید. البته برخی رویه‌ها مهلت ۳ سال را نیز مطرح کرده‌اند که آن هم سپری شده است.
نتیجه برای شما: اگرچه حق رجوع شما به ظهرنویس احتمالا به دلیل گذشت زمان از بین رفته است، اما حق شما برای مطالبه وجه چک از صادرکننده اصلی پابرجاست و استدلال ایشان مبنی بر عدم شناخت شما، مانع پیگیری حقوقی شما نخواهد بود.
خلاصه:
شما می‌توانید پس از ۷ سال، دعوای حقوقی علیه صادرکننده چک برای مطالبه وجه آن مطرح کنید و ادعای صادرکننده مبنی بر عدم شناخت شما، دفاع معتبری در برابر این دعوا محسوب نمی‌شود. اما به احتمال زیاد، امکان طرح دعوا علیه شخصی که چک را به نام شما ظهرنویسی کرده، به دلیل گذشت مهلت قانونی، وجود ندارد.
