سلام
این شرایط پیچیده و دشوار نیازمند اقدام قانونی دقیق است. در ادامه، وضعیت حقوقی پرونده شما، اعتبار سند برادرتان و راهکارهای مقابله با سهل‌انگاری قاضی را به زبان ساده توضیح می‌دهم.
۱. وضعیت اعتبار ادعای شما (هبه شفاهی)
متاسفانه ادعای شما مبنی بر اینکه پدرتان "گفت" ۷ قصب را به شما داده، از نظر حقوقی بسیار ضعیف است. در قانون مدنی ایران، برای صحت هبه (بخشش)، صرف گفتن کافی نیست و باید "قبض" (تحویل گرفتن ملک) صورت گرفته باشد.
چون شما در آن ملک ساکن نشده‌اید و ملک در تصرف پدر و سپس برادرتان بوده، اثبات این هبه شفاهی در برابر سند ثبتی تقریبا غیرممکن است، مگر اینکه شاهدان بسیار معتبری داشته باشید که قاضی را قانع کنند (که بعید است).
۲. وضعیت سند عادی برادرتان در برابر سند ثبتی
اینکه سند برادرتان "عادی" است و تاریخ آن ۴ سال و ۷ ماه بعد از صدور سند ثبتی است، نکته بسیار مهمی است:
تعارض سند: طبق مواد ۲۲، ۴۶ و ۴۸ قانون ثبت، دولت فقط کسی را مالک می‌شناسد که سند رسمی (ثبتی) به نام او باشد. سند عادی (دست‌نویس) در برابر سند رسمی توان مقاومت ندارد، مگر اینکه در دادگاه ثابت شود که پدرتان پس از گرفتن سند ثبتی، ملک را با این دست‌نویس به برادرتان فروخته یا بخشیده است.
بار اثبات: برادرتان مدعی است که پدر مرحوم پس از ثبت ملک، آن را به او منتقل کرده. او باید اصالت امضای پدر و صحت معامله را ثابت کند. اگر سایر ورثه (شما) این سند را قبول ندارید، باید در دادگاه نسبت به آن ادعای "تردید و انکار" یا "جعل" مطرح می‌کردید.
تاخیر در رونمایی: اینکه برادرتان ۲ سال بعد از فوت پدر سند را رو کرده، می‌تواند نشانه‌ای از "تبانی" یا "ساختگی بودن" تاریخ سند باشد که وکیل شما باید روی این نکته مانور دهد.
۳. راهکار فوری: دادخواست خلع ید و اجرت‌المثل
برادرتان حق ندارد ملک موروثی را به تنهایی تصرف کند. تمام ورثه در ذره‌ذره آن ملک شریک هستند. شما باید (اگر تاکنون نکرده‌اید) دو دادخواست زیر را به طرفیت او مطرح کنید:
دادخواست خلع ید مشاعی: از دادگاه بخواهید حکم دهد که چون ملک ارثی است، برادرتان باید از آن خارج شود تا ملک بین همه تقسیم شود. در املاک مشاع، هیچ‌کس حق تصرف انحصاری ندارد و دادگاه معمولا حکم به بیرون کردن متصرف می‌دهد تا ملک تخلیه و سپس تقسیم یا فروخته شود.
مطالبه اجرت‌المثل ایام تصرف: برای تمام سال‌هایی که برادرتان در خانه نشسته و شما محروم بوده‌اید، می‌توانید از او "کرایه" (اجرت‌المثل) بگیرید. کارشناس مبلغ کرایه ماهانه خانه در شهر رفسنجان را تعیین می‌کند و او باید سهم شما را بپردازد. این اهرم فشار بسیار خوبی است.
۴. شکایت از اطاله دادرسی (سهل‌انگاری قاضی)
یک سال و دو ماه تاخیر برای صدور حکم، اگر بدون دلیل موجه باشد، مصداق "اطاله دادرسی" است. برای پیگیری این موضوع سه راه دارید:
مراجعه به رئیس مجتمع قضایی: ابتدا به صورت حضوری یا کتبی از رئیس شعبه یا رئیس کل دادگستری رفسنجان درخواست تسریع کنید.
دادسرای انتظامی قضات: اگر تاخیر غیرموجه ادامه یافت، می‌توانید لایحه‌ای با عنوان "شکایت از اطاله دادرسی" به دادسرای انتظامی قضات (در تهران یا از طریق پست قضایی در شهر خودتان) ارسال کنید. این کار معمولا باعث می‌شود قاضی پرونده را سریع‌تر جمع کند.
۵. نکته درباره متراژ (قصب)
جهت اطلاع، هر قصب زمین در منطقه رفسنجان و کرمان معادل ۲۵ متر مربع است (گاهی ۲۴ متر هم محاسبه می‌شود، اما عرف ۲۵ است). بنابراین اختلاف بین ۷ قصب و ۸ قصب، حدود ۲۵ متر مربع زمین شهری است که ارزش قابل توجهی دارد.
