با سلام و احترام.
با توجه به اطلاعاتی که ارائه دادید، در ادامه به تحلیل حقوقی وضعیت وصیت‌نامه پدرتان و پاسخ به سوال شما می‌پردازیم.
پاسخ کوتاه به سوال اصلی شما این است: خیر، تاییدی که خواهر شما قبل از فوت پدرتان روی وصیت‌نامه با اثر انگشت ثبت کرده، از نظر قانونی "تنفیذ" قطعی محسوب نمی‌شود و او این حق را دارد که پس از فوت پدر، نظر خود را تغییر داده و وصیت را رد کند.
اعتبار تایید وصیت‌نامه توسط وراث قبل از فوت
بر اساس قوانین مدنی ایران، زمان تعیین‌کننده برای قبول یا رد وصیت توسط ورثه، پس از فوت وصیت‌کننده (موصی) است. هرگونه قبول یا رد وصیت از جانب وراث در زمان حیات موصی، اثری قطعی و لازم‌الاجرا ندارد. دلایل این موضوع به شرح زیر است:
امکان رجوع وارث: قانون به وارث این حق را می‌دهد که حتی اگر قبل از فوت موصی، وصیت را پذیرفته باشد، پس از فوت او تصمیم خود را تغییر داده و آن را رد کند. این تایید اولیه، یک موافقت غیر الزام‌آور تلقی می‌شود.
مالکیت معلق: تا زمانی که فرد زنده است، اختیار کامل اموال خود را دارد و ورثه حقی بر اموال او ندارند. حق ارث برای وراث، تنها پس از فوت مورث ایجاد می‌شود. بنابراین، رضایت آنها در زمان حیات پدر، به معنای صرف‌نظر کردن از حقی که هنوز به وجود نیامده نیست.
امکان رجوع خود وصیت‌کننده: خود وصیت‌کننده (پدر شما) نیز می‌توانست تا زمانی که در قید حiat بود، هر لحظه از وصیت خود برگردد، حتی اگر همه وراث آن را تایید کرده بودند. این نشان می‌دهد که وصیت تا قبل از فوت، یک عمل حقوقی متزلزل و قابل تغییر است.
تحلیل وضعیت حقوقی وصیت‌نامه پدر شما
وصیت‌نامه پدر شما از چند بخش تشکیل شده است که باید به صورت جداگانه بررسی شوند:
۱. وصیت تا سقف یک سوم (ثلث):
هر فردی میتواند تا یک سوم کل اموال خود را برای بعد از فوتش وصیت کند. این بخش از وصیت برای اجرا شدن، نیازی به رضایت وراث ندارد و باید حتما به آن عمل شود. بنابراین، اختصاص دادن یک باغ برای هزینه‌های مراسم ترحیم و سالگرد (که جزو وصایای عهدی مربوط به ثلث است) تا جایی که ارزش آن از یک سوم کل دارایی پدرتان در زمان فوت بیشتر نشود، کاملا معتبر است.
۲. وصیت مازاد بر ثلث:
بخش دوم وصیت‌نامه که می‌گوید "بعد از اجرای وصیت‌نامه، باغ بین ۲ پسر و مقداری از باغ وقف امام رضا (ع) گردد"، یک وصیت تملیکی محسوب می‌شود. اگر ارزش این باغ، پس از کسر هزینه‌های مراسم، از باقیمانده "ثلث" اموال بیشتر باشد یا باعث شود سهم‌الارث قانونی دختر (خواهر شما) کمتر از میزان مشخص شده در قانون شود، این بخش از وصیت "مازاد بر ثلث" تلقی می‌شود.
بر اساس ماده ۸۴۳ قانون مدنی، وصیت مازاد بر ثلث، بدون اجازه وراث نافذ نیست.
حق اعتراض خواهر شما: از آنجایی که خواهر شما اکنون وصیت را قبول ندارد، این بخش از وصیت نسبت به سهم او باطل است. یعنی نمی‌توان سهم‌الارث او از آن باغ را به پسران یا وقف اختصاص داد.
تاثیر امضای سایر وراث: این وصیت فقط نسبت به سهم وراثی که آن را (پس از فوت) قبول کرده‌اند، اجرا می‌شود. یعنی اگر شما و برادرتان با این وصیت موافق باشید، از سهم‌الارث خودتان می‌توانید به آن عمل کنید، اما نمی‌توانید خواهرتان را مجبور به این کار کنید.
امضا به عنوان شاهد: در رویه قضایی، حتی اگر وارثی وصیت‌نامه را به عنوان شاهد امضا کرده باشد، این امضا به منزله تنفیذ وصیت مازاد بر ثلث تلقی نمی‌شود و او همچنان حق رد یا قبول آن را پس از فوت مورث دارد.
نتیجه‌گیری و اقدام قانونی
دادخواست "تقسیم ترکه" که از سوی خواهرتان مطرح شده، یک اقدام قانونی برای مطالبه سهم‌الارث قانونی ایشان است. در دادگاه، قاضی به موارد زیر رسیدگی خواهد کرد:
اصالت وصیت‌نامه عادی را بررسی می‌کند.
ارزش کل اموال پدرتان در زمان فوت (سال ۱۳۹۷) را مشخص کرده و میزان "ثلث" را محاسبه می‌کند.
وصیت مربوط به هزینه‌های مراسم را تا سقف ثلث، صحیح و لازم‌الاجرا اعلام می‌کند.
وصیت مربوط به واگذاری باقیمانده باغ به پسران و وقف را چون با مخالفت یکی از وراث (خواهرتان) روبرو شده، نسبت به سهم‌الارث او باطل اعلام می‌کند.
در نهایت، سهم‌الارث خواهرتان از تمام اموال باقیمانده پدر، مطابق قانون ارث (سهم پسر دو برابر دختر) محاسبه و به او پرداخت خواهد شد.
