سلام
پاسخ کوتاه
• «الزام» قانونی برای تقدیم لایحهی دفاعیه در مرحله تجدیدنظر وجود ندارد؛ اگر هیچ دفاعیه‌ای ندهید، شعبه تجدیدنظر باز هم پرونده را بررسی و رای صادر می‌کند.
• اما طبق ماده قانون آیین دادرسی مدنی، به محض ابلاغ دادخواست تجدیدنظر، شما (خوانده/اپلی) حداکثر ۱۰ روز (۲۰ روز اگر ساکن خارج از حوزه قضایی استان باشید) فرصت دارید «جواب تجدیدنظر» را تقدیم کنید. اگر در این مهلت دفاع نکنید، حق اظهار نظر از شما سلب نمی‌شود، ولی:
۱. اختیار تعیین «هیات سه‌نفره یا پنج‌نفره» عملا در دست طرف مقابل و دادگاه می‌ماند.
۲. ممکن است دادگاه بدون اطلاع و استدلال شما، تجدیدنظرخواه را محق بداند و نظریه کارشناسی جدید بگیرد.
۳. اگر نظریه جدید بر خلاف منافع شما باشد، بعدا در همان مرحله امکان طرح ایرادات شکلی کم‌رنگ‌تر میشود.
بنابراین «نیاز» به معنای مصلحتی و حقوقی قطعا وجود دارد. حتما یک لایحه بدهید و موارد زیر را منعکس کنید:
۱) دفاع از قطعیت نظریه کارشناس بدوی:
– ماده ق.آ.د.م: تا وقتی نقص آشکار یا خلاف‌واقع ثابت نشده، ارجاع به هیات بعدی موجه نیست.
– اگر کارشناس منتخب تجدیدنظر همان رشته و صلاحیت را دارد، دادگاه فقط در صورت وجود ایراد اساسی باید هیات سه‌نفره برگزیند.
۲) ایراد به دلایل درخواست تجدیدنظر:
– آیا منابع طبیعی به‌موقع اعتراض کرده؟ آیا ودیعه کارشناسی را سپرده؟
– اگر دلیل «اشتغال به زراعت» یا «سابقه تصرف نسقی» بوده، مستندات آن را نقض کنید.
۳) تقاضای رد یا تغییر کارشناس
– اگر کارشناس جدید همکار یا سابقه پرونده مشابه با خواهان دارد، به ماده ۲۶۱ استناد و اعلام رد کنید.
۴) مطالبه‌ی خسارات تجدیدنظرخواهی بیمورد
– اگر دادگاه تجدیدنظر اعتراض را بیاساس بداند، می‌تواند طرف مقابل را به پرداخت خسارت دادرسی و حق‌الوکاله محکوم کند.
مراحل عملی
۱. تاریخ ابلاغ دادخواست تجدیدنظر را در سامانه ثنا چک کنید.
۲. ظرف ده روز لایحه دفاعیه را همراه با دلایل (تصاویر مستندات زراعی، سوابق ثبتی، نظریهی کارشناس بدوی) در دفتر خدمات قضایی ثبت کنید؛ عنوان: «جوابیه به دادخواست تجدیدنظرخواهی پرونده …».
۳. اگر احتمال ارجاع به هیات سه‌نفره میدهید، همزمان ودیعه کارشناسی خود را در صندوق دادگستری تودیع کنید تا در صورت لزوم، ردیف هزینه به گردن شما نیفتد.
۴. در جلسه رسیدگی تجدیدنظر (اگر تشکیل شود) یا در لایحه، اعلام کنید صرف استناد به نام «منابع طبیعی» دلیل کافی برای هیات جدید نیست و باید اشتباه فنی روشن در نظریه یگانه قبلی ثابت شود.
جمع‌بندی
تقدیم لایحه دفاعیه در تجدیدنظر «الزام قانونی» نیست ولی «الزام منطقی» است. با لایحه به‌موقع:
• از صدور قرار کارشناسی دوباره، بی‌نیاز یا دستکم مدیریت‌شده جلوگیری می‌کنید،
• امکان مطالبه خسارت دادرسی یا وجه التزام را بالا می‌برید،
• مانع می‌شوید که دادگاه صرفا با شنیدن اعتراض یک‌طرفه منابع طبیعی نظریه بدوی را کنار بگذارد.
لذا توصیه جدی: حداکثر تا پایان مهلت قانونی لایحه‌ای مستدل تنظیم و ارسال کنید.
