آیا باید خسارت فسخ معامله را بپردازم؟

پرسیده شده ۱۰ ماه پیش۲۴ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

سلام. یه ملکی رو به شخصی فروختم. بعد از دو ماه، شخص خریدار، ملک رو به شخص دیگری فروخت و در آن معامله ۲۰ درصد ثمن معامله رو به عنوان خسارت فسخ قرار دادند. بنده نیز به عنوان تایید کننده و تضمین کننده مفاد مبایعه‌نامه، ذیل مبایعه‌نامه دوم رو امضا کردم. حالا ملک مستحق‌للغیر درآمده. بنده راضی به پرداخت قیمت به‌روز ملک به خریدار هستم، ولی خریدار طلب اون ۲۰ درصد ثمن معامله بابت خسارت عدم تحویل ملک رو می‌کنه، چون ذیل مبایعه‌نامه دوم رو به عنوان تایید کننده و تضمین کننده تمام مفاد امضا کردم. یعنی هم قیمت ملک به نرخ روز رو باید بدم هم ۲۰ درصد خسارت مبایعه‌نامه دوم؟

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

میان وکلا اختلاف‌نظر وجود دارد؛ برخی معتقدند معامله به دلیل مستحق‌للغیر درآمدن باطل است و تنها غرامت و قیمت روز تعلق می‌گیرد نه خسارت فسخ، گروهی معتقدند فقط وجه التزام قراردادی قابل مطالبه است، و عده‌ای امکان تجمیع هر دو خسارت را رد می‌کنند.

این دیدگاه‌ها کلی است و وضعیت تعهد شما دقیقاً به متن عبارتی که به عنوان ضامن امضا کرده‌اید و نوع خسارت پیش‌بینی‌شده بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

مسئولیت پرداخت وجه التزام در معامله باطل

وقتی ملکی مستحق‌للغیر درمی‌آید، بیع از اساس باطل است و بحث فسخ مطرح نمی‌شود؛ به همین دلیل گروهی از وکلا معتقدند تنها قیمت روز یا غرامت به خریدار تعلق می‌گیرد و خسارت فسخ منتفی است. از سوی دیگر، با توجه به امضای شما به عنوان ضامن، برخی وکلا شما را متعهد به پرداخت وجه التزام می‌دانند. همچنین در رویه قضایی، معمولاً دریافت هم‌زمان قیمت روز ملک و وجه التزام به عنوان جبران یک ضرر واحد پذیرفته نمی‌شود، مگر اینکه تصریح شده باشد خسارت علاوه بر غرامات پرداخت گردد.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۴ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

سلام
در وضعیت حقوقی شما، چند لایه از مسئولیت (به عنوان فروشنده اول و ضامن قرارداد دوم) وجود دارد. طبق قانون مدنی و آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور، تکلیف شما به شرح زیر است:

مسئولیت ناشی از مستحق‌للغیر درآمدن ملک
هنگامی که ملکی مستحق‌للغیر (متعلق به دیگری) درمی‌آید، طبق مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی، معامله باطل است و فروشنده باید ثمن (پول) را مسترد کند. بر اساس رای وحدت رویه شماره ۷۳۳ و ۸۱۱، اگر خریدار از فساد معامله بی‌اطلاع باشد، فروشنده علاوه بر استرداد ثمن، باید «غرامات» وارد شده را نیز جبران کند که در حال حاضر به معنای پرداخت قیمت روز ملک یا جبران کاهش ارزش ثمن است.
​

تجمیع قیمت روز و وجه التزام
در نظام حقوقی ایران، خسارت قراردادی (وجه التزام) و خسارت قانونی (غرامات ناشی از تورم/قیمت روز) معمولا برای جبران یک ضرر واحد (عدم انتقال مالکیت) هستند. در این خصوص نکات زیر اهمیت دارد:

عدم امکان جمع خسارت‌ها: اکثر قضات معتقدند که خریدار نمی‌تواند هم «قیمت روز ملک» را بگیرد و هم «۲۰ درصد وجه التزام» را؛ زیرا هر دو برای جبران خسارت ناشی از بی‌اعتباری معامله هستند و دریافت هر دو نوعی دارا شدن ناعادلانه محسوب می‌شود.
​

توافق خاص: اگر در قرارداد ذکر شده باشد که این ۲۰ درصد «علاوه بر» تمام غرامات قانونی است، دادگاه ممکن است حکم به پرداخت هر دو دهد؛ اما در قراردادهای استاندارد، معمولا خریدار باید بین «وجه التزام قراردادی» و «غرامت قانونی (قیمت روز)» یکی (معمولا آن که بیشتر است) را انتخاب کند.
​

وضعیت شما به عنوان ضامن و تاییدکننده
امضای شما ذیل مبایعه‌نامه دوم به عنوان «تاییدکننده و ضامن»، شما را در مقابل خریدار دوم (شخص ثالث) مسئول می‌سازد.

مسئولیت تضامنی: شما با این امضا، متعهد شده‌اید که تمام مفاد قرارداد (از جمله وجه التزام) اجرا شود. اگر خریدار اول نتواند خسارت را بدهد یا خریدار دوم مستقیما به شما رجوع کند، شما ملزم به ایفای تعهدات هستید.
​

قاعده جایگزینی: شما می‌توانید در دفاع خود استدلال کنید که «۲۰ درصد خسارت» پیش‌بینی شده در قرارداد، بدل از قیمت روز است. با توجه به اینکه شما آماده پرداخت قیمت روز (که احتمالا بیش از ۲۰ درصد است) هستید، پرداخت مجدد ۲۰ درصد وجه التزام مبنای قانونی محکمی ندارد مگر اینکه در متن قرارداد صراحتا به «قابلیت جمع» آن‌ها اشاره شده باشد.

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

صرفا اگر خسارتی بابت مستحق للغیر در آمدن ملک تعیین شده است همان خسارت باید پرداخت شود

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب ،صرفا اگر خساراتی بابت مستحق للغیر در آمدن ملک تعیین شده است ،همان خسارت بایستی پرداخت شود

سعید بزرگی کازرونی

سعید بزرگی کازرونی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۴۷ نظر)

اگر در مبایعه‌نامه دوم تصریح شده است که باید ۲۰ درصد ثمن به عنوان خسارت فسخ پرداخت کنید و شما هم این را امضا کرده‌اید، معمولا باید آن را پرداخت کنید.
در عین حال، اگر توافق دیگری بر اساس نرخ روز دارید، می‌توانید در مذاکره با طرف مقابل در این باره مدافع حق خود باشید

نمایش ۲۰ پاسخ دیگر وکلا
اعلا قدیمی

اعلا قدیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۵ نظر)

سلام
شما به خریدار دوم نفروخته و تعهدی ندارید

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
صرفا وجه التزام مذکور توسط خریدار قابل مطالبه است.

سعید قیطانی

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۱ نظر)

سلام
وجه التزام قابل مطالبه می باشد

سجاد رضائی

سجاد رضائی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۶ نظر)

درود بر شما
دقت بفرمایید که ۲۰ درصد ثمن معامله بابت خسارت فسخ بوده اما در اینجا معامله فسخ نشده بلکه باطل شده است و صرفا قیمت ملک به نرخ روز باید پرداخت گردد

محمدرضا توکلی

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۵ نظر)

با سلام غرامات به نرخ روز ملک قابل مطالبه است

سعید عطانژاد

سعید عطانژاد

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

با سلام
غرامات به نرخ روز قابل مطالبه می باشد

علیرضا ریاحی

علیرضا ریاحی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

بستگی به شرائطی که در قرارداد ذکر شده دارد

مرضیه صداقت منش

مرضیه صداقت منش

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام
در صدر سوال ذکر کرده اید که بیست درصد بابت خسارت فسخ لحاظ شده است . اگر در قرار داد درج شده باشد در صورت مستحق للغیر بودن نیز خسارت تعلق میگیرد ، میبایست پرداخت نمایید . ( هرچند فروشنده دوم ابتدا میبایست پرداخت نماید و سپس به شما مراجعه کند و یا اگر در قرارداد ذکر شده باشد که شما تضمین کننده خسارات نیز هستید میتوانند مستقیم به شما مراجعه کنند )
در فرض دوم سوال ، پرداخت خسارت در صورت عدم تحویل میباشد که نحوه نگارش قرارداد در این موضوع بسیار حائز اهمیت و تعیین کننده است . برای راهنمایی دقیق تر تصویری از مفاد قرارداد ارسال کنید .
در نهایت تضمین قرارداد به معنای پذیرش تعهدات ناشی از آن است

مهدی حمیدی

مهدی حمیدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۷ نظر)

خیر، در صورت مستحق‌للغیر درآمدن ملک، مسئولیت شما محدود به استرداد ثمن و خسارات قانونی خریدار اول است و تعهد قراردادی معامله دوم اصولا متوجه شما نیست.
امضای شما به‌عنوان تاییدکننده، موجب الزام به پرداخت خسارت ۲۰ درصد معامله‌ای که طرف آن نبوده‌اید نمی‌شود، مگر تعهد صریح و مستقل داده باشید.

ثریا مرادی

ثریا مرادی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

باسلام. نسبت به قرارداد دوم مسئولیتی ندارید.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
اگر امضای شما فقط به عنوان تایید کننده مفاد باشد:
معمولا شامل پرداخت خسارت ۲۰٪ نمی‌شود
شما مسئول تحویل ملک یا تضمین اجرای تعهدات خریدار اولیه هستید
اگر ملک مستحق‌الغیر شده و شما قصد دارید مالکیت را به خریدار اولیه منتقل کنید یا جبران مالی کنید:
پرداخت قیمت روز ملک معقول و قانونی است این اقدام شما حق خریدار را تامین می‌کند.
۲۰٪ خسارت مبایعه‌نامه دوم به شما معمولا تعلق نمی‌گیرد مگر اینکه قرارداد صراحتا شما را هم مسئول پرداخت خسارت کرده باشد
امضای «تضمین‌کننده و تاییدکننده» معمولا معنای مسئولیت تضامنی در پرداخت خسارت قراردادی بعدی ندارد، بلکه برای تضمین اجرای تعهدات اصلی خریدار اولیه است.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی نسبت به قرارداد دوم مسئولیتی ندارید.

محمد نصیری

محمد نصیری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۷(۱۴ نظر)

درود شما نسبت به قراراداد دوم هیچ گونه مسئولیتی ندارید

ویدا سماوات

ویدا سماوات

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۵ نظر)

سلام عرض ادب اگر امضای شما فقط به عنوان تایید کننده مفاد باشد:
معمولا شامل پرداخت خسارت ۲۰٪ نمی‌شود
شما مسئول تحویل ملک یا تضمین اجرای تعهدات خریدار اولیه هستید
اگر ملک مستحق‌الغیر شده و شما قصد دارید مالکیت را به خریدار اولیه منتقل کنید یا جبران مالی کنید:
پرداخت قیمت روز ملک معقول و قانونی است این اقدام شما حق خریدار را تامین می‌کند.

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
به نظر غرامات به نرخ روزمحاسبه می گردد

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۵۸ نظر)

سلام و احترام
بنابر اظهارات شما در معامله دوم مسئولیتی متصور نیست.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام معامله در دوم شما مسولیتی ندارید .

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
شما ضامن خسارت هستین نه نرخ روز ملک

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

بله ممکن است هم قیمت روز ملک را بدهی هم ۲۰ درصد خسارت را
امضای تضمین کننده تعهد مستقل ایجاد کرده
قیمت روز ناشی از مستحق للغیر شدن است
۲۰ درصد وجه التزام توافقی است
هر دو قابل مطالبه است
وکیل بگیر

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید