سلام
با توجه به توضیحات شما و بر اساس قوانین آیین دادرسی مدنی ایران، پاسخ دقیق و راهنمایی لازم به شرح زیر است:
در شرایطی که خواهان تنها کپی یک قرارداد را ارائه کرده و اصل آن موجود نیست، شما به عنوان خوانده باید نسبت به آن اظهار تردید نمایید. استفاده از «انکار» در وضعیت شما صحیح نیست.
تفاوت کلیدی انکار و تردید
برای روشن شدن موضوع، تفاوت این دو اصطلاح حقوقی اهمیت بالایی دارد:
انکار: زمانی به کار می‌رود که شخصی، خط، امضا، مهر یا اثر انگشت منتسب به خود را در یک سند عادی رد کند. به عبارت دیگر، شما می‌گویید «این امضای من نیست».
تردید: زمانی استفاده می‌شود که اصالت یک سند که منتسب به شخص دیگری است (نه شما)، مورد شک و تردید قرار گیرد. برای مثال، ورثه نسبت به سندی که به مورث آن‌ها منتسب است، اظهار تردید می‌کنند.
در پرونده شما، قرارداد مشارکت در ساخت، بین سازنده و مالک اصلی ملک تنظیم شده و امضای شما در آن وجود ندارد. بنابراین، چون سند به شما منتسب نیست، باید نسبت به آن اظهار تردید کنید.
وظیفه شما در قبال کپی قرارداد
برای دفاع از خود، باید اقدامات زیر را به ترتیب و با دقت انجام دهید:
اظهار تردید در اولین فرصت: مطابق ماده ۲۱۷ قانون آیین دادرسی مدنی، شما باید اظهار تردید خود را حتی‌الامکان تا اولین جلسه دادرسی اعلام کنید. این موضوع را حتما در لایحه دفاعیه خود به صراحت قید کرده و در جلسه دادگاه نیز به صورت شفاهی بیان نمایید.
تاکید بر کپی بودن سند: به طور مشخص در لایحه و در دادگاه اعلام کنید که سند ارائه‌شده صرفا یک کپی (احتمالا کپی غیرمصدق یا "برابر اصل نشده") است و اصل آن ارائه نشده است.
مطالبه اصل سند: مهم‌ترین اقدام شما این است که از دادگاه بخواهید خواهان را ملزم به ارائه اصل قرارداد کند. طبق قانون، هنگامی که نسبت به یک سند عادی اظهار تردید می‌شود، ارائه‌کننده سند (خواهان) موظف است اصل آن را در همان جلسه دادرسی یا در فرصتی که دادگاه تعیین می‌کند، ارائه دهد.
پیامدهای قانونی و احتمال پذیرش دادگاه
عدم ارائه اصل سند: اگر شما نسبت به کپی سند اظهار تردید کنید و خواهان نتواند اصل آن را به دادگاه ارائه دهد، آن کپی اعتبار خود را به عنوان دلیل از دست می‌دهد و از مجموعه دلایل پرونده خارج می‌شود. در این صورت، دادگاه نمی‌تواند بر مبنای آن کپی رای صادر کند.
بار اثبات بر عهده خواهان است: با اظهار تردید از سوی شما، وظیفه اثبات اصالت و صحت قرارداد بر عهده خواهان (ارائه‌کننده سند) قرار می‌گیرد. شما تکلیفی برای اثبات عدم اصالت آن ندارید.
اعتبار کپی حتی اگر "برابر اصل" باشد: حتی اگر کپی ارائه‌شده "برابر با اصل" شده باشد، صرفا برای شروع رسیدگی است. اگر شما نسبت به آن تردید کنید، خواهان همچنان موظف است اصل سند را برای بررسی به دادگاه ارائه دهد. عدم ارائه اصل، حتی کپی برابر اصل را نیز از اعتبار ساقط می‌کند.
