سلام و احترام 🌷
سؤال شما بسیار مهم و دقیق است و به چند موضوع حقوقی کلیدی مربوط میشود، از جمله:
ادعای تردید و جعل نسبت به سند عادی
اثبات معاملات با سند عادی و شهادت شهود
امتناع خواهان از ارائه اصل سند
صدور قرار استماع شهادت شهود توسط دادگاه
و اینکه آیا با شهادت شهود می‌توان رای به ابطال سند رسمی و الزام به تنظیم سند رسمی داد یا نه.
اجازه بدهید مرحله به مرحله توضیح بدهم تا وضعیت برای شما کاملا روشن شود:
✅ خلاصه پرونده:
شخصی (خواهان) علیه شما دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و ابطال سند رسمی قبلی مطرح کرده است.
دلیل خواهان: سند عادی (قولنامه) و شهادت شهود.
شما در جلسه اول:
نسبت به امضای خودتان در سند عادی تردید کرده‌اید.
نسبت به برخی قسمت‌های سند ادعای جعل از نوع الحاق کرده‌اید.
درخواست ارائه اصل سند را داده‌اید.
خواهانها اصل سند را ارائه نداده‌اند.
با این حال، قاضی پرونده را نبسته و قرار استماع گواهی شهود صادر کرده است.
❓سؤال اصلی شما:
چرا با وجود تردید و عدم ارائه اصل سند، قاضی پرونده را نبسته؟
آیا صرف شهادت شهود برای اثبات ادعا و گرفتن حکم کافی است؟
اگر اصل سند را در جلسه استماع شهود بیاورند، چه اثری دارد؟
✅ پاسخ حقوقی کامل:
۱. پاسخ به اینکه چرا قاضی پرونده را نبسته:
اگرچه شما نسبت به سند عادی ادعای تردید کرده‌اید و خواهان هم اصل سند را ارائه نکرده، اما:
طبق قانون آیین دادرسی مدنی، وقتی خواهان به سند عادی استناد میکند و خوانده نسبت به امضاء آن تردید کند، دادگاه باید ابتدا صحت سند را بررسی کند.
اگر اصل سند ارائه نشود، دادگاه میتواند ادله‌ی دیگر خواهان مثل شهادت شهود را بررسی کند.
بنابراین، قاضی موظف است برای کشف حقیقت، سایر ادله خواهان را نیز بررسی کند، از جمله شهادت شهود.
✅ پس عمل قاضی مطابق قانون است و به معنای پذیرفتن ادعای خواهان نیست؛ فقط به این معناست که دادگاه در حال بررسی سایر ادله است چون اصل سند ارائه نشده یا مورد تردید و جعل قرار گرفته.
۲. اگر خواهان در جلسه آتی اصل سند را بیاورد، چه میشود؟
اگر در جلسه آینده (مثلا هم‌زمان با استماع شهود) اصل سند را ارائه دهند:
دادگاه ابتدا تطبیق امضا را بررسی میکند.
چون شما تردید و جعل مطرح کرده‌اید، دادگاه ممکن است:
سند را به کارشناس خط و امضا ارجاع دهد.
اگر کارشناس امضا را منتسب به شما بداند و جعل را رد کند، سند قابل استناد خواهد بود.
اگر کارشناس به نفع شما نظر دهد (مثلا امضا را منتسب به شما نداند یا جعل را تایید کند)، سند از درجه اعتبار ساقط میشود.
✅ پس:
آوردن اصل سند در جلسه بعد ممکن است بازی را تغییر دهد؛ اما فقط در صورتی که کارشناس آن را معتبر بداند.
۳. آیا فقط با شهادت شهود می‌توان حکم گرفت؟
✅ در برخی موارد بله. طبق قانون:
معاملات غیر منقول (مثل فروش زمین یا خانه) که سند رسمی ندارند، اصولا باید با سند رسمی باشد.
اما در عمل، دادگاه‌ها اگر شهادت شهود قوی و هماهنگ باشد، ممکن است وجود معامله را احراز و حکم بدهند.
به‌ویژه اگر تصرف، تحویل ملک یا پرداخت وجه هم در پرونده مطرح باشد.
❗ اما اگر شما همچنان بر انکار، تردید، یا جعل سند تاکید کنید و شهادت شهود ضعیف یا متناقض باشد، دادگاه ممکن است به نفع شما رای دهد و دعوای خواهان را رد کند
