ازدواج موقتخانواده

تفاوت عقد موقت و دائم

در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران دو نوع ازدواج به عنوان ازدواج قانونی محسوب می شود.

این دو نوع ازدواج عبارتند از: ازدواج موقت و ازدواج دائم.

نوشته های مشابه

گرچه هردو واژه ازدواج را به همراه خود دارند اما تفاوت های بسیار زیادی میان هر یک از این دو وجود دارد.

تفاوت هایی همچون نفقه، مهریه، مدت زمان محرمیت و …

در این نوشتار از سایت حقوقی بنیاد وکلا قصد داریم تا تفاوت عقد موقت و دائم از دیدگاه وکیل  پایه یک دادگستری اصفهان را مورد بررسی قرار دهیم تا به بسیاری از سوالات شما در این باره پاسخ داده باشیم.

در مورد انواع نکاح، اگر در نوع ازدواج شک کنیم و قصد دو طرف غیرقابل تشخیص باشد، اصل را بر دائمی بودن آن نکاح می ‌گذاریم و احکام آن را جاری می‌کنیم؛ بنابراین، نخست به تعریف و شرایط نکاح موقت می ‌پردازیم و هر چه غیر از این موارد باشد، نکاح دائم محسوب می شود.

تعریف عقد موقت یا نکاح منقطع که به آن متعه و در اصطلاح عوام (صیغه) هم می‌گویند.

ماده ۱۰۷۵ قانون مدنی: نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی واقع شده باشد.

همانطور که از نامگذاری این نکاح مشخص است، بر‌ خلاف ازدواج دائم، نکاح موقت برای مدت مشخصی ایجاد می شود و با پایان یافتن مدت زمانی که دو طرف مشخص کرده‌ اند خود به خود رابطه زوجیت بین زن و مرد تمام می ‌شود.

ماده ۱۰۷۶ قانون مدنی: مدت نکاح منقطع باید کاملا معین شود.

مدت عقد نکاح باید در زمان عقد مشخص شود و این که صرفا قابلیت تعیین داشته باشد کفایت نمی‌ کند؛ برای مثال، باید تعیین کنند که برای مدت دو سال از تاریخ عقد.

موضوع تعیین مدت در عقد موقت بسیار اهمیت دارد.

در قانون صراحتی مبنی بر اینکه عدم ذکر مدت در ازدواج موقت باعث باطل شدن عقد است، وجود ندارد و عقیده غالب بر این است که عدم ذکر مدت در ازدواج باعث باطل شدن عقد نیست و عقد ازدواج دائم محسوب می‌شود.

بنابراین اولین تفاوت عقد موقت با دائم همین موضوع مدت و اهمیت آن است که در عقد دائم چنین موضوعی اصلا موضوعیت ندارد و عقد به نیت مادام‌العمر بودن و تمام نشدن ایجاد می ‌شود.

ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی: در نکاح منقطع عدم مهر موجب بطلان است.

مواردی که در عقد موقت و دائم از نظر وکیل پایه یک یکسان هستند

شاید برای شما عزیران این سوال بارها مطرح شده باشد که در عقد دائم و عقد موقت چه مواردی یکسان است.

در اینجا می خواهیم تشابه این دو نوع ازدواج را برای شما شرح دهیم.

مواردی که در عقد موقت و دائم از نظر وکیل پایه یک دادگستری یکسان هستند

عبارتند از:

مورد اول:

در هر دو ازدواج یعنی هم ازدواج موقت و هم ازدواج دائم رضایت زوجین برای تحقق و صحت عقد نیاز است.

همچنین در عقد دائم و عقد موقت برای زن و شوهر خطبه عقد جاری می شود.

در هر دو نوع ازدواج لازم است تا صیغه عقد جاری شود، اما مطلب قابل توجه این است به صورت حتم نیاز نیست تا صیغه به صورت عربی خوانده شود.

در واقع کافی است تا از کلماتی در خواندن صیغه استفاده شود که صحت قصد طرفین را درباره ازدواج نشان دهد.

مورد دوم:

به گفته وکیل پایه یک دادگستری برای اینکه دو نفر بتوانند با یکدیگر ازدواج کنند، چه ازدواج موقت و چه ازدواج دائم لازم است تا زن در نکاح شخص دیگری نباشد.

همچنین نبایستی دختر از محارمی باشد که طبق قانون شرع، ازدواج با آن ها امکانپذیر نیست.

مورد سوم:

طبق نظر وکیل پایه یک برای ازدواج دائم و یا ازدواج موقت دختر باکره نیاز است تا پدر دختر رضایت داشته باشد.

مورد چهارم:

اگر دو شخص به صورت موقت با یکدیگر ازدواج کنند و صاحب فرزند شوند، آن فرزند حلال زاده می باشد.

همچنین فرزند متولد شده از یک ازدواج موقت از پدر و مادر خود ارث می برد.

به گفته وکیل پایه یک دادگستری نفقه فرزند بر عهده پدر است و در صورت نبود پدر بر عهده مادر می باشد.

مواردی که در عقد موقت و دائم از نظر وکیل پایه یک یکسان نیستند

مورد اول:

باتوجه به گفته های وکیل پایه یک بر طبق نظر قانون، ذکر نشدن مهریه در عقد موقت سبب باطل شدن عقد خواهد شد، اما در ازدواج دائم نیاز نیست تا به طور حتم میزان و عنوان مهریه مطرح شود، و در صورت مطرح نشدن مهر در ازدواج دائم عقد را باطل نمی کند.

مورد دوم:

طبع قانون و به گفته وکیل پایه یک در ازدواج دائم زن و شوهر از یکدیگر ارث می برند. اما در عقد موقت هیچ یک از دو شخص از یکدیگر ارث نمی برند.

مورد سوم:

در ازدواج موقت طبق نظر وکیل پایه یک دادگستری این امکان برای زوجین وجود دارد تا شرط کنند که با یکدیگر نزدیکی نخواهند کرد، اما در ازدواج دائم جایز نیست که زن و شوهر با یکدیگر شرط بر نزدیکی کنند.

مورد چهارم:

طبق قانون در ازدواج دائم برای زن نیاز است تا در صورت بیرون رفتن از منزل از شوهر خود اجازه بگیرد، اما در ازدواج موقت نیاز نیست تا همسر برای خروج از منزل از شوهر خود طلبه رضایت کند.

اما نکته ای بر طبق نظر وکیل پایه یک دادگستری در رابطه با اذن خروج از منزل توسط شوهر برای همسر وجود دارد و آن این است که، شوهر در صورتی خروج همسر از منزل را تضییع حق خود ببینید، میتواند به همسر خویش اجازه خروج از منزل را ندهد.

مورد پنجم:

در ازدواج موقت لازم است تا مدت زمان عقد مطرح شود اما در ازدواج دائم نیازی به ذکر زمان نیست و عقد را باطل نمی کند.

مورد ششم:

طبق نظر وکیل پایه یک در ازدواج دائم لازم است تا زن و مرد هر دو مسلمان باشند تا بتوانند با یکدیگر ازدواج کنند ولی در ازدواج موقت نیاز نیست تا هر دو مسلمان باشند و صرف اینکه یکی از کتاب های آسمانی را قبول داشته باشند، کفایت می کند.

مورد هفتم:

در ازدواج دائم اگر زوجین سه بار از یکدیگر جدا شوند یا طلاق بگیرند دیگر امکان ازدواج میان آن دو وجود ندارد، اما در ازدواج موقت این امکان وجود دارد که هر دو شخص به دفعات با یکدیگر عقد موقت کنند و از یکدیگر جدا شوند.

مورد هشتم:

طبق قانون در ازدواج دائم نیاز است تا برای طلاق صیغه طلاق میان زوجین جاری شود و هر دو شخص رضایت خود را درباره آن اعلام کنند.

اما در ازدواج موقت به محض خاتمه زمان تعیین شده که در موقع خواندن صیغه بر روی آن زوجین تفاهم کرده اند، طلاق اتفاق می افتد و هر دو شخص بر یکدیگر حرام می شوند.

نکاح دائم و موقت و وجه تمایز این دو

نفقه:

در عقد دائم نفقه بر عهده شوهر است ولی در عقد موقت زن حق نفقه ندارد، مگر اینه شرط شده باشد یا آنکه عقد مبنی بر آن جاری شده باشد

ارث:

در عقد دائم زن از همسرش ارث می برد ولی در عقد موقت زن مطلقا از همسرش ارث نخواهد برد.

مهریه:

اگر در نکاح دائم مهر ذکر نشده باشد یا عدم مهر شرط شده باشد نکاح صحیح است و طرفین می توانند بعد از عقد مهر را به تراضی تعیین کنند و اگر قبل از تراضی بر مهر معین بین آنها نزدیکی واقع شود زوجه مستحق مهرالمثل خواهد بود ولی در نکاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است (بنابراین در عقد موقت باید از همان ابتدا مهریه تعیین شود).

موجبات انحلال:

طلاق مختص عقد دائم است و در نکاح موقت راه ندارد بلکه طریق اصلی و عمده انحلال نکاح موقت، بذل مدت است (ضمن اینکه فسخ نکاح در هم در نکاح دائم وجود دارد و هم در نکاح موقت).

عده:

عده طلاق و فسخ نکاح سه طهر است مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در اینصورت عده او سه ماه است ولی عده فسخ نکاح و بذل مدت و انقضاء آن در مورد نکاح منقطع در غیر حامل دو طهر است، مگر اینکه زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در اینصورت ۴۵ روز است.

ثبت:

عدم ثبت ازداج دائم جرم است ولی عدم ثبت ازدواج موقت جرم نیست، مگر در سه مورد که ثبت ازدواج موقت الزامی است و دارای ضمانت اجرای کیفری مشابه است: باردار شدن زوجه، توافق طرفین و شرط ضمن عقد

تعیین زمان:

در عقد دائم لازم نیست برای محرمیت مدتی تعیین شود ولی در عقد موقت باید طرفین بر یک زمان مشخص توافق نمایند.

می توان گفت که اصل بر اشتراک قواعد «ازدواج دایم» با «ازدواج موقت» است و تفاوت اساسی آنها همانگونه که فوقا مسطور گردید؛ این است که به موجب ماده ۱۰۷۶ قانون مدنی  در نکاح موقت مهر و مدت آن باید کاملا معین شود.

در صورت عدم تعیین مهر و مدت، برخلاف ازدواج دایم که خللی به صحت عقد وارد نمی کند، در این نوع ازدواج موجب ابطال عقد خواهد بود.

و تفاوت دیگر در خصوص نفقه بود که اصولا در ازدواج موقت نفقه راه ندارد، مگر این که طرفین عقد در این خصوص باهم توافقی کرده باشند، اما ارث مطلقا راه ندارند؛ یعنی حتی طرفین عقد در ازدواج موقت نمی توانند باهم توافق نمایند که در صورت فوت یکی از آنها دیگری از او ارث ببرد. 

مقررات طلاق در نکاح موقت راه نداشته و برخلاف نکاح دایم  عدم ثبت ازدواج موقت جرم نیست، مگر اینکه زوجه باردار شده باشد یا با شوهر در این خصوص به صورت جداگانه یا شرایط ضمن عقد توافق کرده باشد که در این صورت به موجب ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱ ثبت نکاح موقت الزامی خواهد بود.

نکته قابل توجهی که بایستی گفته شود این است که، مسائل و ضوابط موجود در رابطه با ازدواج موقت و صیغه ۹۹ ساله یا کمتر از آن طبق نظر وکیل خانواده اصولا با یکدیگر تفاوتی ندارند.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا