با سلام و احترام.
بله، راهکار مشاور شما کاملا صحیح است و طرح دعوای «ابطال اجراییه» (همراه با درخواست توقف عملیات اجرایی) بهترین و قانونی‌ترین مسیر برای شماست. با توجه به اینکه چک‌های شما در سامانه صیاد با عنوان «سرمایه‌گذاری» یا «بورس» ثبت شده‌اند، شما مدرک بسیار قدرتمندی دارید که ثابت می‌کند رابطه شما «قرض» نبوده، بلکه «مشارکت مدنی» یا «مضاربه» بوده است.
در ادامه، مسیر قانونی برای اینکه مسئولیت خود را به «اصل سرمایه» (و حتی کسر سودهای پرداخت شده از آن) محدود کنید، توضیح داده شده است:
۱. استدلال حقوقی: تبدیل «بدهی قطعی» به «قرارداد مشارکت»
چک در حالت عادی سند بدهی قطعی است، اما وقتی در سامانه صیاد علت صدور آن «سرمایه‌گذاری» ثبت شده، ماهیت آن تغییر می‌کند.
قاعده حقوقی: در عقود مشارکتی (مانند مضاربه)، اگر ضرری حاصل شود، این ضرر متوجه سرمایه‌گذار (صاحب پول) است، نه عامل (شما)، مگر اینکه ثابت شود شما تعدی یا تفریط (کوتاهی) کرده‌اید.
نتیجه: شما میتوانید در دادگاه استدلال کنید که این مبالغ برای کار در بازار مالی بوده و ضرر ناشی از شرایط بازار (جنگ و دلار) بوده است، نه خیانت شما. بنابراین، اصل بر عدم مسئولیت شما نسبت به جبران ضرر است، مگر اینکه توافق «تضمین اصل سرمایه» کرده باشید.
۲. دفاع در برابر سودهای نامتعارف (ربا)
اینکه شما ماهانه مبلغی ثابت (مثلا ۸۰ میلیون تومان) به عنوان سود می‌دادید، در حالی که هنوز سود واقعی حاصل نشده بود، می‌تواند مصداق «ربا» تلقی شود.
ابطال سود: طبق قانون، توافق بر سر سود ثابت و تضمین‌شده در مضاربه باطل است (مگر با شروط خاص ضمن عقد). شما میتوانید با ارائه پرینت حساب‌های بانکی که واریزهای ۸۰ میلیونی را نشان می‌دهد، ثابت کنید که رابطه شما ربوی بوده است. در این صورت، دادگاه حکم می‌دهد که مبالغ اضافی باطل است و شما فقط ضامن «اصل پول» هستید.
تهاتر: میتوانید درخواست کنید مبالغی که تاکنون به عنوان «سود» داده‌اید، از «اصل بدهی» کسر شود. مثلا اگر ۱.۵ میلیارد گرفته‌اید و ۵۰۰ میلیون سود داده‌اید، بدهی شما باید به ۱ میلیارد تقلیل یابد.
۳. مراحل عملی که باید فورا انجام دهید
برای جلوگیری از توقیف اموال و جلب، باید گام‌های زیر را طی کنید:
دادخواست توقف عملیات اجرایی: همزمان با دادخواست ابطال، از دادگاه بخواهید فورا جلوی اجرای حکم (جلب یا مزایده اموال) را بگیرد. به دلیل اینکه چک صیادی است و موضوع تجاری است، معمولا دادگاه با دریافت خسارت احتمالی (یا گاهی بدون آن به دلیل قوت دلایل) دستور توقف می‌دهد.
دادخواست ابطال اجراییه: با استناد به ماده ۲۳ قانون صدور چک و ماده ۱۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی، دادخواستی با خواسته «ابطال اجراییه به دلیل مشروط بودن چک و عدم تحقق شرط (سوددهی) و ربوی بودن مبالغ مازاد» ثبت کنید.
استناد به «فورس ماژور»: اگر واقعا شرایط جنگی یا نوسانات غیرعادی باعث ضرر شده، این را به عنوان «فورس ماژور» (عامل قهری) مطرح کنید تا ثابت شود شما مقصر ضرر نبوده‌اید.
وضعیت فعالیت فارکس
یک نکته مهم و البته کمی ریسکی وجود دارد: فعالیت در فارکس برای اشخاص حقیقی در ایران غیرقانونی است.
خطر: ممکن است دادگاه قرارداد شما را از اساس «باطل» بداند.
فرصت: اگر قرارداد باطل باشد، باز هم به نفع شماست؛ زیرا در قرارداد باطل، تعهدات سود و زیان از بین می‌رود و شما صرفا باید «اصل پول» را برگردانید (قاعده استیفای ناروا). یعنی تمام سودهایی که وعده داده بودید، از گردن شما ساقط می‌شود.
پیشنهاد نهایی
بهترین دفاع شما ترکیبی از این موارد است: «این چک بابت تضمین سرمایه‌گذاری (مضاربه) بوده، نه دین. مبالغی که تاکنون داده‌ام باید از اصل سرمایه کسر شود و مازاد بر آن به دلیل ربوی بودن و عدم تحقق سود واقعی، باطل است.»
