سلام
برای دریافت اصل وصیتنامه مادرتان با توجه به شرایطی که توضیح دادید، بهترین راه حل اقدام از طریق مراجع قانونی است. در ادامه به تشریح مراحل و نکات کلیدی پرداخته می‌شود:
اعتبار کپی برابر اصل و لزوم ارائه اصل وصیتنامه
به طور کلی، کپی برابر اصل اسناد در حکم اصل سند است و معمولا نیازی به ارائه اصل سند نیست. اما استثنائاتی وجود دارد. مهم‌ترین استثناء در مورد شما، زمانی است که نسبت به صحت و اصالت سند (وصیتنامه) تردید وجود داشته باشد و ادعای جعل مطرح شود. در چنین شرایطی، برای بررسی کارشناسی خط و امضا، ارائه اصل سند به دادگاه ضروری است و کپی برابر اصل کفایت نمی‌کند. با توجه به اینکه شما در مورد تاریخ‌های متفاوت وصیتنامه تردید دارید و نیاز به خط‌نگاری توسط کارشناس وجود دارد، درخواست شما برای دریافت اصل وصیتنامه کاملا قانونی و به‌جاست.
اقدامات قانونی برای دریافت اصل وصیتنامه
با توجه به اینکه شخص دارنده وصیتنامه از تحویل اصل آن خودداری می‌کند، شما میتوانید از طریق یکی از روش‌های قانونی زیر اقدام کنید:
۱. طرح دعوای تنفیذ وصیتنامه:
شما میتوانید با در دست داشتن کپی برابر اصل وصیتنامه، دادخواست تنفیذ وصیتنامه را به دادگاه ارائه دهید. در جریان رسیدگی به این دعوا، موارد زیر قابل طرح است:
درخواست ارائه اصل سند: در جلسه اول دادرسی یا در هر مرحله که دادگاه لازم بداند، میتوانید از دادگاه بخواهید که شخص دارنده وصیتنامه را ملزم به ارائه اصل آن جهت بررسی اصالت نماید.
طرح ادعای جعل: با توجه به تردیدی که در مورد وصیتنامه دارید (به دلیل وجود دو تاریخ متفاوت)، میتوانید ادعای جعل یا عدم اصالت وصیتنامه را مطرح کنید. در این صورت، دادگاه برای بررسی صحت و سقم ادعا، دستور به ارائه اصل وصیتنامه و ارجاع آن به کارشناس رسمی دادگستری (برای خط‌نگاری) خواهد داد.
۲. اقدام از طریق شورای حل اختلاف یا دادگاه در فرآیند انحصار وراثت:
از آنجایی که شما وکالت حقوقی برای انحصار وراثت از طرف همه ورثه را دارید، میتوانید مراحل انحصار وراثت را پیگیری کنید.
الزام به ارائه وصیتنامه: یکی از مدارک لازم برای ارائه به شورای حل اختلاف یا دادگاه جهت صدور گواهی انحصار وراثت، وصیتنامه متوفی (در صورت وجود) است. شما میتوانید به مرجع رسیدگی‌کننده (شورا یا دادگاه) اعلام کنید که اصل وصیتنامه نزد شخص دیگری است و از آن مرجع بخواهید که وی را ملزم به تحویل اصل وصیتنامه نماید.
عدم نیاز به حضور همه وراث برای مطالبه قانونی: ادعای شخص مبنی بر اینکه "باید همه ورثه باشند تا من به شما بدهم" در مقابل درخواست قانونی و به ویژه دستور قضایی، اعتبار چندانی ندارد، خصوصا که شما وکالت انحصار وراثت از تمام ورثه را دارید. هر یک از ورثه به تنهایی یا وکیل آنها می‌تواند برای امور مربوط به ترکه اقدام کند.
نکات مهم
وکالت انحصار وراثت: داشتن وکالت از همه ورثه برای انحصار وراثت، موقعیت شما را در پیگیری‌های قانونی تقویت می‌کند، زیرا نشان می‌دهد شما نماینده قانونی تمام وراث در این خصوص هستید.
مشاوره با وکیل: توصیه می‌شود برای پیگیری دقیق و صحیح مراحل قانونی، حتما با یک وکیل متخصص در امور ارث و وصیت مشورت نمایید. وکیل می‌تواند شما را در تنظیم دادخواست، ارائه مدارک و پیگیری پرونده راهنمایی کند.
صلاحیت دادگاه: دعوای تنفیذ وصیتنامه و رسیدگی به اصالت آن در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است. درخواست گواهی انحصار وراثت معمولا از طریق شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی انجام می‌شود، مگر اینکه اختلافاتی وجود داشته باشد که نیاز به رسیدگی قضایی در دادگاه باشد.
وصیت مازاد بر ثلث: به خاطر داشته باشید که وصیت متوفی اصولا تا یک سوم کل ماترک نافذ است و مازاد بر آن نیاز به تنفیذ وراث دارد. دادگاه در دعوای تنفیذ وصیتنامه، به این موضوع نیز رسیدگی می‌کند.
با طی کردن مراحل قانونی و با استناد به لزوم بررسی اصالت وصیتنامه به دلیل تردیدهای موجود، دادگاه می‌تواند شخص دارنده را ملزم به ارائه اصل وصیتنامه نماید.
