چگونه می‌توانم وقفیت زمین را اثبات کنم؟

پرسیده شده ۱۰ ماه پیش۲۵ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

با سلام و احترام

پدربزرگ پدرم حدود ۷۵۰۰ متر زمین کشاورزی در روستا را در سال ۱۳۵۰ وقف روستا نمود و به فردی داد تا محصول کشاورزی آن صرف مساجد روستا شود. آن فرد حدود ۴۰ سال این کار را انجام می‌داد و به هیئت امنای روستا نصف محصول را صرف امور مساجد می‌داد. اما حدود ده سال است که با ادعای اینکه مالک است، از این امور امتناع می‌کند و با واسطه‌گری در چند سال حل نشد. سال ۹۶ هیئت امنا شکایت کرد و رای مالکیت اوقافی دادگاه بدوی را گرفت، اما تجدیدنظر ایراد شکلی گرفت و گفت باید ورثه شکایت کنند.

سال ۱۴۰۲ اداره اوقاف شکایت کرد به عنوان خواهان و ورثه و فردی که زمین را غصب کرده بود را خوانده ذکر کرد. دادگاه بدوی و تجدیدنظر ایراد شکلی گرفتند و گفتند موقوفه دارای شخصیت حقوقی است و می‌بایست شخصیت حقوقی موقوفه به عنوان خواهان و اعضای هیئت امنای روستا در قسمت خواهان ذکر گردد. قرار عدم استماع صادر کردند.

ما ۳۱ نفر به عنوان ورثه متوفی فعلا هستیم.

۱) آیا هرکدام از ورثه مجزا می‌توانند طرح دعوا کنند و خواهان باشند و متصرف به عنوان خوانده؟
۲) آیا اداره اوقاف و هیئت امنا خواهان و متصرف خوانده کدام صحیح است؟

سپاس

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

دربارهٔ نحوهٔ طرح دعوا میان وکلا اختلاف‌نظر وجود دارد؛ گروهی معتقدند ورثه به تنهایی یا همراه با موقوفه و اوقاف می‌توانند خواهان باشند، اما اکثریت تأکید دارند مال موقوفه شخصیت حقوقی مستقل دارد و خواهان باید شخصیت حقوقی موقوفه به نمایندگی اوقاف یا متولی، علیه متصرف باشد.

این تفاوت در دیدگاه‌ها به نحوهٔ تعیین متولی، عام بودن موقوفه و ایرادات دقیق شکلی در دادنامه‌های قبلی پروندهٔ شما برمی‌گردد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

تعیین خواهان صحیح در دعوای اثبات وقفیت و خلع ید

علت رد دعواهای قبلی شما ایراد در سمت خواهان بوده است، زیرا موقوفه دارای شخصیت حقوقی مستقل است. اگر متولی خاصی تعیین نشده باشد، در وقف عام خواهانِ دعوا شخصیت حقوقی موقوفه با نمایندگی اداره اوقاف یا هیئت امنا است و خوانده باید شخص متصرف باشد. با این حال برخی وکلا معتقدند تا پیش از اثبات رسمی وقفیت، هر یک از ورثه نیز می‌توانند به عنوان قائم‌مقام واقف دعوای اثبات وقفیت و خلع ید مطرح کنند مشروط بر اینکه بقیه ورثه یا اداره اوقاف نیز در دادرسی طرف دعوا قرار گیرند.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۵ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
محمدمهدی کفشوندی

محمدمهدی کفشوندی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

موضوع و دادنامه ها می بایستی بررسی شود.
وقف عام (مثل وقف برای مسجد یا امور عمومی روستا) اگر متولی ندارد یا متولی تعیین نشده باشد ، اداره اوقاف نظارت و اداره را برعهده دارد.
از طرفی مالی که وقف روستا و مسجد شده، دیگر ملک ورثه نیست، صاحب این مال «موقوفه» است و اداره آن طبق قانون با سازمان اوقاف است. ورثه هیچ مالکیتی بر زمین ندارند.
موقوفه، یک شخصیت حقوقی مستقل است. دعوای مربوط به موقوفه باید با «عنوان شخصیت حقوقی موقوفه» طرح شود.
در وقف عام:
خواهان صحیح: شخصیت حقوقی موقوفه با نمایندگی اداره اوقاف
خوانده صحیح: متصرف غاصب
هیئت امنا می‌توانند به عنوان نماینده محلی یا قائم‌مقام اداره اوقاف وارد شوند، اما اصحاب دعوا نیستند.

سعید روستایی

سعید روستایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۲ نظر)

سلام هر یک از ورثه می توانند اقدام کنند ولی باید مابقی ورثه ،اوقاف طرف مقابل رو خوانده دعوی قرار بدهند

مجتبی فرزانه

مجتبی فرزانه

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۴ نظر)

با سلام.
آرای صادره شکل ارائه دادخواست را به شما متذکر شده است. تمامی وراث به انضمام اداره اوقاف و خود موقوفه به عنوان شخص مستقل به عنوان خواهان باشید.

امین مقدم

امین مقدم

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۵ نظر)

با سلام
ورثه نمی‌توانند مستقلا طرح دعوا کنند؛ مالکیت پس از وقف متعلق به موقوفه است.

خواهان درست: شخصیت حقوقی موقوفه به نمایندگی اوقاف + هیئت امنا.
خوانده: متصرف فعلی زمین.

نمایش ۲۱ پاسخ دیگر وکلا
نرگس محمودی

نرگس محمودی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

تمامی وراث به انضمام اداره اوقاف و خود موقوفه به عنوان شخص مستقل به عنوان خواهان باش

سعید قیطانی

سعید قیطانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۴۱ نظر)

سلام
خواهان همان شخصیت حقوقی موقوفه است

حسین مظاهری تهرانی

حسین مظاهری تهرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۴۸۳ نظر)

با سلام
مجموع آرای صادره بایستی بررسی شود.

مرتضی حاتمی فر

مرتضی حاتمی فر

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۶۰ نظر)

درود خواهان همان شخصیت حقوقی موقوفه می باشد

محمدرضا توکلی

محمدرضا توکلی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۷۵ نظر)

با سلام برای اثبات وقف خواهان می‌بایست موقوفه باشد برای پاسخ دقیق‌تر مستندات باید بررسی شود

بهنام رفیعی ساران

بهنام رفیعی سارانهویت این وکیل به‌صورت دستی توسط کارشناسان بنیاد وکلا احراز شده است.

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۴۸۰ نظر)

سلام

اظهارنظر منوط به بررسی مدارک شما است

ویدا سماوات

ویدا سماوات

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۷۵ نظر)

با توجه به اینکه زمین مورد نظر وقف شده است، در واقعیت شما به عنوان ورثه نمی‌توانید به تنهایی به عنوان خواهان دعوا کنید، زیرا زمین وقف شده دارای شخصیت حقوقی مستقل از ورثه است و باید موقوفه به عنوان خواهان دعوا مطرح شود.

محمدمهدی قنبری

محمدمهدی قنبری

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۳۲ نظر)

با سلام و احترام

بر اساس قوانین مدنی و آیین دادرسی ایران و رویه‌ی قضایی دیوان عالی کشور در خصوص املاک وقفی، پاسخ سوالات شما به شرح زیر است. مشکل اصلی پرونده‌های شما «ایراد شکلی در سمت خواهان» است که با اصلاح عنوان خواهان قابل حل می‌باشد.

پاسخ سوال اول: آیا هرکدام از ورثه می‌توانند مجزا طرح دعوا کنند؟
بله، اما با شرایط خاص.
هر یک از ورثه به عنوان «ذی‌نفع» می‌توانند طرح دعوا کنند. از آنجا که تا قبل از اثبات رسمی وقفیت، ملک قانونا و اسما متعلق به ورثه محسوب می‌شود، شما به عنوان «قائم‌مقام قانونی متوفی» (واقف) حق دارید برای اجرای نیت متوفی و پس گرفتن ملک از غاصب اقدام کنید.

نوع خواسته: عنوان خواسته شما باید «اثبات وقفیت» و «خلع ید» باشد.

تعداد خواهان: نیازی نیست حتما هر ۳۱ نفر شکایت کنند. حتی یکی از ورثه نیز می‌تواند به تنهایی علیه متصرف (غاصب) طرح دعوا کند. طبق قانون، هر شریک (وارث) حق دارد برای محافظت از کل ملک مشاع و خلع ید غاصب اقدام نماید.​

نکته مهم: اگر ورثه شکایت کنند، دادگاه دیگر نمی‌تواند بگوید «شما کاره‌ای نیستید»، زیرا شما جانشینان قانونی صاحب اصلی زمین هستید.

پاسخ سوال دوم: نحوه صحیح نگارش خواهان و خوانده (علت رد شدن شکایت اداره اوقاف)
علت اینکه دادگاه در سال ۱۴۰۲ قرار عدم استماع صادر کرده، اشتباه در نگارش نام خواهان بوده است. طبق ماده ۳ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف، «موقوفه دارای شخصیت حقوقی مستقل است».

اشتباه پرونده قبلی: در پرونده قبلی احتمالا نوشته شده:

خواهان: «اداره اوقاف» یا «هیئت امنا»

این اشتباه است؛ زیرا خود اداره اوقاف مالک نیست، بلکه نماینده است.

توضیح: در واقع «شخصیت حقوقی موقوفه» خواهان اصلی است و اداره اوقاف یا متولی، صرفا نماینده آن هستند. اگر نام موقوفه در ابتدا نیاید، دادگاه سمت اداره اوقاف را به رسمیت نمی‌شناسد و دعوا رد می‌شود.

راهکار پیشنهادی و نهایی
برای حل مشکل و جلوگیری از دور باطل بین دادگاه‌ها، بهترین مسیر حقوقی ترکیب دو حالت است:

۱. طرح دعوا توسط اداره اوقاف با اصلاح نام خواهان: از اداره اوقاف بخواهید دادخواست جدیدی بدهد اما این بار در ستون خواهان بنویسد: «موقوفه [نام] با نمایندگی اداره اوقاف». این دقیق‌ترین راه است.

۲. ورود ورثه به عنوان «وارد ثالث» یا خواهان مستقل: اگر اداره اوقاف همکاری نمی‌کند یا پروسه کند است، شما (تعدادی از ورثه) می‌توانید مستقلا دادخواست «اثبات وقفیت» بدهید و متصرف را خوانده قرار دهید. در این دعوا چون شما ذی‌نفع هستید (چون اگر وقف نباشد ملک به شما می‌رسد، پس حق دارید وضعیت آن را روشن کنید) دادگاه باید رسیدگی کند.​

نتیجه‌گیری:
رای سال ۹۶ (که گفت ورثه شکایت کنند) صحیح بوده چون هنوز وقفیتی اثبات نشده بود و ملک در حکم میراث بود. رای ۱۴۰۲ (که ایراد شخصیت حقوقی گرفت) نیز طبق قانون اوقاف صحیح بوده است.
اکنون ساده‌ترین راه این است که اداره اوقاف دادخواست جدید بدهد و نام خواهان را اصلاح کند (موقوفه ... با نمایندگی ...). اگر آنها این کار را نکردند، یکی یا چند نفر از ورثه دادخواست «اثبات وقفیت و خلع ید» بدهند.

سجاد رضائی

سجاد رضائی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۵(۶ نظر)

درود بر شما
بهترین راه طرح دعوی از جانب اداره اوقاف می باشد و صرف نظر از ایرادات شکلی که باز ممکن است پیش آید اثبات این موضوع و حصول نتیجه بر اساس قراین و شواهد امکان‌ پذیر است

اعلا قدیمی

اعلا قدیمی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳۵ نظر)

سلام
توضیحات مفصل دارد
با یکی از وکلای با مهارت و آشنای با امور وقف مشاور کنید ( تلفنی یا حضوری )

حسن آرین پور

حسن آرین پور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۳۹ نظر)

با سلام و عرض ادب ،با توجه به اینکه زمین مورد نظر وقف شده است، در واقعیت شما به عنوان ورثه نمی‌توانید به تنهایی به عنوان خواهان دعوا کنید، زیرا زمین وقف شده دارای شخصیت حقوقی مستقل از ورثه است و باید موقوفه به عنوان خواهان دعوا مطرح شود.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۳۹ نظر)

باسلام
بهتراست یکی از ورثه دادخواست اثبات وقفیت و خلع ید بر علیه متصرف بدهد
یا خواهان موقوفه به نمایندگی اداره اوقاف باشد.

مهدی حمیدی

مهدی حمیدی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۷ نظر)

۱) خیر؛ دعوای اثبات وقفیت باید توسط شخصیت حقوقی موقوفه با نمایندگی هیئت امنا مطرح شود و طرح دعوای جداگانه هر وارث پذیرفته نمی‌شود.
۲) صحیح این است که «موقوفه (با نمایندگی هیئت امنا)» خواهان و متصرف خوانده باشد؛ اداره اوقاف فقط ناظر است نه خواهان اصلی.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی بهتراست یکی از ورثه دادخواست اثبات وقفیت و خلع ید بر علیه متصرف بدهد یا خواهان موقوفه به نمایندگی اداره اوقاف باشد.

سارا علیپور

سارا علیپور

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۷(۱۴۷ نظر)

سلام وقت بخیر
شخصیت حقوقی موقوفه ملاک میباشد

مجتبی نصیری نیا

مجتبی نصیری نیا

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۷ نظر)

ابتدا وقفیت را اثبات نموده سپس دعوای خلع ید مطرح کنید. ضمنا بنظر همان فرد بعنوان تولیت توسط واقف انتخاب شده بنابراین اداره اوقاف نمی‌تواند نماینده موقوفه باشد. میتوانید تقاضای ضم امین یا عزل متولی را بخواهید.

امید یوسفی

امید یوسفی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۷ نظر)

سلام
خیر طبق راهنمایی که در رای قید شده است خود موقوفه و هیات امنا و بهتر است اداره اوقاف خواهان باشند متصرف خوانده باشد

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۰ نظر)

سلام و احترام
پیشنهاد میکنم به دلیل تخصصی بودن موضوع از مشاوره تخصصی بهره بگیرید.

محمدباقر سلیمانگلی

محمدباقر سلیمانگلی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۴۹ نظر)

با سلام بهتر است کلیه وراث طرف دعوا قرار بگیرند همچنین شخصیت حقوقی موقوفه مثلا فلانی نوشته شود و کلیه افرادی که متصرف هستد و مدعی طرف دعواقرار بگیرند.

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
متولی موقوفه هرکی است اون باید اقدام به طرح دعوی نماید

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

ورثه سمتی ندارند زیرا ملک وقفی از ارث خارج و دارای شخصیت حقوقی مستقل است خواهان صحیح شخصیت حقوقی موقوفه با نمایندگی اداره اوقاف یا هیئت امنا و خوانده متصرف غاصب است

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید