با سلام و احترام،
تعریف جرم قذف
قذف در اصطلاح حقوقی و فقهی به معنای نسبت دادن زنا (رابطه جنسی نامشروع) یا لواط (همجنس‌گرایی مردانه) به شخص دیگر است. این اتهام باید صریح و روشن باشد و فرد نسبت‌دهنده (قاذف) باید به معنای الفاظی که به کار می‌برد آگاه بوده و قصد این اتهام را داشته باشد. جرم قذف حتی اگر به شخص فوت شده نسبت داده شود نیز محقق می‌شود و در این صورت ورثه او (به جز همسر) حق شکایت خواهند داشت.
چه کسی میتواند بابت قذف شکایت کند؟
فردی میتواند بابت قذف شکایت کند که مستقیما به او اتهام زنا یا لواط وارد شده است. این فرد در اصطلاح «مقذوف» نامیده می‌شود.
مخاطب مستقیم: در حالت معمول، فقط شخصی که به طور مستقیم مورد اتهام قرار گرفته، مقذوف محسوب شده و حق شکایت دارد. قانونگذار فرض را بر این می‌گذارد که قصد قاذف، آسیب رساندن و تحقیر فرد مخاطب است.
فرد سوم: اگر در جریان اتهام قذف به فرد دیگری نیز اشاره شود (مثلا کسی به دیگری بگوید: "ای همسر زن زناکار")، مقذوف اصلی کسی است که نسبت ناروا به او داده شده (در این مثال، همسر فرد مخاطب). فرد سومی که نامش در اتهام برده شده، معمولا مقذوف محسوب نمی‌شود، زیرا تمرکز اصلی قاذف بر روی مخاطب مستقیم بوده است. با این حال، اگر اظهارات قاذف به گونه‌ای باشد که به آبرو و حیثیت فرد سوم نیز لطمه وارد کند، آن فرد میتواند تحت عنوان جرم «توهین» از قاذف شکایت کند.
شرایط مقذوف برای اجرای حد: برای اینکه حد قذف (مجازات شرعی) اجرا شود، مقذوف باید بالغ، عاقل، مسلمان و عفیف باشد.
نحوه شکایت از جرم قذف
برای شکایت از جرم قذف، شاکی (مقذوف) باید مراحل زیر را طی کند:
تنظیم شکواییه: ابتدا باید یک شکواییه تنظیم شود. توصیه می‌شود در این مرحله از مشاوره وکیل کیفری استفاده گردد.
جمع‌آوری ادله: شاکی باید مدارک و شواهد کافی برای اثبات جرم قذف ارائه دهد. جرم قذف با شهادت شهود یا اقرار مرتکب قابل اثبات است.
مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی: شاکی با در دست داشتن شکواییه و مدارک، به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و پس از ثبت‌نام در سامانه ثنا (در صورت عدم ثبت‌نام قبلی)، شکواییه خود را ثبت می‌کند.
ارجاع به دادسرا: پس از ثبت، شکواییه به دادسرا ارجاع داده می‌شود تا تحقیقات مقدماتی صورت گیرد.
رسیدگی در دادسرا و دادگاه:
اگر دادسرا دلایل را کافی تشخیص دهد، قرار مجرمیت یا جلب به دادرسی صادر شده و پرونده برای رسیدگی و صدور رای به دادگاه کیفری ۲ ارسال می‌شود.
اگر دلایل کافی نباشد، دادسرا قرار منع تعقیب صادر می‌کند که شاکی میتواند ظرف ۲۰ روز به این قرار در دادگاه کیفری اعتراض کند.
لازم به ذکر است که جرم قذف از جمله جرایم قابل گذشت است، یعنی با شکایت شاکی آغاز شده و در صورت گذشت شاکی در هر مرحله از رسیدگی، تعقیب و اجرای مجازات متوقف می‌شود. مجازات حدی قذف، هشتاد ضربه شلاق است.
