سلام وقتت بخیر
در پرونده‌ای که خواهان پس از سه سال صلح‌نامه‌ای ارائه کرده که ملکی را مادرش به وی صلح نموده و امضای پدرش به‌عنوان شاهد و اثر انگشت مادرش به‌عنوان مصالح ذیل صلح‌نامه درج شده است، اگر شما ادعای جعل یا تردید نسبت به امضا و اثر انگشت داشته باشید و این ادعا را با نظر کارشناسی خبره خط و اسناد رسمی اثبات کرده باشید که هر دو امضا و اثر انگشت جعلی هستند، اما امضاکنندگان (پدر و مادر) در قید حیات بوده و مدعی شوند امضاها متعلق به خودشان است، وضعیت حقوقی به شرح زیر است:
۱. جایگاه ادعای جعل و تردید در دادگاه حقوقی
طبق ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی، کسی که علیه او سند غیررسمی ابراز شود، می‌تواند خط، مهر، امضا یا اثر انگشت منتسب به خود را انکار یا تردید کند و این انکار یا تردید باید تا اولین جلسه دادرسی اعلام شود؛ در غیر این صورت آثار انکار یا سکوت بر او مترتب خواهد بود.
ادعای جعل هم جنبه حقوقی و هم جنبه کیفری دارد. در دادرسی حقوقی، دادگاه معمولا موضوع جعل را به کارشناس ارجاع می‌دهد تا نظر کارشناسی ارائه شود و در صورت اثبات جعلیت، سند از دلایل دعوا خارج میشود.
۲. نقش اظهارات امضاکنندگان در مقابل نظر کارشناسی
اگر امضاکنندگان که در قید حیات هستند، ادعا کنند امضاها متعلق به خودشان است، این اظهارات در مقام دفاع از خودشان است و قاضی به تنهایی نمی‌تواند صرفا بر اساس این اظهارات، جعلیت سند را رد کند.
در مواردی که دو نظر متعارض وجود دارد (اظهار امضاکنندگان و نظر کارشناسی خبره که جعلیت را اثبات کرده است)، دادگاه معمولا برای تشخیص صحت و اصالت اسناد، نظر کارشناسی را معتبرتر می‌داند و پرونده را به کارشناس ارجاع می‌دهد تا بررسی دقیق‌تری صورت گیرد.
کارشناسان رسمی دادگستری با بررسی دقیق نمونه‌های امضا و اثر انگشت، و مقایسه با نمونه‌های معتبر، می‌توانند نظر قطعی درباره اصالت یا جعل بودن سند ارائه کنند.
۳. نتیجه‌گیری
بنابراین، اگر شما ادعای جعل یا تردید نسبت به صلح‌نامه دارید و این موضوع را با نظر کارشناسی اثبات کرده‌اید، اما امضاکنندگان سند آن را تایید می‌کنند، دادگاه معمولا به جای پذیرش صرف اظهارات امضاکنندگان، موضوع را به کارشناس خبره ارجاع می‌دهد تا بر اساس نظر کارشناسی تصمیم‌گیری شود. نظر کارشناس در این موارد برای قاضی ملاک است و اظهارات امضاکنندگان به تنهایی نمی‌تواند مانع رسیدگی کارشناسی و اثبات جعل شود.
خلاصه: اظهارات امضاکنندگان که امضاها را تایید می‌کنند، در مقابل نظر کارشناسی جعلیت سند، برای قاضی کافی نیست و دادگاه حتما موضوع را به کارشناس ارجاع می‌دهد تا اصالت یا جعل سند به صورت دقیق بررسی شود و بر اساس نظر کارشناسی رای صادر گردد.
