با سلام و احترام؛
با توجه به اینکه حدود ۱۳ سال از فوت متوفی گذشته و وراث همکاری نمیکنند، شما میتوانید به صورت انفرادی و قانونی برای احقاق حق خود اقدام کنید. در ادامه، مراحل گامبهگام و راهکار دریافت گواهی انحصار وراثت ارائه شده است.
نحوه دریافت گواهی انحصار وراثت
با توجه به اینکه گواهی صادر شده اما در اختیار شما نیست، نیازی به ثبت درخواست مجدد و طی کردن مراحل آگهی روزنامه وجود ندارد.
مراجعه به شورای حل اختلاف: شما باید به شورای حل اختلافی که آخرین اقامتگاه متوفی در حوزه آن بوده و گواهی اولیه را صادر کرده است، مراجعه کنید.
درخواست کپی برابر با اصل: هر یک از وراث یا ذینفعان حق دارند با ارائه مدارک هویتی خود و مدارک فوت متوفی، تقاضای "کپی برابر با اصل" یا "المثنی" گواهی انحصار وراثت را داشته باشند.
استعلام از طریق دفاتر خدمات قضایی: در سیستمهای جدیدتر، ممکن است بتوانید با کد ملی متوفی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، شماره دادنامه یا بایگانی پرونده را جهت سهولت در پیدا کردن پرونده در شورای حل اختلاف استخراج کنید.
مراحل قانونی تقسیم اموال (ترکه)
در صورتی که وراث پس از ۱۳ سال حاضر به تقسیم ارث به صورت توافقی نیستند، مراحل زیر را طی کنید:
تحریر ترکه (در صورت نیاز): اگر لیست دقیق اموال و بدهیها مشخص نیست، ابتدا دادخواست "تحریر ترکه" را جهت لیستبرداری رسمی از اموال متوفی به شورای حل اختلاف ارائه دهید.
دادخواست تقسیم ترکه: پس از داشتن گواهی انحصار وراثت، باید دادخواست "تقسیم ترکه" را علیه تمامی وراث دیگر در دادگاه خانواده یا حقوقی (بسته به ارزش و نوع مال) مطرح کنید.
فروش مال مشاع: اگر اموال (مانند خانه یا زمین) قابل تقسیم نباشند، دادگاه حکم به "دستور فروش" ملک مشاع صادر میکند. در این صورت ملک از طریق مزایده فروخته شده و سهم هر وارث به حساب دادگستری واریز میگردد تا به آنها پرداخت شود.
راهکار قانونی برای تصرف عدوانی یا اجرتالمثل
اگر در این ۱۳ سال، برخی از وراث در اموال متوفی ساکن بودهاند یا از آنها استفاده کردهاند، شما میتوانید اقدامات زیر را انجام دهید:
مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف: شما میتوانید بابت سالهایی که دیگران بدون اذن شما از مال مشاع استفاده کردهاند، "اجرتالمثل" یا همان کرایه سهم خود را از آنها مطالبه کنید.
دادخواست خلع ید: اگر یکی از وراث مانع ورود شما به ملک موروثی میشود، میتوانید دادخواست خلع ید مشاعی بدهید که در نهایت منجر به تخلیه ملک تا زمان تعیین تکلیف نهایی میشود.
توصیه میشود قبل از هر اقدام قضایی، یک اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات قضایی برای سایر وراث ارسال کنید و در آن مهلتی برای تقسیم توافقی تعیین نمایید؛ این کار میتواند در دادگاه به عنوان دلیلی بر عدم همکاری آنها استفاده شود.