چگونه می‌توان به شهادت شاهدی با هویت پنهان در پرونده کیفری اعتراض کرد؟

پرسیده شده ۲۵ روز پیش۲۲ پاسخ ثبت شده
ادامهٔ متن پرسش

با سلام و پیشاپیش سپاسگزارم از راهنمایی شما.

در پرونده کیفری اینجانب، طرف مقابل یکی از شهود خود را با موافقت قاضی به‌صورت شاهد با هویت نامشخص معرفی کرده و اظهارات وی در پرونده ثبت شده است.

نخست اینکه با توجه به اخذ شهادت این شخص بدون افشای هویت، چه ایرادات و اعتراضات قانونی نسبت به اصل پذیرش این شهادت، نحوه اخذ آن و قابلیت استناد به اظهارات شاهد وجود دارد؟

دوم اینکه آیا در چنین شرایطی، به‌عنوان طرف پرونده، می‌توان درخواست اعتراض یا رد این شهادت را مطرح کرد و مبنای قانونی آن چیست؟

خوشحال می‌شوم مستندات قانونی مربوط به هر مورد نیز بیان شود.

جمع‌بندی پاسخ وکلا

هوش مصنوعی

پنهان ماندن هویت شاهد تنها در چارچوب تدابیر حمایتی و در صورت وجود بیم خطر جانی ممکن است، اما نباید به تضییع حق دفاع شما یا سلب امکان جرح شاهد منجر شود.

امکان ابطال یا بی‌اثر کردن این شهادت، به دلیل قانونیِ قاضی برای مخفی نگه‌داشتن هویت بستگی دارد.

پاسخ هوشمند بنیاد وکلا

هوش مصنوعی

نحوه اعتراض به شهادت با هویت پنهان

پنهان نگه‌داشتن هویت شاهد تنها در صورت وجود بیم خطر واقعی و تحت شرایط قانونی حمایت از شهود مجاز است و قاضی باید علت این تصمیم را در پرونده درج کند. شما حق دارید به عدم احراز هویت شاهد و سلب امکان جرح او اعتراض کنید، زیرا این موضوع حق دفاع شما را مخدوش می‌کند. چنانچه شرایط قانونی شهادت شرعی رعایت نشده باشد، این اظهارات ارزش اثباتی کامل ندارد و حداکثر می‌تواند به عنوان اماره قضایی ارزیابی شود.

این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.

۲۲ پاسخ از وکلا و کارشناسان حقوقی

پاسخ برتر
فاطمه شکیبایی

فاطمه شکیبایی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲ نظر)

شهادت با هویت غیرقابل افشا در حقوق ایران مطلقا ممنوع نیست.
اما صرف رضایت یا اجازه قاضی کافی نیست؛ باید بیم خطر مشخص وجود داشته و علت اتخاذ تدبیر حمایتی در پرونده ذکر شود.
عدم افشای هویت نباید موجب سلب حقوق دفاعی متهم شود؛ این امر صریحا در تبصره ۲ ماده ۲۱۴ آمده است.
اگر شخص شرایط شاهد شرعی را نداشته باشد، طبق ماده ۱۷۶، اظهارات او ممکن است صرفا در حد اماره قضایی مورد ارزیابی قرار گیرد، نه شهادت شرعی.

زهرا بانی رشید

زهرا بانی رشید

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۹ نظر)

بااحترام اصل بر این است که شاهد باید هویت مشخص داشته باشد و طرفین نیز امکان بررسی شرایط قانونی شاهد و جرح او را داشته باشند بنابراین اگر هویت شخص عمدا از شما مخفی شده باشد ایراد جدی نسبت به امکان جرح شاهد و ارزش استنادی اظهارات او مطرح است اما صرف ناشناس بودن به تنهایی لزوما شهادت را باطل نمی‌کند زیرا باید دید قاضی با استناد به چه مقرره‌ای هویت را محرمانه نگه داشته و آیا موضوع مشمول مقررات حمایت از شاهد بوده است در چنین وضعی می‌توانید صراحتا به عدم امکان احراز هویت و شرایط شاهد و سلب امکان جرح اعتراض کنید و درخواست کنید مبنای قانونی اخذ شهادت با هویت مخفی و مشخصات شاهد در پرونده اعلام شود و تا تعیین تکلیف از استناد مستقل به این اظهارات خودداری شود

حمیدرضا قاسمی

حمیدرضا قاسمی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۲۳۷ نظر)

شهادت شاهد با هویت نامشخص، به‌تنهایی قابل استناد نیست، زیرا قانون آیین دادرسی کیفری شناسایی و مشخصات شاهد و امکان جرح و تعدیل او را لازم می‌داند و بدون آن، حق دفاع متهم تضییع می‌شود.
نخستین ایراد، عدم رعایت ماده ۱۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری است که شهادت باید حضوری و با هویت معلوم باشد و این اظهارات فاقد اعتبار اثباتی کامل است.
دوم، شما حق دارید نسبت به پذیرش این شهادت اعتراض کنید و درخواست رد آن را با استناد به ماده ۱۹۴ و بندهای آن و تضییع حق دفاع مطرح نمایید.

فاطمه زهرا رحیمی

فاطمه زهرا رحیمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۷ نظر)

مخفی ماندن هویت شاهد فقط در شرایط مقرر قانونی، از جمله موارد مقرر در ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، امکان‌پذیر است و به‌خودی‌خود شهادت را بی‌اعتبار نمی‌کند. اما اگر شرایط قانونی رعایت نشده یا این اقدام موجب تضییع حقوق دفاعی شما شده باشد، می‌توانید به نحوه اخذ و قابلیت استناد به اظهارات شاهد اعتراض کنید. مبنای اصلی اعتراض: ماده ۲۱۴ و تبصره‌های آن.

نمایش ۱۸ پاسخ دیگر وکلا
اللهیار نیازی

اللهیار نیازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۶ نظر)

طبق ماده ۲۱۴ ق.آ.د.ک اخفای هویت شاهد فقط در صورت احراز بیم خطر واقعی توسط خود قاضی مجاز است وگرنه ایراد دارد. طبق تبصره ۲ همان ماده این تدبیر نباید حق دفاع را سلب کند؛ پس شما می‌توانید مطابق مواد ۲۱۱ ق.آ.د.ک و ۱۷۷ ق.م.ا جرح شاهد را بخواهید و سوالات خود را از طریق دادگاه مطرح کنید. چنین شهادتی به دلیل عدم امکان احراز شرایط وثاقت، بینه شرعی محسوب نمی‌شود و حداکثر اماره قضایی است؛ بنابراین با استناد به ماده ۲۱۴ و تبصره‌هایش، مواد ۲۱۱ و ۳۵۹ ق.آ.د.ک و مواد ۱۶۰ و ۱۷۷ ق.م.ا می‌توانید در لایحه، رد آن و سلب ارزش اثباتی‌اش را درخواست کنید.

سیما حشمتی

سیما حشمتی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۳ نظر)

با سلام واحترام
شما می‌توانید با تنظیم لایحه‌ای مستدل و تقدیم آن به دادگاه، اعتراض خود را نسبت به نحوه اخذ شهادت و مجهول الهویه بودن شاهد مطرح کرده و خواهان رد آن شوید. در این لایحه، بر موارد نقض حق دفاع و عدم امکان اعمال جرح تاکید نمایید

طبق مواد ۱۷۷ و ۱۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری

حمید فرحناک باسمنج

حمید فرحناک باسمنج

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

درود درخواست مطالعه پرونده دهید اظهارات شاهد در پرونده موجود و مشخصات قابل شناسایی است

معصومه حیدری

معصومه حیدری

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۹(۲۸ نظر)

درود
بطور کلی پنهان ماندن هویت شاهد تنها در چارچوب تدابیر حمایتی و در صورت وجود بیم خطر جانی ممکن است، اما نباید به تضییع حق دفاع شما یا سلب امکان جرح شاهد منجر شود.

مصطفی فودازی

مصطفی فودازی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۳ نظر)

با سلام
اصل عدم افشای هویت شاهد در قانون پیش‌بینی شده، اما فقط در صورت وجود بیم خطر جانی، حیثیتی یا ضرر مالی و با رعایت حقوق دفاعی متهم؛ بنابراین اگر این شرایط احراز نشده یا تشریفات ماده ۲۱۴ رعایت نشده باشد، می‌توان به نحوه اخذ اظهارات ایراد کرد.
همچنین می‌توانید به دادگاه اعتراض کنید و احراز شرایط شاهد، علت مخفی‌ماندن هویت و نحوه اخذ اظهارات را مطالبه نمایید؛ زیرا شرایط شاهد باید توسط قاضی احراز شود و اگر شاهد واجد شرایط شهادت شرعی نباشد، اظهارات او صرفا در حد اماره قضایی قابل ارزیابی است.
بنابراین صرف «ناشناخته بودن» شاهد موجب بی‌اعتباری خودکار اظهارات نیست؛ ایراد اصلی، نقض حقوق دفاعی و عدم احراز شرایط قانونی حمایت از شاهد است.

زهرا فرج

زهرا فرج

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۲۶۴ نظر)

مخفی ماندن هویت شاهد، صرفا در صورت وجود مجوز قانونی حمایت از شاهد قابل پذیرش است و نباید موجب سلب حق دفاع متهم شود.
می‌توانید به نحوه اخذ و قابلیت استناد به شهادت اعتراض و تقاضای احراز هویت شاهد توسط مرجع قضایی، بررسی شرایط قانونی و امکان جرح شاهد را مطرح نمایید. مستندا به مواد ۱۷۷ و ۱۸۶ قانون مجازات اسلامی و مقررات حمایت از بزه‌دیدگان و شهود، عدم رعایت شرایط قانونی می‌تواند موجب خدشه در اعتبار اظهارات وی شود.

معصومه عرشی

معصومه عرشی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

با سلام. بر اساس ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری و آیین‌نامه‌ی اجرائی حمایت از شهود و مطلعان، می‌توانید به اظهارات ایشان دسترسی داشته و سوالات خود را از طریق قاضی منتقل نمایید و با توجه به مخدوش شدن حق جرح شاهد توسط متهم، تنها احراز شرایط قانونی توسط قاضی لازم شمرده شده است. بهتر است علاوه بر به چالش کشیدن شاهد با طرح سوالات، نسبت به وجود شرایط کافی نسبت به عدم افشای هویت متهم اعتراض نمایید به ویژه در صورتی که دلیل دیگری در پرونده موجود نباشد.

هومن زمانی

هومن زمانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۰ نظر)

بر اساس قوانین، مخفی ماندن هویت شاهد در شرایطی خاص مانند وجود خطر جانی یا حیصیتی برای شاهد یا خانواده اش توسط قانون آئین دادرسی کیفری در ماده ۲۱۴ و آئیننامه ی اجرایی آن پیشبینی شده است بنابر این صرف پنهان بودن هویت شاهد به خودی خود، دلیلی برای اعتراض نیست اما حق دفاع شما ایجاب مینماید که بتوانید از محتوای اظهارات او مطلع شده و از طریق یک وکیل آنرا به چالش بکشید به عبارت دیگر شما مستقیما نمیتوانید به مخفی بودن هویت، اعتراض کنید زیرا این تصمیم قضایی است اما میتوانید استناد به شهادت شاهد ناشناس را به دلیل تعارض با حقوق دفاعی مانند حق مواجهه یا جرح به چالش بکشید تبصره ی ۲ ماده ی ۲۱۴ تصریح دارد که این اقدامات نباید منافی حقوق دفاعی متهم باشد.

ملیحه شاهی وند

ملیحه شاهی وند

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۳ نظر)

درود و احترام
در دادرسی کیفری پنهان ماندن مشخصات شهود در صورت بیم خطر جانی حیثیتی یا مالی شدید قانونیست در غیر این صورت این اقدام غیر قانونی است
مطابق قانون پوشاندن هویت شاهد نباید مانع حق متهم در رابطه با سوال از شاهد باشد قاضی مکلف به پرسش شما از شاهد است و در غیر این صورت مجددا تحقیق غیر قانونی ست
طی یک لایحه از قاضی بخواهید در رابطه با شرایط شاهد شرعی به ویژه فقدان خصومت شخصی تحقیق به عمل آورد

پدرام جهان فتحی

پدرام جهان فتحی

کارآموز وکالت کانون وکلای دادگستری

۴٫۸(۱۳ نظر)

سلام
متاسفانه و بر اساس تجربه من شهادتی که هویت شاهد مکتوم هست معمولا پابرجا می‌مونه چون هر اقدامی از سوی طرف مقابل تجسس برای استطلاع و فهمیدن هویتش تلقی می‌شه

الهام اسحاقیان درچه

الهام اسحاقیان درچه

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

درود شما می‌توانید با تنظیم لایحه‌ای مستدل و تقدیم آن به دادگاه، اعتراض خود را نسبت به نحوه اخذ شهادت و مجهول الهویه بودن شاهد مطرح نموده و خواهان رد آن شهادت شوید. در این لایحه، بر موارد نقض حق دفاع و عدم امکان اعمال جرح تاکید نمایید وبرای تنظیم لایحه می‌توانید از همکاران کمک بگیرید

تهمینه جعفری زرمهری

تهمینه جعفری زرمهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۱۸ نظر)

شهادت شاهد با هویت نامشخص طبق مواد ۱۷۴، ۱۹۰ و ۱۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری اصولا قابل استناد نیست، زیرا احراز هویت، عدالت و عدم رابطه شاهد از شرایط قانونی شهادت است؛ شما می‌توانید با استناد به مواد ۱۷۷ و ۱۹۵ ق.آ.د.ک و اصل ۱۶۵ قانون اساسی (شهادت عادلانه و علنی) به این شهادت اعتراض و درخواست رد آن را مطرح کنید و قاضی مکلف است به ایرادات رسیدگی کند.

علی قاسمی

علی قاسمی

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱ نظر)

درخواست مطالعه پرونده دهید اظهارات و مشخصات شاهد در پرونده قابل شناسایی است

ابراهیم باقریان خوزانی

ابراهیم باقریان خوزانی

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۵٫۰(۱۵ نظر)

سلام و دورود.می‌توانید نسبت به پذیرش و قابلیت استناد به اظهارات شاهد دارای هویت نامعلوم اعتراض کنید؛ اما نکته مهم این است که «مخفی ماندن هویت» فی‌نفسه موجب بی‌اعتباری شهادت نیست. قانون در شرایط خاص چنین امکانی را پذیرفته، ولی برای آن شرایط و محدودیت‌هایی گذاشته است.

مریم حاج منوچهری

مریم حاج منوچهری

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۲۴۰ نظر)

باسلام
مخفی بودن هویت شاهد، به‌تنهایی باعث بی‌اعتباری شهادت نیست. ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری در شرایط خاص، عدم افشای هویت شاهد را برای حمایت از او اجازه داده است.
اما باید خطر جانی، حیثیتی یا ضرر مالی برای شاهد وجود داشته و شرایط قانونی اعمال حمایت احراز شده باشد.

سارا تک روستا

سارا تک روستا

وکیل پایه یک مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۹(۱۸ نظر)

سلام کاربر گرامی بله میتوانید از جرح شهود استفاده کنید

سمانه پیرانی

سمانه پیرانی

وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری

۵٫۰(۱۱ نظر)

شهادت شاهد ناشناس فقط در موارد ضروری و با حفظ حق دفاع شما پذیرفته می شود
اگر هویت شاهد مخفی بماند حق جرح و مواجهه از شما سلب می شود
به تبصره ۲ ماده ۲۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری استناد کنید
حق دفاع متهم مقدم بر حمایت از شاهد است
لایحه بدهید و تقاضای رد این شهادت را کنید
ماده ۲۱۱ هم می گوید شاهد فاقد شرایط فقط برای اطلاع است نه محکومیت

علیرضا زرینه پور

علیرضا زرینه پور

کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه

۴٫۸(۲۱ نظر)

بادرود
در قانون پیش بینی شده شهادت با مشخصات مخفی

پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.

پرسش حقوقی دیگری دارید؟

پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.

پرسش جدید