سلام و درود بر شما،
سؤال بسیار مهم و انسانی‌ای مطرح کرده‌اید که متاسفانه با اجرای مقررات جدید سامانه املاک و اسکان، برخی از مردم واقعا دچار مشکلات جدی شده‌اند، به‌ویژه افرادی که:
- ساکن خانه‌ای هستند که **سند رسمی ندارد (سند شورایی، قولنامه‌ای یا حتی بدون سند)**؛
- خانه به نام **صاحب‌خانه‌ای است که در دسترس نیست** یا **در خارج از کشور** زندگی می‌کند؛
- و حالا به دلیل **عدم ثبت سکونت در سامانه ملی املاک و اسکان**، توسط بانک یا سایر نهادها دچار محدودیت شده‌اند (مثل **عدم صدور کارت بانکی، تعلیق یارانه، قطع خدمات دولتی و...**).
در ادامه، راهکارهای **قانونی و عملی** برای حل مشکل را خدمت‌تان توضیح می‌دهم:
---
### ✅ اول: علت اصلی مشکل چیست؟
طبق دستورالعمل جدید وزارت راه و شهرسازی و بانک مرکزی، **ثبت اطلاعات محل سکونت در سامانه ملی املاک و اسکان** برای همه افراد الزامی است.
در صورتی که فردی در این سامانه ثبت نشود یا **کد یکتا (کد رهگیری سکونت)** نداشته باشد:
- خدمات بانکی (مثل صدور کارت بانکی، افتتاح حساب و...) محدود می‌شود؛
- یارانه، سهمیه سوخت، بسته‌های حمایتی و... قطع می‌شود؛
- از نظر قانونی، به‌عنوان فرد فاقد محل سکونت رسمی شناخته می‌شود.
---
### ✅ مشکل خاص مورد شما:
دوست شما:
- **ساکن منزلی است که سند به نام خودش نیست**؛
- **صاحب‌ملک خارج از کشور است و در دسترس نیست** تا بتواند ملک را در سامانه ثبت کند و سپس سکونت دوست شما را تایید کند؛
- بنابراین، **امکان ثبت سکونت در سامانه املاک را ندارد**؛
- و بانک هم به دلیل نداشتن کد سکونتی، از صدور یا تمدید کارت بانکی خودداری می‌کند.
---
## ✅ راهکارهای حقوقی و عملی
### 🔹 ۱. **ثبت سکونت به‌صورت خوداظهاری (ثبت اولیه توسط مستاجر یا ساکن)**
بر اساس آخرین اطلاعیه‌های سامانه املاک:
> افرادی که **ساکن ملکی هستند که مالک آن در دسترس نیست یا سند رسمی ندارد**، می‌توانند **به‌صورت خوداظهاری، محل سکونت‌شان را ثبت کنند**.
#### ✅ مراحل:
۱. مراجعه به سامانه ملی املاک و اسکان:
۲. ورود با کد ملی و شماره موبایل بهنام شخص.
۳. انتخاب گزینه: **ثبت سکونت به‌عنوان مستاجر / ساکن بدون سند رسمی**
۴. وارد کردن اطلاعات ملک (آدرس دقیق، نوع سند، متراژ و...)
۵. انتخاب گزینه: **سند رسمی ندارم / مالک در دسترس نیست**
۶. بارگذاری تصویر کارت ملی و قبض آب یا برق (در صورت وجود)
۷. دریافت **کد رهگیری موقت** (تا زمانی که مالک تایید کند یا بررسی انجام شود)
📌 *این ثبت به‌صورت موقت انجام شده و تا تایید مالک یا بررسی حضوری، معتبر است.*
---
### 🔹 ۲. **مراجعه حضوری به دفاتر پیشخوان دولت**
اگر امکان ثبت اینترنتی وجود ندارد، دوست‌تان می‌تواند به **نزدیک‌ترین دفتر پیشخوان دولت** مراجعه کرده و با ارائه:
- کارت ملی خودش
- قبض آب یا برق خانه‌ای که در آن سکونت دارد
- یک برگه استشهاد محلی یا معرفی از مدیر ساختمان (در صورت وجود)
- ارائه توضیح اینکه مالک در خارج از کشور است
درخواست **ثبت سکونت به‌صورت خوداظهاری** دهد.
📌 در بسیاری از دفاتر، این کار انجام می‌شود، حتی برای واحدهایی که سند رسمی ندارند.
---
### 🔹 ۳. **ارائه تعهدنامه یا استشهاد محلی**
در برخی موارد که مالک در دسترس نیست و سند رسمی هم وجود ندارد، می‌توان:
- از مدیر ساختمان یا دو نفر از ساکنین محل، **استشهاد محلی** مبنی بر سکونت در ملک تهیه کرد.
- با این استشهاد، به **دفتر پیشخوان یا اداره راه و شهرسازی شهرستان** مراجعه کرد.
---
### 🔹 ۴. **مراجعه به شعبه بانک با رسید ثبت در سامانه**
بانک‌ها موظف شده‌اند که اگر فردی **رسید ثبت اطلاعات سکونتی در سامانه املاک یا کد پیگیری موقت** را ارائه دهد، از **محروم‌سازی خدمات بانکی (مثل کارت) خودداری کنند.**
پس از ثبت در سامانه، حتی به‌صورت خوداظهاری، با ارائه پرینت ثبت یا کد رهگیری، می‌توان از بانک خواست کارت را صادر یا تمدید کند.
📌 اگر بانک همکاری نکرد، می‌توان به **شعبه مرکزی بانک مربوطه یا سامانه نظارت بانک مرکزی** شکایت کرد:
---
### 🔹 ۵. **در موارد حاد، مراجعه به فرمانداری یا بخشداری محل سکونت**
اگر هیچ‌کدام از راه‌حل‌های بالا مؤثر نبود، می‌توان به فرمانداری یا بخشداری محلی مراجعه کرد و با ارائه مدارک، **درخواست ثبت سکونت در سامانه را از طریق آن‌ها پیگیری کرد.**
---
### ✅ نکته مهم:
دوست شما ممنوع‌المعامله نیست، بلکه به دلیل **فقدان ثبت سکونت در سامانه املاک**، **دسترسی‌اش به خدمات دولتی و بانکی قطع شده**. این موضوع با ثبت صحیح اطلاعات، قابل حل است.
---
## ✍️ جمع‌بندی راهکارها:
| راهکار | توضیح |
|--------|-------|
| ثبت خوداظهاری در سامانه املاک | حتی بدون سند رسمی و بدون حضور مالک |
| مراجعه به دفتر پیشخوان دولت | همراه با قبض و کارت ملی |
| استشهاد محلی از همسایه‌ها | برای اثبات سکونت واقعی |
| ارائه رسید ثبت به بانک | برای رفع مشکل دریافت کارت بانکی |
| شکایت به بانک مرکزی | در صورت عدم همکاری بانک |
| مراجعه به فرمانداری | در صورت پیچیدگی بیشتر |
---
### ✅ در صورت نیاز:
اگر بخواهید، می‌توانم برایتان:
- ✔️ **نمونه متن استشهاد محلی سکونت**
- ✔️ **فرم تعهدنامه جهت ثبت در سامانه املاک**
- ✔️ **نمونه نامه به بانک برای رفع انسداد کارت**
را آماده و ارسال کنم
