با سلام و احترام،
در ادامه، راهنمایی‌های لازم در دو بخش اقدامات قانونی و نحوه جمع‌آوری مدارک ارائه می‌شود.
۱. اقدامات قانونی برای بازپس‌گیری وجه
شما میتوانید با طرح یک شکایت کیفری علیه شخصی که دلارهای تقلبی را به شما فروخته است، اقدام کنید. این اقدام می‌تواند تحت عناوینی چون کلاهبرداری و یا استفاده از اسکناس جعلی پیگیری شود. هدف اصلی شما از این شکایت، بازگرداندن مال از دست رفته (رد مال) و مجازات فرد خاطی است.
مراحل اقدام قانونی به شرح زیر است:
تنظیم شکواییه: اولین قدم، تنظیم یک شکواییه دقیق و کامل است. در این شکواییه باید موارد زیر را به روشنی شرح دهید:
مشخصات خودتان به عنوان شاکی.
مشخصات فرد فروشنده تا جایی که اطلاع دارید (نام، شماره تماس و غیره).
شرح کامل ماجرا: زمان، مکان و نحوه خرید دلار، مبلغ پرداخت شده و کشف تقلبی بودن دلارها.
ذکر دلایل و مدارک: لیستی از تمام مدارک خود از جمله اسکرین‌شات پیامکها، چت‌های تلگرام، اطلاعات تماس تلفنی و رسید پرداخت وجه را ضمیمه کنید.
ثبت شکایت: پس از تنظیم شکواییه، باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و شکایت خود را به صورت رسمی ثبت کنید. پرونده پس از ثبت به دادسرای صالح ارجاع داده می‌شود.
پیگیری در دادسرا: دادسرا تحقیقات اولیه را آغاز می‌کند و ممکن است شما و فرد فروشنده را برای ارائه توضیحات احضار کند. در این مرحله، بازپرس مدارک شما را بررسی خواهد کرد.
نکته مهم: ادعای فروشنده مبنی بر اینکه دلارها را از شرکتش به عنوان حقوق دریافت کرده، رافع مسئولیت قانونی او در قبال شما نیست. معامله شما با این شخص بوده و او موظف است پول شما را بازگرداند. ایشان می‌تواند پس از آن برای احقاق حق خود به صورت جداگانه از شرکت مذکور شکایت کند.
۲. جمع‌آوری و ارائه مدارک
برای افزایش شانس موفقیت در پرونده، جمع‌آوری مستندات دقیق و قابل استناد بسیار حیاتی است. در قانون ایران، پیام‌ها و فایل‌های رد و بدل شده در فضای مجازی می‌توانند به عنوان اماره قضایی (نشانه‌ای که به قاضی در کشف حقیقت کمک می‌کند) مورد استفاده قرار گیرند.
الف. مکالمات تلگرام و پیامک (SMS)
این موارد جزو مهم‌ترین دلایل شما هستند. طبق قانون تجارت الکترونیک، "داده‌پیام" (شامل پیامک و پیامهای مجازی) در دادگاه معتبر است و نمی‌توان صرفا به دلیل شکل الکترونیکی آن، ارزش اثباتی‌اش را رد کرد.
نحوه جمع‌آوری:
از تمام صفحات چت تلگرام و پیامکها اسکرین‌شات کامل و واضح تهیه کنید، به طوری که شماره تماس یا آیدی فرد، تاریخ و ساعت پیام‌ها مشخص باشد.
متن پیامک فروشنده که در آن به پس دادن پول توسط شرکت اشاره کرده و شماره شبا خواسته است، مدرک بسیار محکمی دال بر پذیرش مسئولیت از سوی اوست.
این اسکرین‌شات‌ها را پرینت گرفته و ضمیمه شکواییه خود کنید.
اعتبار در دادگاه: اگر طرف مقابل منکر این پیام‌ها شود، قاضی می‌تواند دستور دهد تا کارشناسان رسمی دادگستری گوشی شما یا فرد مقابل را بررسی و اصالت پیام‌ها را تایید کنند.
ب. تماس تلفنی ضبط شده
صدای ضبط شده از مکالمات تلفنی وضعیت حقوقی پیچیده‌تری دارد.
اعتبار در دادگاه: صدای ضبط‌شده به صورت مخفیانه، به تنهایی به عنوان یک دلیل قطعی پذیرفته نمی‌شود. اما می‌تواند به عنوان یک اماره قوی در کنار سایر مدارک، به علم قاضی برای صدور رای کمک کند. اقرار فرد در تماس تلفنی مبنی بر تقلبی بودن سایر دلارها، می‌تواند تاثیر زیادی بر نظر قاضی بگذارد.
نحوه ارائه: در متن شکواییه خود به این تماس تلفنی و اقرار ایشان اشاره کنید. لازم است ذکر کنید که فایل صوتی آن را در اختیار دارید تا در صورت صلاحدید مقام قضایی، آن را ارائه دهید.
ج. سایر مدارک
دلارهای تقلبی: خود اسکناس‌های تقلبی مهم‌ترین مدرک فیزیکی جرم هستند. آن‌ها را نزد خود محفوظ نگه دارید تا در زمان مناسب به دادگاه ارائه دهید.
رسید پرداخت وجه: اگر مبلغ را از طریق کارت به کارت یا انتقال بانکی پرداخت کرده‌اید، رسید آن یک مدرک بسیار قوی است. اگر به صورت نقدی پرداخت کرده‌اید، به این موضوع در شکواییه اشاره کنید.
توصیه می‌شود هرچه سریع‌تر اقدام قانونی خود را آغاز کرده و برای تنظیم شکواییه و پیگیری دقیق‌تر پرونده، از مشاوره یک وکیل دادگستری متخصص در امور کیفری بهره‌مند شوید.
