سلام و وقت بخیر 🌿
⚖️ راهنمای عملی ردیابی و تحت فشار قرار دادن صادرکنندۀ چک متواری در نظام حقوقی ایران
(بر اساس قانون صدور چک ۱۳۹۷، قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی ۱۳۹۴ و آیین‌نامه‌های اجرایی)
---
۱) چه «اقدامات سلبی» به‌طور قانونی در دسترس شماست؟
----------------------------------------------------------------
الف) ممنوع‌الخروج کردن
• ماده ۱۸ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی: «هرگاه محکوم‌علیه متواری باشد، دادگاه می‌تواند قرار ممنوع‌الخروجی او را صادر کند.»
• درخواست را در همان شعبه‌ی صادرکنندۀ اجرائیه تقدیم کنید؛ دادورز فرم را برای پلیس اطلاعات و گذرنامه می‌فرستد (مدت اولیه ۶ ماه، تمدیدشدنی).
ب) انسداد خدمات ثبتی (انتقال ملک، خودرو، سهام)
• ماده ۱۴ و ۲۳ همان قانون: قاضی اختیار دارد دستور «عدم ثبت معاملات» را از طریق سازمان ثبت اسناد (سیستم جامع توقیف اموال) صادر کند.
• نتیجۀ عملی = کالای منقول و غیرمنقول به نام او تا زمان پرداخت، قابل نقل و انتقال رسمی نیست.
• اصطلاح «مسدودی کد ملی» در عرف کارمندان ثبت همین است؛ کد ملی در سامانه‌های اسناد، راهور، بورس و تجارت‌خانه قفل می‌شود.
ج) توقیف حساب‌ها و اموال ناشناخته
• ماده ۴ قانون چک اصلاحی ۱۳۹۷ و ماده ۱۰ قانون اجرای محکومیت‌های مالی → از دادگاه بخواهید استعلام سراسری از:
– بانک مرکزی (سیستم یکپارچۀ رفع سوءاثر چک / سمات)
– بورس و سپرده‌گذاری مرکزی (دارای‌دوم، عدالت، اوراق بدهی)
– ثبت شرکت‌ها (سهام و سمت‌ها)
– سامانه جامع املاک و اسکان
• این مکاتبات را باید دادورز یا قاضی اجرا بفرستد؛ شخص شاکی دسترس مستقیم ندارد.
د) آگهی جلب در سیستم ناجـــا
• قرار جلبی که در دست دارید اگر «سیستمی» ثبت نشده باشد، از شعبه بخواهید در سامانه سجــا (سیستم جامع اطلاعات انتظامی) بارگذاری شود؛ در این صورت کوچک‌ترین استعلام کلانتری یا پلیس راهنمایی، هشدار دستگیری می‌دهد.
هـ) دستور نیابت قضایی سراسری
• به استناد ماده ۲۵ قانون اجرا: «اگر محل اقامت محکوم‌علیه نامعلوم باشد، دادورز مکلف است نیابت جلب و توقیف به حوزه‌های قضایی سراسر کشور ارسال کند.»
• قیمت پاکت‌ها و پست سفارشی معمولا بر عهدۀ محکوم‌له است (صندوق دادگستری).
---
۲) چطور بفهمیم در زندان است یا نه؟
----------------------------------------------------------------
روش رسمی:
۱. لایحه‌ای به شعبۀ اجرا بدهید و تقاضا کنید: «با سازمان زندان‌ها استعلام شود که آیا آقای X با کد ملی … در حال حاضر در بازداشتگاه یا زندان‌های کشور حضور دارد یا خیر.»
۲. دبیرخانه سازمان زندان‌ها به‌صورت برخط (سامانه سـنـجـاب) پاسخ می‌دهد؛ اگر مثبت باشد، شعبه آدرس زندان، شعبۀ صادرکنندۀ حکم و شماره پرونده را دریافت می‌کند و به شما اطلاع می‌دهد.
۳. شما می‌توانید فورا نیابت اجرا را به همان زندان بفرستید تا بدهکار پس از پایان محکومیت یا در همان زمان، بابت چک توقیف شود.
روش غیررسمی و سریع‌تر (ولی الزام‌آور نیست):
• تماس با واحد رایانۀ «اداره کل زندان‌های استان» با معرفی‌نامه کتبی از اجرای احکام؛ تلفنی جواب نمی‌دهند، ولی ظرف یک ساعت استعلام را می‌زنند.
---
۳) اگر خواستید «مسدودی خدمات» بگیرید، متن درخواست به قاضی اجرا معمولا چنین است:
----------------------------------------------------------------
«ریاست محترم شعبۀ اجرای احکام مجتمع …
با توجه به اجرائیۀ صادره به شمارۀ … علیه آقای … و متواری بودن وی، به استناد مواد ۱۴، ۱۸ و ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی تقاضا دارم:
۱) دستور ممنوع‌الخروجی نامبرده صادر و به پلیس گذرنامه ابلاغ شود.
۲) دستور منع نقل‌وانتقال اموال منقول و غیرمنقول در سامانه ثبت اسناد و املاک، راهور ناجا و سپرده‌گذاری مرکزی اعمال گردد (اصطلاحا انسداد کد ملی).
۳) استعلام جامع از املاک، خودرو، حساب‌ها و سهام وی به عمل آید.
۴) نیابت جلب سراسری در سامانه سجا ثبت و برای کلانتری‌های کشور ارسال شود.
»
امضاء – تاریخ – نشانی ثنا
---
۴) چند نکته تکمیلی برای بالا بردن شانس دستگیری
----------------------------------------------------------------
۱. اگر شماره موبایل فعالی از او دارید، دوباره با مجوز مقام قضایی «دریافت پرینت مکالمات یک ماهه» را بگیرید؛ گاهی محدوده BTS دقیق‌تر از نقطه‌زنی لحظه‌ای سرنخ می‌دهد.
۲. پرینت «استعلام تردد خودرو» از دوربین‌های سپهری راهور یا پلاک‌خوان (Etemad) را بخواهید؛ زیاد استفاده می‌شود و آدرس پارکینگ یا محل کار را لو می‌دهد.
۳. صفحات شبکه‌های اجتماعی (اینستاگرام، لینکدین، دیوار) را رصد کنید؛ غالبا آگهی فروش یا انتشار عکس لوکیشن‌دار وجود دارد—در یک لایحه به شعبه گزارش دهید تا دستور رصد فضای مجازی صادر شود.
۴. با سایر طلبکاران (چک‌های مجموعا ۱۱۰ میلیارد) تشکیل «کارگروه پیگیری» بدهید؛ تجمیع پرونده‌ها باعث می‌شود شعبه انگیزۀ بیشتری برای دستگیری و استعلام‌های گسترده داشته باشد.
---
۵) چرا «ردیابی نظام بانکی» از ابتدا برای چک برگشتی به کار می‌آید؟
----------------------------------------------------------------
به‌محض برگشت چک و ثبت در سامانه چکاوک:
• شخص به طور خودکار تا رفع سوءاثر در تمام بانک‌ها نمی‌تواند دسته‌چک بگیرد، حساب جدید باز کند یا از خدمات چک تضمینی بالاتر از ۵۰ میلیون استفاده کند.
• بنابراین اصطلاح «ممنوع‌الخدمات بانکی» همین حالا فعال است؛ شما فقط باید خدمات ثبتی و خروج را هم اضافه کنید.
---
۶) اگر هیچ کدام جواب نداد؟
----------------------------------------------------------------
الف) شکایت کلاهبرداری یا تحصیل مال نامشروع (در صورتی که صدور چک صوری و همراه با سوءنیت بوده باشد)؛ مزیت:
– بازپرس دسترسی سریع‌تر به «پلیس آگاهی» و «اختلال حساب بانکی» دارد؛
– امکان صدور بازداشت موقت و رصد مخفیگاه متهم.
ب) تبدیل مطالبۀ ۳۵ میلیونی به «قرار تامین خواسته» در سایر پرونده‌های بزرگ‌تر و استفاده از توقیف مشترک اموال—در این حالت هزینه‌های استعلام بین طلبکاران تقسیم می‌شود.
---
خلاصۀ چک‌لیست در یک نگاه
----------------------------------------------------------------
☑️ درخواست ممنوع‌الخروجی (ماده ۱۸).
☑️ درخواست انسداد خدمات ثبتی (مواد ۱۴ و ۲۳).
☑️ نیابت جلب سراسری + ثبت در سامانه سجا.
☑️ استعلام جامع اموال از بانک مرکزی، ثبت املاک، بورس و راهور.
☑️ استعلام از سازمان زندان‌ها برای بررسی احتمال بازداشت فعلی.
☑️ هم‌افزایی با سایر طلبکاران برای فشار مضاعف.
اگر این مراحل را گام‌به‌گام از شعبۀ اجرا بخواهید، عملا تمام «درگاه‌های حیات عادی» بدهکار مسدود می‌شود و شانس دستگیری یا تسویه‌حساب به‌شدت بالا می‌رود. موفق باشید.
