در حکم غیابی اصولا از خواهان ضمانت یا وثیقه هنگام اجرا شدن حکم گرفته می‌شود تا اگر زمانی خوانده پیدایش شد، جبران خسارت احتمالی شود.
اگر قاضی اجرای حکم ضامن نگرفته یا کوتاهی یا قصور یا حالا به هر دلیلی ضمانتی روی پرونده اخذ نشده باشد، تکلیف خوانده و جبران خسارت با کیست؟
پاسخ‌های وکلا در حال جمع‌بندی است؛ چند لحظه دیگر همین‌جا نمایش داده می‌شود.
مسئول جبران خسارت در اجرای حکم غیابی
اجرای حکم غیابی اصولاً منوط به اخذ تأمین یا معرفی ضامن معتبر از محکوم‌له است، مگر آنکه ابلاغ واقعی صورت گرفته باشد. در صورت نقض حکم پس از واخواهی، مسئولیت اصلی جبران خسارت‌های وارده بر عهده خواهان است. اگر قاضی در اخذ ضامن کوتاهی کرده باشد، با احراز و اثبات این قصور، مسئولیت جبران خسارت متوجه قاضی نیز خواهد بود و از باب مسئولیت مدنی میتوان خسارت را مطالبه کرد.
این پاسخ به‌صورت خودکار تولید شده و جای مشاوره‌ی حقوقی با وکیل را نمی‌گیرد؛ پاسخ‌های وکلا در ادامه آمده است.
محمدمهدی قنبری
کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه
۴٫۹(۳۲ نظر)سلام
مسئولیت جبران خسارت در حکم غیابی بدون اخذ تضمین از محکوم له
در این گزارش، به بررسی وضعیت حقوقی جبران خسارت در مواردی می‌پردازیم که حکم غیابی بدون اخذ تضمین از محکوم له اجرا شده و سپس با واخواهی محکوم علیه نقض گردیده است. این موضوع از جهت مسئولیت قاضی، دولت و محکوم له در جبران خسارت وارده حائز اهمیت می‌باشد.
مبانی قانونی اخذ تضمین در احکام غیابی
طبق تبصره ۲ ماده ۳۰۶ قانون آیین دادرسی مدنی، اجرای حکم غیابی منوط به معرفی ضامن معتبر یا اخذ تامین متناسب از محکوم له می‌باشد، مگر اینکه دادنامه یا اجرائیه به محکوم علیه غایب ابلاغ واقعی شده و نامبرده در مهلت مقرر از تاریخ ابلاغ دادنامه واخواهی نکرده باشد. این الزام قانونی به منظور جبران خسارت احتمالی به محکوم علیه غایب در صورت پذیرش واخواهی و نقض حکم غیابی اولیه پیش‌بینی شده است.
همچنین طبق ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی، در صورتی که پس از اجرای حکم غیابی، محکوم علیه واخواهی نماید و حکم به نفع وی صادر شود، خواهان ملزم به جبران خسارت ناشی از اجرای حکم به واخواه است.
مسئولیت در صورت قصور در اخذ تضمین
۱. مسئولیت خواهان (محکوم له)
با وجود قصور یا کوتاهی قاضی در اخذ تضمین از محکوم له، مسئولیت اصلی جبران خسارت همچنان بر عهده محکوم له (خواهان) است. این امر مبتنی بر مقررات ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی می‌باشد که صرف‌نظر از وجود یا عدم وجود تضمین، الزام خواهان به جبران خسارت وارده را مقرر نموده است.
۲. مسئولیت قاضی
مسئولیت قاضی بر حسب نوع تخلف وی (تقصیر یا قصور) متفاوت است:
در صورت تقصیر قاضی: چنانچه قاضی در انجام وظیفه قانونی خود مبنی بر اخذ تضمین، تقصیر سنگین داشته باشد (مانند نادیده گرفتن عمدی قانون)، جبران خسارت بر عهده خود قاضی است.
در صورت قصور قاضی: اگر قاضی در اثر بی‌دقتی یا اشتباه قابل چشم‌پوشی، از اخذ تضمین خودداری کرده باشد، جبران خسارت توسط دولت انجام می‌شود. مصداق این مورد، زمانی است که قاضی بدون سوءنیت و در اثر بی‌دقتی، تضمین مناسب از محکوم له اخذ نکرده باشد.
۳. مسئولیت دولت
بر اساس اصل ۱۷۱ قانون اساسی، دولت در صورت اشتباه قاضی مسئول جبران خسارت است. در این راستا، حتی در صورت تقصیر قاضی نیز ممکن است ابتدا دولت خسارت را جبران کند و سپس به قاضی مقصر مراجعه نماید.
روند حقوقی مطالبه خسارت
نظریه شماره ۲۱۵۷/۹۶/۷ مورخ ۱۳۹۶/۰۹/۱۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه تصریح می‌کند که مطالبه خسارت واخواه از خواهان مستلزم رعایت مقررات عمومی اقامه دعوا و نیازمند رسیدگی به این دعوا مطابق قواعد عمومی مسئولیت می‌باشد. این امر نشان می‌دهد که:
محکوم علیه غایب (خوانده) باید دادخواست مطالبه خسارت تقدیم کند.
احراز ارکان مسئولیت امری ترافعی است و مستلزم رسیدگی قضایی می‌باشد.
برای اثبات تقصیر یا قصور قاضی، باید تخلف وی در دادگاه عالی انتظامی قضات احراز گردد.
نکات کاربردی برای محکوم علیه غایب
اقدام به موقع: پس از اطلاع از اجرای حکم غیابی، باید در مهلت قانونی (بیست روز برای اشخاص مقیم داخل کشور و دو ماه برای مقیمان خارج از کشور) دادخواست واخواهی تقدیم کند.
طرح دعوای خسارت: در صورت موفقیت در واخواهی و صدور حکم به نفع محکوم علیه، وی می‌تواند دعوای مطالبه خسارت علیه محکوم له اقامه کند.
طرح دعوا علیه دولت: در صورت عدم دسترسی به محکوم له یا اعسار او، می‌تواند دعوای مطالبه خسارت علیه دولت مطرح کند. در این حالت باید تقصیر یا قصور قاضی را در دادگاه عالی انتظامی قضات به اثبات برساند.
نتیجه‌گیری
در مواردی که حکم غیابی بدون اخذ تضمین مناسب از محکوم له اجرا شده باشد، مسئولیت اصلی جبران خسارت همچنان با محکوم له است. با این حال، در صورت عدم دسترسی به محکوم له یا اعسار او، و احراز تقصیر یا قصور قاضی در اخذ تضمین، مسئولیت جبران خسارت بر عهده قاضی مقصر یا دولت خواهد بود.
طبق قوانین و رویه قضایی موجود، احراز مسئولیت قاضی یا دولت مستلزم رسیدگی قضایی و اثبات ارکان مسئولیت مدنی است و محکوم علیه برای مطالبه خسارت باید به طرق قانونی مندرج در اصل ۱۷۱ قانون اساسی و قوانین مربوط به مسئولیت مدنی دولت و قضات متوسل شود.
سلام، وقت بخیر درصورتی که قاضی قصور نموده باشد مسئول جبران خسارت می باشد.
با سلام
جبران خسارت علاوه بر محکوم له، به عهده قاضی مقصر نیز می باشد.
با سلام چنانچه خسارتی وارد شده است و قصور نیز اثبات شود ، قابل مطالبه است
با سلام چنانچه خسارتی وارد آمده با احراز قصور قابل مطالبه است
با سلام، چنانچه مقام قضایی در این خصوص کوتاهی نموده باشد با اثبات قصور امکان مطالبه خسارت وجود دارد.
من باب قاعده مسئولیت مدنی میتوان خسارات را مطالبه کرد.
با سلام ،اگر قاضی قصور نموده باشد مسئول جبران خسارت می باشد.
سلام
چنانچه قصور ثابت گردیده و از عمل صورت گرفته خسارتی وارد شود امکان مطالبه خسارت وجود دارد.
درود اگر خسارتی وارد آمده با احراز قصور قابل مطالبه است
سلام با توجه به سوال شما اثبات قصور لازم است موفق باشید
فواد نصرتی
کارآموز وکالت مرکز وکلای قوه قضاییه
این مکرد بسته به مبلغ محکوم به متغییره و عدد خاصی در قانون ذکر نشده است و گاها از ضمانت یک کارمند تا تودیع وجه نقد و سند در صندوق دادگستری احکام غیابی رو اجرا میکنند ، هرچند عرف ۱۰ در صدی از محکوم به هم در برخی محاکم جاریه
عرض سلام و احترام، با احراز قصور،جبران خسارت ممکن است.
با درود
چنانچه خسارتی وارد آمده با احراز قصور قابل مطالبه می‌باشد
با سلام
اگر خسارتی وارد آمده با احراز قصور قابل مطالبه می باشد
سلام
تخلف رخ داده است ولیکن باید به طرفیت خواهان طرح دعوا کنید
با سلام،خسارت وارده با اثبات قصور قابل مطالبه است.
سلام درصورت اثبات قصور قاضی محترم میتوانید طرح دعوی نموده تا جبران خسارت بنا بر دلیل قصور از ناحیه قوه قضاییه یا قاضی صادر کننده تامین شود
سلام
در صورت داشتن ادله کافی رای اثبات قصور امکان مطالبه خسارت وجود دارد
با سلام
خسارت وارده با احراز و اثبات قصور قابل مطالبه می باشد.
پرسش خود را بفرستید؛ اولین وکیل آزاد در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهد.
پرسش خود را رایگان مطرح کنید؛ وکلا و کارشناسان حقوقی بنیاد وکلا در کوتاه‌ترین زمان پاسخ می‌دهند.
