درود بر شما ؛
برای اثبات شهادت دروغ، باید همزمان دو مسیر را پیش ببرید، اول بی اعتبار کردن شهادت از طریق کشف تناقض و خدشه به شرایط قانونی شهادت، دوم پیگیری کیفری شهادت کذب در صورت احراز عمدی بودن دروغ.
مبانی قانونی مهم. مواد ۱۷۷ تا ۲۱۴ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در باب ادله اثبات از جمله شهادت و شرایط شاهد. ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی کتاب پنجم تعزیرات در خصوص مجازات شهادت دروغ. مواد ۱۹۹ و ۲۳۰ قانون آیین دادرسی مدنی درباره اختیار دادگاه در تحقیق و پرسش برای کشف حقیقت و ارزیابی گواهی گواهان. مواد ۳۵۱ به بعد قانون آیین دادرسی کیفری درباره تحقیق از گواهان و مواجهه و پرسش در جلسه رسیدگی.
راهبرد تکنیکی در جلسه. هدف شما گرفتن جزئیات ریز و قابل راستی آزمایی است تا تناقض بیرون بیاید، سوال کلی نپرسید. سوال را مرحله ای ببندید، زمان دقیق، مکان دقیق، مسیر آمدن و رفتن، فاصله دید، نور و موانع، افراد حاضر، ترتیب وقایع، گفتار دقیق طرفین، و علت حضور شاهد در آن محل.
سوال های کلیدی برای گرفتن تناقض. ساعت دقیق و دقیقه وقوع را از کجا می دانید, قبل از حادثه کجا بودید و چرا آنجا بودید, با چه وسیله ای آمدید و از کدام مسیر, دقیقا در کدام نقطه ایستاده بودید, فاصله شما تا طرفین چند متر بود, نور و دید چگونه بود و چه مانعی بین شما و صحنه بود, اول چه کسی چه کاری کرد و بعد چه شد, چه جملاتی رد و بدل شد, چه کسی لباس چه رنگی پوشیده بود, چه کسی همراه شاکی یا متهم بود و نامشان چیست, بعد از حادثه کجا رفتید و با چه کسی تماس گرفتید, آیا همان روز موضوع را به کسی گفتید و به چه کسی, چرا همان زمان برای کمک یا تماس با پلیس اقدام نکردید, اگر می گویید حضور داشتید آیا حاضر به ارائه ریزمکان تلفن همراه و پرینت مکالمات همان بازه برای اثبات حضور هستید, نسبت شما با طرف مقابل چیست و از چه زمانی آشنایید و آخرین بار کی همدیگر را دیدید, آیا نفع شخصی یا مالی در نتیجه دعوا دارید.
سوال های حقوقی برای خدشه به شهادت. آیا با یکی از طرفین رابطه خویشاوندی سببی یا نسبی نزدیک دارید, آیا با او شراکت مالی یا رابطه کارگر و کارفرمایی دارید, آیا خصومت قبلی با طرف مقابل دارید, آیا قبلا در پرونده دیگری به نفع این شخص شهادت داده اید, آیا وعده یا منفعتی به شما داده شده است. این سوال ها برای نشان دادن ذی نفع بودن و کاهش ارزش شهادت موثر است.
اقدامات تکمیلی خارج از جلسه. درخواست کنید دادگاه دستور استعلام ریزمکان و آنتن دهی تلفن همراه گواهان در زمان حادثه و همچنین دوربین های اطراف و گزارش کلانتری یا اورژانس یا تماس های ۱۱۰ را صادر کند. اگر شاهد ادعای حضور دارد ولی داده های مکانی یا تصویر یا قرائن خلاف آن باشد، بهترین ابزار برای اثبات کذب است. درخواست مواجهه حضوری بین گواهان دو طرف و نیز تحقیق محلی در صورت تاثیرگذار بودن محل را هم مطرح کنید.
آیا قاضی سوال می پرسد. بله، مطابق اختیار دادگاه برای کشف حقیقت، معمولا قاضی سوالات روشن کننده می پرسد، اما تجربه نشان می دهد اگر شما سوالات دقیق و بسته و مبتنی بر جزئیات قابل راستی آزمایی طراحی کنید، تناقض ها سریع تر آشکار می شود و قاضی هم مسیر را ادامه می دهد.
نکته مهم. صرف تناقض کافی نیست، باید نشان دهید شاهد اساسا امکان حضور یا مشاهده نداشته یا درباره امور قابل ادراک مستقیم دروغ گفته است. بعد از روشن شدن کذب، می توانید شکایت جداگانه شهادت کذب با استناد به ماده ۶۵۰ تعزیرات مطرح کنید.
برای اینکه سوال ها را دقیق و کاملا متناسب پرونده شما تنظیم کنم، سه مورد را بفرمایید. نوع پرونده کیفری است یا حقوقی, محل دقیق حادثه و زمان تقریبی, شاهدهای طرف مقابل چه نسبتی با او دارند و ادعای دقیقشان درباره لحظه وقوع چیست؟ اگر این سه را بدهید یک لیست سوال آماده جلسه و یک متن کوتاه درخواست استعلام ها برای ارائه به شعبه تنظیم می کنم.
